การวิจัยกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
Main Article Content
บทคัดย่อ
มหาวิทยาลัยมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มุ่งเน้นการผลิตบัณฑิตที่มีความรู้และทักษะในการแก้ไขปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อมผ่านการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่ตอบโจทย์ความท้าทายระดับโลก บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของการวิจัยและนำเสนอแนวทางการส่งเสริมให้ SDGs เป็นวาระสำคัญในการดำเนินงานวิจัยของมหาวิทยาลัยใน 2 ประเด็นหลัก คือ 1) บทบาทของงานวิจัยสามารถขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนได้ เนื่องจาก 1.1) งานวิจัยช่วยรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบันในบริบทต่างๆ 1.2) งานวิจัยช่วยปรับเป้าหมาย SDGs ให้เข้ากับบริบทและความต้องการของท้องถิ่น 1.3) งานวิจัยช่วยประเมินผลกระทบของนโยบายหรือการดำเนินการต่างๆ ที่มีต่อ SDGs 1.4) งานวิจัยช่วยพัฒนาแนวทางหรือวิธีการใหม่ๆ ในการบรรลุเป้าหมาย SDGs 1.5) งานวิจัยมีบทบาทสำคัญในการพัฒนากระบวนการติดตามและประเมินผลอย่างเป็นระบบ 1.6) งานวิจัยช่วยสร้างความตระหนักรู้ในเรื่องของ SDGs แก่สาธารณชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 2) แนวทางการส่งเสริมให้ SDGs เป็นวาระสำคัญในการดำเนินงานวิจัยของมหาวิทยาลัย ได้แก่ 2.1) การผนวก SDGs เข้าไปในการบริหารจัดการ วัฒนธรรมองค์กร และการปฏิบัติของมหาวิทยาลัยในประเด็นการวิจัย 2.2) สนับสนุนแนวทางการวิจัยแบบบูรณาการข้ามศาสตร์ 3.3) ส่งเสริมและสนับสนุนให้นักวิชาการทำวิจัยเพื่อคิดค้นนวัตกรรมเพื่อพัฒนาด้านเทคโนโลยีต่างๆ 3.4) การสร้างความรู้เข้าใจเกี่ยวกับ SDG ให้แก่นักวิชาการผ่านช่องทางต่างๆ 3.5) วิเคราะห์จุดแข็งด้านงานวิจัยของมหาวิทยาลัย โดยพิจารณาจากความสอดคล้องกับ SDGs รวมถึงระบุตัวนักวิจัยหลักให้ชัดเจน 3.6) รายงานผลงานวิจัยของมหาวิทยาลัยที่สนับสนุนเป้าหมายอย่างต่อเนื่อง และ 3.7) ส่งเสริมให้นักวิจัยสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับนักวิจัยระดับโลก ดังนั้น งานวิจัยจึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยช่วยให้เข้าใจปัญหาและค้นหาวิธีแก้ไขที่เหมาะสมนำไปสู่การบรรลุเป้าหมาย SDGs
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกสร เกษมชื่นยศ. (2563). การพัฒนาของไทยตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสารจันทรเกษมสาร, 26(1), 16 – 30.
กองแผนงาน มหาวิทยาลัยมหิดล. (2566). แผนยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2567 - 2570. ได้มาจาก: https://op.mahidol.ac.th/pl/wp-content/uploads/2024/07/MAHIDOL-UNIVERSITY-STRATEGIC-PLAN-2024-2027.pdf
กุลชา เลิศสิทธิพันธ์ และสุทธิศักดิ์ ศรีสวัสดิ์. (2564). การศึกษาเปรียบเทียบบทความวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ทางด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนจากมหาวิทยาลัยที่ติด 100 อันดับแรกในการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลกเฉพาะสาขาโดย QS และการจัดอันดับมหาวิทยาลัยสีเขียวของโลกโดยมหาวิทยาลัยอินโดนีเซีย. วารสาร Mahidol R2R e-Journal, 8(3), 149 – 161.
