แนวทางการขยายผลสู่การจัดการศึกษาท้องถิ่นจากบทเรียนความสำเร็จขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดเพชรบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ถอดบทเรียนความสำเร็จในการจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ในจังหวัดเพชรบุรี 2) หาแนวปฏิบัติที่ดี (good practice) มาวิเคราะห์ สังเคราะห์และขยายผลเพื่อนำไปสู่แนวทางการจัดการศึกษาท้องถิ่น ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) โดยใช้วิธี 1) ศึกษาจากเอกสาร (documentary research) และ 2) ศึกษาภาคสนาม (fieldwork) พื้นที่ศึกษาคือ โรงเรียนในสังกัดองค์กรปกครองท้องถิ่นในจังหวัดเพชรบุรีทั้งสิ้น 14 โรงเรียน แบ่งเป็นในพื้นที่ของเทศบาลเมืองชะอำ 9 แห่ง เทศบาลตำบลบ้านแหลม 1 แห่ง และเทศบาลเมืองเพชรบุรี 4 แห่ง เป็นประชากรที่ใช้ในการถอดบทเรียน พื้นที่กรณีศึกษาเพื่อขยายผล คือ อบต. แหลมผักเบี้ย การศึกษาภาคสนามโดยใช้วิธี (1) การสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 17 คน ได้แก่ ผู้บริหารท้องถิ่นทั้งฝ่ายการเมืองและฝ่ายประจำ ผู้บริหารโรงเรียน และ 3) การประชุมกลุ่มย่อย (focus group) จำนวน 15 คน จาก ผู้บริหารท้องถิ่น ผู้อำนวยการกองการศึกษาสมาชิกสภาท้องถิ่น ตัวแทนชุมชน ของ อบต.แหลมผักเบี้ย และผู้บริหารโรงเรียน ครู กรรมการสถานศึกษา ของโรงเรียนวัดสมุทรธารามและโรงเรียนวัดสมุทรโคดม โดยมีเครื่องมือซึ่งกำหนดเป็นแนวคำถามอย่างมีโครงสร้างใช้ในการสัมภาษณ์และในการประชุมกลุ่มย่อย
ผลการวิจัยพบว่า 1. ความสำเร็จในการจัดการศึกษาของ อปท.ในจังหวัดเพชรบุรี ได้แก่ 1) บทบาทและทัศนคติของผู้นำท้องถิ่นที่ให้ความสำคัญกับการศึกษาและการลดความเหลื่อมล้ำในสังคม 2) บุคลากรใน อปท. และโรงเรียนตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษา 3) การจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ 4) ผลลัพธ์ของคุณภาพการศึกษา ชื่อเสียง และการประชาสัมพันธ์ในเชิงบวกของโรงเรียนช่วยส่งต่อเยาวชนคุณภาพสู่สังคม 5) จัดการศึกษาโดยเน้นการมีส่วนร่วม และตอบสนองต่อชุมชน 6) สร้างการมีส่วนร่วมให้เกิดขึ้นแก่บุคลากรในโรงเรียน 2. แนวปฏิบัติที่ดี (good practice) และแนวทางการขยายผลเพื่อเป็นแนวทางการจัดการศึกษาของ อปท. ได้แก่ 1) วางแผนการจัดหานักเรียนอย่างต่อเนื่อง 2) ผ่อนภาระผู้ปกครอง โดยจัดบริการรถรับส่งและเรียนพิเศษหลังเลิกเรียน 3) สร้างเสริมความเข้มแข็งทางวิชาการ โดยการส่งเสริมการแข่งขันทักษะของนักเรียนในกิจกรรมการแข่งขัน และการประกวดในทุกระดับ 4) จัดโครงการพิเศษเพื่อพัฒนาศักยภาพนักเรียน เพื่อให้เท่าทันกับโรงเรียนที่มีชื่อเสียง 5) ให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพครู การเพิ่มวิทยฐานะ และจัดการเรียนการสอนโดยมีครูครบชั้นเรียน ครบห้องเรียน และสอนตรงกับความรู้ความเชี่ยวชาญ 6) เน้นการทำงานร่วมกับชุมชน โดยสร้างความร่วมมือระหว่างโรงเรียน อปท. และชุมชน 7) ปรับปรุงโครงสร้างการบริหาร ยุบรวมโรงเรียนและโอนย้ายมาสังกัด อปท. 8) หน่วยงานกลางควรสร้างและกำหนดเส้นทางความก้าวหน้าของตำแหน่งศึกษานิเทศก์ของ อปท. ให้ชัดเจนในความก้าวหน้า เพื่อจูงใจให้มีการเข้าสู่ตำแหน่งนี้มากขึ้น 9) อปท.ต้นสังกัดของโรงเรียนกำหนดให้มีการตรวจตราและดำเนินงานตามระเบียบอย่างเคร่งครัดเพื่อป้องกันการทุจริต 10) ฝ่ายการเมืองของ อปท.เป็นเงื่อนไขของความสำเร็จในการระดมทุน ความช่วยเหลือ และประชาสัมพันธ์โรงเรียน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2565). ที่ตั้งโรงเรียนสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. https://data.go.th/dataset/school-location
ฉัตรมงคล สมแตง. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารสู่โรงเรียนมาตรฐานสากลของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 2. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(10), 172–178.
