การออกแบบระบบปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์ ที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ
คำสำคัญ:
การออกแบบ, ระบบปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวทางการออกแบบปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์ที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ และ 2) ออกแบบระบบปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์ที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ เป็นผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 25 คน โดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ ระบบปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์ที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ โดยได้ทำการออกแบบและพัฒนาแอปพลิเคชันสำหรับดูแลด้านสุขภาพผู้สูงอายุบนโทรศัพท์เคลื่อนที่สมาร์ทโฟน ตามหลักการออกแบบปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้และแบบประเมินความสามารถในการใช้งานระบบปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับคอมพิวเตอร์ที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ ผลการวิเคราะห์ความต้องการของผู้สูงอายุ พบว่า กลุ่มผู้สูงอายุส่วนใหญ่ประสบปัญหาด้านการมองเห็น ซึ่งทำให้มีผลต่อการออกแบบขนาดของตัวอักษร สีตัวอักษร รูปร่างของตัวอักษร การจัดวางและการแสดงรายละเอียดข้อมูลที่เป็นตัวอักษร จึงได้ออกแบบขนาดของตัวอักษร สีตัวอักษร รูปร่างของตัวอักษร การจัดวางตัวอักษร ให้มีขนาดที่เป็นมาตรฐานที่ผู้สูงอายุจะสามารถมองเห็นได้อย่างง่ายและสะดวก ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้ที่มีต่อระบบแอปพลิเคชันสำหรับการดูแลด้านสุขภาพผู้สูงอายุบนโทรศัพท์เคลื่อนที่สมาร์ทโฟน พบว่าความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับ มาก ( = 4.39) ผลการประเมินความสามารถในการใช้งานได้ของแอปพลิเคชันสำหรับการดูแลด้านสุขภาพผู้สูงอายุบนโทรศัพท์เคลื่อนที่สมาร์ทโฟน พบว่า ความสามารถในการใช้งานได้ของระบบในภาพรวมอยู่ในระดับมาก
(= 4.41)
เอกสารอ้างอิง
Ahmad, A., & Mozelius, P. (2022). Human-computer interaction for older adults: a literature review on technology acceptance of ehealth systems. Journal of Engineering Research and Sciences (JENRS), 1(4), 119-126.
Bender, M. S., Choi, J., Arai, S., Paul, S. M., Gonzalez, P., & Fukuoka, Y. (2014). Digital Technology Ownership, Usage, and Factors Predicting Downloading Health Apps Among Caucasian, Filipino, Korean, and Latino Americans: The Digital Link to Health Survey. JMIR MHealth and UHealth, 2(4), e3710.
Charness, N., & Boot, W. R. (2009). Aging and Information Technology Use: Potential and Barriers. Current Directions in Psychological Science, 18(5), 253–258.doi: 10.1111/j.1467-8721.2009.01647.x.
Cornet, V. P., Daley, C. N., Srinivas, P., & Holden, R. J. (2017). User-Centered Evaluations with Older Adults: Testing the Usability of a Mobile Health System for Heart Failure Self-Management. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting, 61(1), 6–10. doi: 10.1177/1541931213601497.
Fisk, D., Charness, N., Czaja, S. J., Rogers, W. A., & Sharit, J. (2004). Designing for older adults. CRC press.
Gao, C., Zhou, L., Liu, Z., Wang, H., & Bowers, B. (2017). Mobile application for diabetes self-management in China: Do they fit for older adults? International Journal of Medical Informatics, 101, 68–74. doi: 10.1016/j.ijmedinf.2017.02.005.
Grindrod, K. A., Li, M., & Gates, A. (2014). Evaluating User Perceptions of Mobile Medication Management Applications with Older Adults: A Usability Study. JMIR Mhealth and Uhealth, 2(1), e11. doi: 10.2196/mhealth.3048.
Holzinger, A. (2005). Usability Engineering Methods for Software Developers. Communications of the ACM, 48(1), 92-99. doi: 10.1145/1039539.1039541.
Isaković, M., Sedlar, U., Volk, M., & Bešter, J. (2016). Usability Pitfalls of Diabetes mHealth Apps for the Elderly. Journal of Diabetes Research, 2016(2), 1–9. doi: 10.1155/2016/1604609.