โครงการประสานงานการวิจัยเพื่อสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG Move). (2562). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. ได้มาจาก: https://nsotraining.nso.go.th/download/12-40-38_11-03-2562.pdf
ชล บุนนาค, อรรถเศรษฐ์ จริยธรรมานุกูล, ณัฐวิคม พันธุวงศ์ภักดี, ณัชฎา คงศรี, ปาริชาติ เรืองเดช และธรรมพร สุขมี. (2561). โครงการประสานงานการวิจัยเพื่อสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs). (รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์). สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
ชล บุนนาค. (2565). Director’s Note: 19: บทบาทมหาวิทยาลัยกับการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน: ฉบับขยายความ [1/2]. ได้มาจาก: https://www.sdgmove.com/2022/05/02/directors-note-19-universties-and-sdgs-extended-version-1-2/#_ftn1
ภาสกร บุญคุ้ม. (2565). การวิเคราะห์ผลงานการตีพิมพ์ระดับนานาชาติของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดลที่อยู่ในฐานข้อมูล Scopus พ.ศ. 2554 - 2563. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 2(6), 627-644. https://doi.org/10.14456/iarj.2022.168
ภาสกร บุญคุ้ม และรัตนา ด้วยดี. (2566). การพัฒนาที่ยั่งยืน: การขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้วยงานวิจัย. วารสารวิชาการ ปขมท., 12(1), 165 – 176.
นงณภัทร รุ่งเนย. (2555). อุดมศึกษาไทยกับการพัฒนาสังคมที่ยั่งยืน. วารสารครุศาสตร์, 40(1), 233-242.
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.). (2565). แผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมของประเทศ พ.ศ. 2566 – 2570. ได้มาจาก: https://pub.nstda.or.th/gov-dx/plan-research-and-innovation-2023-2027/
สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). ได้มาจาก: https://www.nesdc.go.th/ewt_news.php?nid=6420&filename=develop_issue
สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). ได้มาจาก: https://www.nesdc.go.th/ewt_news.php?nid=13651
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). กรอบยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579). ได้มาจาก: https://qsds.go.th/wp-content/uploads/2017/pdf/yutthasart20ys.pdf
สำนักนายกรัฐมนตรี. (2558). ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยคณะกรรมการเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558. (6 มิถุนายน 2558). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 132 ตอนพิเศษ 131 ง.
อิทธิศักดิ์ จิราภรณ์วารี และศุภกฤต ทวีสง่า. (2565). ประเทศไทยกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารบริหารการพัฒนานวัตกรรมเชิงบูรณาการ, 2(2), 1 – 15.
Brundtland, G.H. (1987). Our Common Future: The Report of the World Commission on Environment and Development. Oxford. Oxford University Press. United Kingdom. 300 pages.
Sachs, J.D., Lafortune, G., Fuller, G. (2024). The SDGs and the UN Summit of the Future. Sustainable Development Report 2024. Paris: SDSN, Dublin: Dublin University Press. doi:10.25546/108572
SDG Move Team. (2560). สวัสดี SDGs (2) – ว่าด้วยเป้าหมาย (Goals) 17 เป้าของ SDGs. ได้มาจาก: https://www.sdgmove.com/2017/06/01/goals/
United Nations Department of Economic and Social Affairs: UN DESA. (2024) The Sustainable Development Goals Report 2024. Available from: https://unstats.un.org/sdgs/report/2024/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2024.pdf
Waleed M.S. (2020). Bibliometric analysis of scientific publications on “sustainable development goals” with emphasis on “good health and well-being” goal (2015–2019). Globalization and Health, 16(68), 1 – 13.
Yeh, S.-C., Hsieh, Y.-L., Yu, H.-C., & Tseng, Y.-H. (2022). The Trends and Content of Research Related to the Sustainable Development Goals: A Systemic Review. Applied Sciences, 12, 6820. https://doi.org/10.3390/app12136820