นวัตวิธีในมนุษยศาสตร์ดิจิทัล: จากบริบทโลกสู่สังคมไทย

บทคัดย่อ

มนุษยศาสตร์ดิจิทัลเป็นศาสตร์ที่นำความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์มาประยุกต์ใช้ในทางมนุษยศาสตร์ ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงการใช้ประโยชน์จากคอมพิวเตอร์มาประมวลผลข้อมูลเท่านั้น แต่ยังส่งผลให้เกิดกระบวนการศึกษาวิจัยทางมนุษยศาสตร์ในรูปแบบใหม่ ๆ ขึ้น และเกิดนวัตวิธีสำหรับการศึกษาทางมนุษยศาสตร์ที่หลากหลาย เพื่อให้เข้าใจภาพรวมถึงผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงของการศึกษาทางมนุษยศาสตร์ดิจิทัล ในบทความนี้ส่วนแรกจึงนำเสนอนวัตวิธีต่าง ๆ ที่ได้มีการนำมาใช้ศึกษาวิจัยทางมนุษยศาสตร์ นวัตวิธีเหล่านี้ได้แก่ คลังข้อมูลภาษา หอเอกสารดิจิทัล เมทาดาทา วิธีการทางสถิติ การแสดงภาพนิทัศน์ แบบจำลองตัวแทน การประมวลผลภาษา และสื่อสังคมออนไลน์ หลังจากนำเสนอภาพรวมของ  นวัตวิธีในการศึกษาทางมนุษยศาสตร์ดิจิทัลแล้ว ส่วนที่สองจึงนำเสนอผลการวิจัยของโครงการ “นวัตวิธีในมนุษยศาสตร์ดิจิทัล: การพัฒนาและการประยุกต์ใช้” ซึ่งประกอบด้วยโครงการย่อยห้าโครงการเพื่อเป็นตัวอย่างแสดงให้เห็นถึงการพัฒนาและประยุกต์ใช้นวัตวิธีในการศึกษาทางมนุษยศาสตร์ด้านต่าง ๆ ในบริบทสังคมไทย โครงการเหล่านี้ช่วยให้เห็นภาพและเข้าใจว่าการนำนวัตวิธีต่าง ๆ ที่กล่าวถึงในตอนแรกนั้นสามารถประยุกต์ใช้กับการศึกษาทางมนุษยศาสตร์ในบริบทสังคมไทยได้ และเป็นการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของการศึกษามนุษยศาสตร์ดิจิทัล