Jeffries, R., Miller, J. R., Wharton, C., & Uyeda, K. (1991). User interface evaluation in the real world: a comparison of four techniques. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems Reaching through Technology. doi: 10.1145/108844.108862.
Jimison, H., Gorman, P., Woods, S., Nygren, P., Walker, M., Norris, S., & Hersh, W. (2008). Barriers and drivers of health information technology use for the elderly, chronically ill, and underserved. Evidence report/technology assessment, (175), 1-1422.
Kamana, M. (2016). Investigating usability issues of mHealth apps for elderly people A case study approach.
Kaufman, D. R., Pevzner, J., Hilliman, C., Weinstock, R. S., Teresi, J., Shea, S., & Starren, J. (2006). Redesigning a Telehealth Diabetes Management Program for a Digital Divide Seniors Population. Home Health Care Management & Practice, 18(3), 223–234. doi: 10.1177/1084822305281949.
Mack, R. L., & Nielsen, J. (1994). Usability inspection methods. Retrieved from https://www.nngroup.com/books/usability-inspection-methods.
Mitzner, T. L., McBride, S. E., Barg-Walkow, L. H., & Rogers, W. A. (2013). Self Management of Wellness and Illness in an Aging Population. Reviews of Human Factors and Ergonomics, 8(1), 277–333. doi:10.1177/1557234X13492979.
Nielsen, J. (2012). Usability 101: Introduction to usability. Retrieved from https://www.nngroup.com/articles/usability-101-introduction-to-usability.
Palas, J. U., Sorwar, G., Hoque, M. R., & Sivabalan, A. (2022). Factors influencing the elderly’s adoption of mHealth: an empirical study using extended UTAUT2 model. BMC medical informatics and decision making, 22(1), 191.
Travis, D., & Hodgson, P. (2019). Think like a UX researcher: how to observe users, influence design, and shape business strategy. CRC Press.
Wang, Q. (2008). The Effects of Interface Design About Mobile Phones on Older Adults' Usage. In 2008 4th International Conference on Wireless Communications, Networking and Mobile Computing 1-4. IEEE.
Williams, D., Alam, M.A., Ahamed, S.I., and Chu, W. (2013). Considerations in Designing Human-Computer Interfaces for Elderly People. In QSIC '13: Proceedings of the 2013 13th International Conference on Quality Software 372-377. NW Washington, United States: IEEE Computer Society.
Yen, P., & Bakken, S. (2011). Review of health information technology usability study methodologies. Journal of the American Medical Informatics Association, 19(3), 413-168. doi: 10.1136/amiajnl-2010-000020.
กนกพร มาพันดุง (2564). การศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการใช้แอปพลิเคชันโทรเวชกรรมของผู้ สูงอายุ โดยการประเมินความสามารถในการใช้งาน: กรณีศึกษาแอปพลิเคชันรักษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สืบค้น 15 สิงหาคม 2567 จาก https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:273927.
พนม คลี่ฉายา. (2564). การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของผู้สูงอายุและข้อเสนอเพื่อการเสริมสร้างภาวะพฤฒิพลังและผลิตภาพของผู้สูงอายุไทย. วารสารนิเทศศาสตร์, 39(2), 56-78.
ภาวพรรณ ขำทับ, ธีรพงษ์ วิริยานนท์. (2022). การออกแบบส่วนต่อประสานผู้ใช้หลายรูปแบบบน เทคโนโลยีดิจิทัลในยุคสังคมผู้สูงอายุ. Journal of Education Studies, 50(1), 1-13.
ศิรินทร์ รอมาลี, ภัสสร สังข์ศรี. (2564). การพัฒนาเว็บไซต์การท่องเที่ยวสำหรับผู้สูงอายุตาม แนวทางที่ทุกคนเข้าถึงได้ (WCAG) และ หลักการออกแบบเพื่อทุกคน (Universal Design). วารสาร วิชาการ มหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 17(2), 127-135.
สุชาดา วีระกุลพิริยะ. (2563) ลักษณะตัวอักษรไทยที่พึงประสงค์ต่อการอ่านบนเว็บไซต์ของผู้สูงอายุ วิทยานิพนธ์ วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาวิทยาการสารสนเทศมหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารบริหารธุรกิจอุตสาหกรรม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
