สถานภาพขององค์ความรู้ด้านการจัดการและการสื่อสารในภาวะวิกฤตในวารสารเชิงวิชาการ PUBLIC RELATIONS REVIEW ระหว่างปี 2003 – 2007

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง “สถานภาพขององค์ความรู้ด้านการจัดการและการสื่อสารในภาวะวิกฤตในวารสารเชิงวิชาการ Public Relations Review ระหว่างปี 2003 – 2007” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประเด็นของบทความ งานวิจัย และข้อค้นพบด้านการจัดการและการสื่อสารในภาวะวิกฤตที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ลงในวารสารเชิงวิชาการ Public Relations Review ระหว่างปี พ.ศ. 2546 – 2550 (2003 – 2007) ซึ่งใช้รูปแบบการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) โดยอาศัยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) อ้างอิงกรอบแนวคิดเกี่ยวกับภาวะวิกฤต Three – Stage Approach ในการศึกษาวิเคราะห์ประเด็นเรื่องการจัดการและการสื่อสารในภาวะวิกฤตและข้อค้นพบต่างๆ

ผลการวิจัยเกี่ยวกับองค์ความรู้ที่ปรากฎอยู่ในวารสารเชิงวิชาการ Public Relations Review ประกอบไปด้วยลักษณะของการศึกษาในประเด็นต่างๆ ด้านการจัดการและการสื่อสารในภาวะวิกฤตในเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งหรือองค์กรใดองค์กรหนึ่ง กล่าวคือ เริ่มตั้งแต่ระยะก่อนเกิดภาวะวิกฤต (Precrisis) ซึ่งจะเกี่ยวข้องกับการเตรียมการต่างๆ (Preparedness) ในการวางแผนจัดการ (Management Plan) การวางแผนการสื่อสาร (Communication Plan) และการฝึกอบรม (Training) เพื่อป้องกันและรับมือกับภาวะวิกฤต (Crisis Event) ที่อาจเกิดขึ้น ส่วนระยะเหตุการณ์ภาวะวิกฤตในด้านต่างๆ ทั้งการเลือกใช้สื่อหรือช่องทางการสื่อสาร ลักษณะของเนื้อหาสาร และกลยุทธ์ที่เหมาะสม ในขณะที่ระยะหลังเกิดภาวะวิกฤต (Postcrisis) จะเป็นการนำบทเรียนที่ได้จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นมาใช้เตรียมการเพื่อรับมือกับภาวะวิกฤตที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต รวมถึงตรวจสอบว่าภาวะวิกฤตนั้นสิ้นสุดลงพร้อมๆ กับความพึงพอใจของทุกฝ่ายหรือไม่

นอกจากนี้ ยังพบลักษณะร่วมบางประการที่สามารถจัดกลุ่มบทความเกี่ยวกับการจัดการและการสื่อสารในภาวะวิกฤตได้เป็น 3 กลุ่มคือ กลุ่มแรกกล่าวถึงรูปแบบ/ขั้นตอนในการตอบสนองต่อภาวะวิกฤต อันได้แก่ การตอบสนองอย่างรวดเร็ว (Quickness) ความแน่นอนสม่ำเสมอของข้อมูล (Consistency) และความเปิดเผยจริงใจขององค์กร (Openness) กลุ่มที่สองกล่าวถึงเนื้อหาสารที่เผยแพร่ออกไปสู่ประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ซึ่งประกอบไปด้วยเนื้อหาประเภทที่แนะนำวิธีการปฏิบัติตนในสถานการณ์นั้นๆ (Instructing Information) เนื้อหาประเภทที่บอกถึงมาตรการแก้ไขภาวะวิกฤต (Adjusting Information) และเนื้อหาประเภทที่พยายามฟื้นฟูชื่อเสียงขององค์กร (Reputation Repair) และกลุ่มที่สามกล่าวถึงปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลกระทบในการดำเนินการเพื่อตอบสนองต่อภาวะวิกฤต เช่น การเตรียมความพร้อมในด้านของการวางแผนและการฝึกฝนอบรมเพื่อจัดการกับภาวะวิกฤตที่อาจเกิดขึ้น (Crisis Preparedness) วัฒนธรรมองค์กร (Organization Culture) และกลุ่มกดดัน (Pressure Group)