สีนวล: จากเพลงหน้าพาทย์สู่เพลงไหว้ครูของรำวงย้อนยุค

Main Article Content

กตัญญู บุญดิษฐ์
รองศาสตราจารย์ ธรณัส หินอ่อน
รองศาสตราจารย์ จรัญ กาญจนประดิษฐ์

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของดุษฎีนิพนธ์เรื่อง รำวงย้อนยุค: วัฒนธรรมบันเทิงไทยกับการเปลี่ยนแปลงทางดนตรี มีเป้าหมายเพื่อศึกษาเพลงสีนวล ในฐานะบทเพลงที่ใช้บรรเลงประกอบการไหว้ครูของคณะรำวงย้อนยุคในจังหวัดเพชรบุรี เนื้อหาของบทความนี้เรียบเรียงขึ้นจากการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการเก็บข้อมูลภาคสนาม การสัมภาษณ์ การสังเกต รวมถึงการสืบค้นเอกสารที่เกี่ยวข้อง บทความนี้แสดงให้เห็นถึงประวัติของเพลงสีนวลในฐานะเพลงหน้าพาทย์ และการปรับเปลี่ยนไปสู่พื้นที่ทางความเชื่อ ธรรมเนียมปฏิบัติ ความหมาย และการให้คุณค่าต่อบทเพลงของสมาชิกคณะรำวงย้อนยุคในปัจจุบัน เนื้อหาแบ่งออก 7 ประเด็นย่อย ประกอบด้วย ความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมและการปรับตัวทางดนตรี รำวงย้อนยุค การไหว้ครูในรำวงย้อนยุค เพลงสีนวล การขยายตัวของรำวงย้อนยุคกับความเชื่อเรื่องการไหว้ครู รูปแบบและความเหมาะสมใหม่ และมิติความต่างของเพลงสีนวลและเพลงรำวง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุญดิษฐ์ ก., หินอ่อน ธ., & กาญจนประดิษฐ์ จ. (2023). สีนวล: จากเพลงหน้าพาทย์สู่เพลงไหว้ครูของรำวงย้อนยุค. วารสารวิเทศศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 13(1), 349–375. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jis/article/view/262840
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ
ประวัติผู้แต่ง

กตัญญู บุญดิษฐ์, นักศึกษาปริญญาเอก สาขาวิชาดุริยางคศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 

 

รองศาสตราจารย์ ธรณัส หินอ่อน, คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

 

 

 

เอกสารอ้างอิง

กฤษฎา สุริยวงค์. (2563). การปรับตัวของสื่อพื้นบ้านรำวงย้อนยุคเพชรบุรี. วารสารนิเทศศาสตร์ธุรกิจบัณฑิต, 14(2). 167-197. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/dpuca/article/view/245047

จุฑารัตน์ การะเกตุ. (2562). ละครชาตรีเมืองเพชร รูปแบบการแสดงที่เปลี่ยนไปในโลกที่เปลี่ยนแปลง. วารสารนิเทศสยามปริทัศน์, 18(2), 13-26. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/commartsreviewsiamu/article/download/225467/154233/744012

ณรงค์ชัย ปิฏกรัชต์. (2557). ดนตรีและเพลงหน้าพาทย์ที่สื่อสัมผัสอารมณ์และจินตนาการ. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลับขอนแก่น, 6(2), 94-118.

https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fakku/article/view/30069

ณัฐชยา นัจจนาวากุล. (2563). พลวัตการเปลี่ยนแปลงแบบแผนดนตรีไทยสู่ดนตรีไทยร่วมสมัย. วารสารศิลปกรรมสาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 7(2), 40-54.

ปัญญา รุ่งเรือง. (2546). ประวัติการดนตรีไทย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์วัฒนาพาณิชย์.

ปิ่นเกศ วัชรปาน. (2543). กรณีศึกษารำวงอาชีพ ตำบลห้วยใหญ่ อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. http://www.thaithesis.org/detail.php?id=1082543000577#

ภัทราวดี ภูชดาภิรมย์. (2550). วัฒนธรรมบันเทิงในชาติไทย: การเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมความบันเทิงในสังคมกรุงเทพฯ พ.ศ. 2491-2500. กรุงเทพ ฯ: มติชน.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2538). สารานุกรมศัพท์ดนตรีไทย ภาคประวัติและบทร้องเพลงเถา ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพ ฯ: มหาจุฬาลงกรณ์วิทยาลัย.

______________. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุค.

รวี ปานเนียม. สัมภาษณ์, 11 ธันวาคม 2564

วิพล นาคพันธ์. (2553, 24 พฤษภาคม). การดัดแปลงทำนองเพลงสีนวลเป็นเพลงไทยสากล. gotoknow. https://www.gotoknow.org/posts/361029?fbclid=IwAR0yGMkYvFCZHygdnfM5VHu9vIaAeglifjbDt_h6HQekse7KpOoO7_wmVo.

ศิริพร กรอบทอง. (2541). วิวัฒนาการของเพลงลูกทุ่งในสังคมไทย พ.ศ. 2481-2535. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เหียน เขียวอมร. สัมภาษณ์, 19 ธันวาคม 2564

อเนก นาวิกมูล. (2534). กลิ่นอายจากปกและหมายเหตุเพลงลูกทุ่ง. ใน กึ่งศตวรรษเพลงลูกทุ่งไทย ภาค 2, สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์พริ้นติ้งกรุ๊ปจำกัด.

เอมอร ชิตตะโสภณ. (2539). จารีตนิยมทางวรรณกรรมไทย: การศึกษาวิเคราะห์. กรุงเทพฯ: ต้นอ้อ แกรมมี่.