มายาคติและการเปลี่ยนแปลงมายาคตินมผงของแม่ในกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง “มายาคติและการเปลี่ยนแปลงมายาคตินมผงของแม่ในกรุงเทพมหานคร” มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจมายาคตินมผงของแม่ และเพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงมายาคตินมผงของแม่ในเขตกรุงเทพมหานคร ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ในรูปแบบของการสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มประชาชนเพศหญิง อายุตั้งแต่ 15 ปี แต่ไม่เกิน 40 ปี จำนวน 40 คน จากการคัดเลือกตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Sampling) แบ่งเป็น 5 กลุ่ม กลุ่มละ 8-12 คน ประกอบด้วย 1) กลุ่มรายได้น้อย 2) กลุ่มรายได้ปานกลาง 3) กลุ่มรายได้สูง 4) กลุ่มแม่บ้าน และ 5) กลุ่มที่ทำงานนอกบ้าน ผลการวิจัยมายาคตินมผง พบว่า ภาพแรกที่แม่เห็น สัญลักษณ์แรกที่แม่เห็น และคำพูดหรือวลีแรกที่แม่ จะกล่าวมากที่สุด เมื่อเอ่ยคำว่า “นมผง” มีที่มาจากกิจกรรมของบริษัทนมผงทั้งหมด และพบว่าความคิดเห็นต่อคำพูดเปรียบเทียบระหว่างนมผงกับนมแม่ กลุ่มตัวอย่างทั้งหมดมีความเห็นว่า “นมผงมีสารอาหารไม่เท่านมแม่” “นมผงดีไม่เท่านมแม่” และ “นมผงไม่เท่ากับนมแม่” แต่กลุ่มตัวอย่างมากกว่าครึ่งที่มีความเห็นว่า “นมผงทดแทนนมแม่ได้”“นมผงใช้ร่วมกับนมแม่ได้” เช่นกัน ทั้งนี้มีที่มาจากประสบการณ์เป็นสำคัญ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความเห็นว่าการเปลี่ยนแปลงมายาคตินมผงให้นำไปสู่การสร้างความหมายว่า “นมผง = เสี่ยง” ให้เก็บไว้ในความรู้สึกของแม่ให้มีระดับคะแนนที่มากกว่า 8 นั้น เป็นการเปลี่ยนแปลงที่มีระยะเวลาที่เป็นไปได้ยาก หรือไม่รู้อีกกี่ปีจึงจะเปลี่ยนแปลงได้ ด้วยเหตุผลของการที่ยังไม่มีข้อพิสูจน์เป็นหลักฐานยืนยัน เหตุผลที่แม่ยังต้องพึ่งนมผงในการเลี้ยงลูก เหตุผลจากการที่ลูกยังดื่มนมผงได้โดยไม่เกิดปัญหา และเหตุผลที่ว่าถ้านมผงเสี่ยงจริงคงไม่ผลิตมาขาย