GUIDELINES FOR DEVELOPING THE QUALIFICATIONS OF COMMUNITY-BASED DISPUTE MEDIATORS UNDER THE DISPUTE MEDIATION ACT, B.E. 2562: A CASE STUDY OF CHALOEM PHRA KIAT DISTRICT, NAKHON RATCHASIMA PROVINCE
Main Article Content
Abstract
This study aimed to examine the current situations, legal measures, and characteristics of public dispute mediators, as well as to propose guidelines for promoting and developing these mediators under the Dispute Mediation Act B.E. 2562 in Chaloem Phra Kiat District, Nakhon Ratchasima Province. This study employs a mixed-methods research design. Quantitative data were collected through questionnaires from a sample of 396 participants and analyzed using statistical tools, including frequency, percentage, mean, and standard deviation. Qualitative data were gathered through in-depth interviews with 10 key informants and a focus group discussion with 5 participants, and subsequently analyzed using content analysis.
The research findings revealed that community dispute resolution mechanisms have evolved from kinship-based systems into the formal roles of local administrative authorities. Currently, there remains an overlap in duties between public dispute mediation centers and community justice centers. Mediators are required to be officially registered and comply with various laws, including both Acts of Parliament and subordinate legislation with the Dispute Mediation Act, B.E. 2562 (2019) serving as the primary governing law. Furthermore, the study indicated that informants prioritized the general qualifications, morals, ethics, and integrity of mediators. Effective mediators should possess a public mind, practical experience, and specialized training. Therefore, continuous training, knowledge-sharing, and public awareness should be promoted to enhance the efficiency and sustainable accessibility of the dispute mediation process. Furthermore, dispute mediators should ideally be members of the local community, equipped with both conflict resolution competencies and an understanding of the local socio-cultural context.
Downloads
Article Details
References
กรกฎ ทองขะโชค, พงศา ชูแนม, ศักดิ์ชาย สกุลวรรณรักษ์ และสุรศักดิ์ มีชูรส. (2561). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์และสันติวิธีของศูนย์ยุติธรรมชุมชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร, 11(1), 131 - 153.
กิตติพงษ์ กิตยารักษ์. (2545). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์: ทางเลือกใหม่สำหรับกระบวนการยุติธรรมไทย. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กิตติพงษ์ กิตยารักษ์. (2547). ความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ หลักการและแนวคิด [เอกสารประกอบการสัมมนา]. การสัมมนาเรื่องกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์มาใช้ในงานคุมประพฤติ โรงแรมรามาการ์เด้นส์ กรุงเทพมหานคร.
จุฑารัตน์ เอื้ออำนวย. (2545). การปรับกระบวนทัศน์กระบวนการยุติธรรมไทย: จากการแก้แค้นทดแทนสู่การสมานฉันท์. ใน รวมบทความสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา พ.ศ. 2545. ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จุฑารัตน์ เอื้ออำนวย. (2547). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์: การคืน “อำนาจ” แก่เหยื่ออาชญากรรมและชุมชน.สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ชลัท ประเทืองรัตนา. (2564). ชุดความรู้การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทตามพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562. สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานยุติธรรม.
โชติช่วง ทัพวงศ์. (2558). คู่มือนักเจรจาไกล่เกลี่ย. ศูนย์สันติวิธีสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.
ดิเรก บวรสกุลเจริญ. (2554). นักกฎหมายมีความยุติธรรมมีจริงหรือ. วารสารกฎหมาย มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 4(8), 46 - 56.
ธานินทร์ กรัยวิเชียร. (2544). จริยธรรมของนักกฎหมาย. พิมพ์ครั้งที่ 3. ชวนพิมพ์.
ธีระ สินเดชารักษ์, มาลินี สุรัตนกวีกุล และทิพย์ลดา วงศ์เลิศฟ้า. (2561). โครงการวิจัยการถอดบทเรียนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชน เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน. [รายงานผลการวิจัย, สำนักกิจการยุติธรรม]. กระทรวงยุติธรรม.
ราชกิจจานุเบกษา. (2554ก). ข้อบังคับของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยพื้นความรู้ หลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนและลบชื่อออกจากทะเบียนผู้ประนีประนอมคดีครอบครัว พ.ศ. 2554. เล่ม 128 ตอนที่ 71 ก. 20 - 24. 26 กันยายน 2554.
ราชกิจจานุเบกษา. (2554ข). ข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการไกล่เกลี่ย พ.ศ. 2554. เล่ม 128 ตอนที่ 73 ก. 19 - 34. 7 ตุลาคม 2554.
ราชกิจจานุเบกษา. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก. 1 – 90. 6 เมษายน 2560.
ราชกิจจานุเบกษา. (2562ก). ประกาศกระทรวงยุติธรรม เรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขึ้นทะเบียนผู้ไกล่เกลี่ย พ.ศ. 2562. เล่ม 136 ตอนพิเศษ 67 ง. 18 - 21. 3 เมษายน 2562.
ราชกิจจานุเบกษา. (2562ข). ระเบียบกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน พ.ศ. 2562. เล่ม 136 ตอนพิเศษ 297 ง. 3 – 17. 3 ธันวาคม 2562.
ราชกิจจานุเบกษา. (2562ค) พระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562. เล่ม 136 ตอนที่ 67 ก. 1 – 21. 22 พฤษภาคม 2562.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
วันชัย รุจนวงศ์. (2547). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์. สืบค้นเมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2548 จาก https://tijrold.org/wp-content/uploads/2021/03/Session-1-Wanchai.pdf
สมจิตตนา สุวรรณสิงห์. (2565). หลักคุณธรรมและจริยธรรมที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของผู้ตรวจสอบภายใน. สืบค้นเมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2565 จาก https://www2.spu.ac.th/award/34695/academic
อุดม งามเมืองสกุล และวิมลเรขา ศิริชัยราวรรณ. (2563). กฎหมายการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 49(2), 297 - 315.
อุทัย ปริญญาสุทธินันท์. (2557). ยุติธรรมเชิงสมานฉันท์กับการจัดการความขัดแย้งของชุมชนควนโส. วารสารวิจัย มสด สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 10(1), 207 - 221.
เอกชัย ศรีวิลาศ. (2564). ชุดความรู้การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทตามพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562. สำนักระงับข้อพิพาท สำนักงานยุติธรรม.
Cronbach, L. J. (1970). Essentials of Psychological Testing. 5th edition. Harper Collins Publishers.
Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607 – 610.