ชนิตา รักษ์พลเมือง, สนานจิตร สุคนธทรัพย์, และ อุบลวรรณ หงษ์วิทยากร. (2558). รูปแบบความร่วมมือในการจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 7(13), 47–62.
ชัยมงคล สุพรมอินทร์. (2557). บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการศึกษา: ความก้าวหน้าและปัญหาอุปสรรคต่อการพัฒนาการศึกษาของไทย. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 1(1), 86–106.
นฏกร ปั้นพุ่มโพธิ์. (2560). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 7 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
นิตยา ขันเดช. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง, มหาวิทยาลัยพะเยา].
พรเพ็ญ ทองโท, ผกามาศ นันทจีวรวัฒน์, และ ดารณี อุทัยรัตนกิจ. (2563). ปัจจัยของความสำเร็จและสภาพปัญหาของการจัดการเรียนรวมโรงเรียนสังกัดสำนักงานการศึกษา กรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัยและพัฒนาการศึกษาพิเศษ, 9(1), 56–69.
พีรพัฒน์ รุ่งเรือง, และ วรรณวีร์ บุญคุ้ม. (2562). ยุทธศาสตร์การสร้างภาคีเครือข่ายในการจัดการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 11(2), 256–273.
มัลลิกา พิทักษ์. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการบริหารจัดการโครงการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการเป็นภาษาอังกฤษ (English Program) โรงเรียนสตรีนนทบุรี [การค้นคว้าอิสระ, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
วิโรจน์ ไชยภักดี. (2562). แนวปฏิบัติที่เป็นเลิศในการบริหารงานโรงเรียนท่านผู้หญิงจันทิมาพึ่งบารมีในโครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารตามพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].
วีณา มะปะเต, และ กฤชวรรธน์ โล่วัชรินทร์. (2565). การจัดการศึกษาระดับท้องถิ่น: กรณีศึกษาโรงเรียนเทศบาลท่าพระ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 22(2), 180–188.
วุฒิสาร ตันไชย. (2563, 23 กรกฎาคม). กระจายอำนาจ เปิดทางท้องถิ่นร่วมสร้างการศึกษา. สถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (วสศ.). https://research.eef.or.th/กระจายอำนาจ-เปิดทางท้องถิ่น/
วุฒิสาร ตันไชย. (2565, 12 กุมภาพันธ์). โจทย์ใหม่ท้องถิ่นไทย: การเสริมสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา. สถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (วสศ.). https://www.eef.or.th/article-solve-the-problem-of-inequality-in-education-120222/
กิตติพงษ์ เทพพานิช. (2567, 28 พฤษภาคม). นายกเทศมนตรีเมืองเพชรบุรี [สัมภาษณ์ส่วนบุคคล].
จุไรรัตน์ อุปนันท์. (2567, 21 พฤษภาคม). ผู้อำนวยการโรงเรียนเทศบาล 4 วัดไชยสุรินทร์ [สัมภาษณ์ส่วนบุคคล].
ฐิตินันท์ เลิศจันทร์เพ็ญ. (2567, 17 พฤษภาคม). ผู้อำนวยการโรงเรียนเทศบาลวัดลักษณาราม (สมุทรราษฎร์วิทยาคาร) [สัมภาษณ์ส่วนบุคคล].
นุกูล พรสมบูรณ์ศิริ. (2567, 29 พฤษภาคม). นายกเทศมนตรีเมืองชะอำ [สัมภาษณ์ส่วนบุคคล].
ประกิจ กิ่งทอง. (2567, 29 พฤษภาคม). ผู้อำนวยการโรงเรียนเทศบาล 8 สวนสนชะอำ [สัมภาษณ์ส่วนบุคคล].
