การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการประกวดดนตรีพื้นบ้านวงโปงลาง กรมพลศึกษา พ.ศ. 2566: การศึกษาคำอ้างถึงเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์

การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการประกวดดนตรีพื้นบ้านวงโปงลาง กรมพลศึกษา พ.ศ. 2566: การศึกษาคำอ้างถึงเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์

ผู้แต่ง

  • กฤตนันท์ ในจิต -

คำสำคัญ:

คำอ้างถึง เทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์, การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ, วงโปงลาง

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบ โครงสร้าง และลักษณะการใช้คำอ้างถึงเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์
ในการแสดงชุดเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง การประกวดดนตรีพื้นบ้านวงโปงลาง ที่จัดโดยกรมพลศึกษา โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีและแนวความคิดของลลิเดย์ และฮาซาน (Halliday and Hasan, 1976) เพื่อศึกษาความคิด ความเชื่อ และค่านิยมที่สะท้อนผ่านคำอ้างถึง ผลการศึกษาพบว่ารูปแบบ โครงสร้าง และลักษณะคำอ้างถึงเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ปรากฏลักษณะโครงสร้างของคำอ้างถึงจำนวน
3 ลักษณะ ประกอบด้วย 1) ลักษณะการอ้างถึงแบบโครงสร้างหน่วยเดี่ยว 2) ลักษณะการอ้างถึงแบบโครงสร้าง
2 หน่วย และ 3) ลักษณะการอ้างถึงแบบโครงสร้าง 3 หน่วยขึ้นไป  คำอ้างถึงเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในงานวิจัยสะท้อนให้เห็นความคิด ความเชื่อ และค่านิยม ๆ ได้แก่ 1) ความเชื่อและความศรัทธาในพระพุทธศาสนา  2) คติความเชื่อเรื่องเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ดั้งเดิมของชาวอีสาน และ 3) การผสานระหว่างวัฒนธรรมที่ถ่ายทอดผ่านคำอ้างถึงเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์

เอกสารอ้างอิง

กฤตนันท์ ในจิต. (2567). คำอ้างถึงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงที่ใช้ในคำประพันธ์ประกอบการแสดงชุดเทิดพระเกียรติ การประกวดดนตรีพื้นบ้านวงโปงลาง กรมพลศึกษา พ.ศ. 2566. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, (อยู่ในระหว่างการพิจารณาตีพิมพ์).

กฤตนันท์ ในจิต. (2566). คติความเชื่อ เรื่อง สมเด็จพระจักรพรรดิราช ที่ปรากฏในพระนามพระราชโอรส พระราชธิดา รัชกาลที่ 5. วารสารอยุธยาศึกษา, 15(2). 7-22

ณรงค์กรรณ รอดทรัพย์. (2554). คำอ้างถึงบุคคลในพระราชสำนักสยาม จากการศึกษาจดหมายเหตุรายวันในสมเด็จพระบรมราชปิตุลาธิบดี เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ. วารสาร มฉก.วิชาการ. 14(28). 23-39

พระวรวุฒิ โสภณเมธี. (ม.ป.ป.). 16 ชั้นฟ้า 15 ชั้นดิน เขานับกันอย่างไร. https://www.gotoknow.org /blog/buddhismuniverse

ยุกติ มุกดาวิจิตร. (2561). จากรักโรแมนติกสู่การต่อสู้ทางชนชั้น: อ่าน “ส่งชู้สอนสาว” วรรณกรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไตดำในเวียดนาม. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)

วีณา วีสเพ็ญ (2558). อ้างใน ณรงค์ศักดิ์ ราวะรินทร์. สู่ขวัญ : คน สัตว์ และสรรพสิ่งในเอกสารใบลานอีสาน. กลุ่มงานอนุรักษ์เอกสารใบลาน สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. (ตุลาคม, 2565). ในเสวนา “ศาสนาผี” ในไทยหลายพันปี ก่อนประวัติศาสตร์ ถึงปัจจุบัน พิพิธภัณฑสถาน แห่งชาติ พระนคร.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2532). ร้องรำทำเพลง : ดนตรีและนาฏศิลป์ชาวสยาม. มติชน

สุภนิช เนตรสุขแสง และชลธิชา บำรุงรักษ์. (2562). การอ้างถึงบุคคลในนวนิยายภาษาไทยและนวนิยายภาษาอังกฤษ: กรณีศึกษา เรื่อง “ความสุชของกะทิ”. ใน ภาสพงศ์ ศรีพิจารณ์ (บ.ก.). การประชุมวิชาการบัณฑิตศึกษาระดับชาติ สรรพศาสตร์ สรรพศิลป์ ประจำปี 2562. (น. 90 – 113) คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2556). ภาษาศาสตร์สังคม พิมพ์ครั้งที่ 5. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อีสานร้อยแปด. (ม.ป.ป.) สาระน่ารู้คำอีสาน. https://esan108.com/dict/view/

วงโปงลางยุวบูรณ์ออนซอนศิลป์ โรงเรียนเทศบาล 3 ยุวบูรณ์บำรุง. (2566, 9 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ https://www.youtube.com/watch?v=6iQF8A4FPck

วงโปงลางสินไซ. (2566, 9 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ https://www.youtube.com/watch?v=iSYyfZrUUlY

วงโปงลางศรีศิลป์ถิ่นโปงลาง เทศบาลเมืองกาฬสินธุ์. (2566, 9 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v=2KxvYNAJ17s

วงโปงลางเพชรเมืองแพน. (2566, 9 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v=2KxvYNAJ17s

วงโปงลางออนซอนอีสาน. (2566, 9 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v=MNpuFtVo5QE

วงสีโหน้อยโปงลาง. (2566, 10 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v=-pQyAXuHRSk

วงโปงลางผกาลำดวน. (2566, 10 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v =ShA7nB7Ku6s&t=312s

วงโปงลางอรรคฮาตสี. (2566, 10 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v =S1twzNXRbCY&t=204s

วงโปงลางโฮมฮัก. (2566, 10 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v= OqX7Pu8NFkU&t=1797s

วงโปงลางนาคาคำชะโนด. (2566, 10 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v= oklDrkNxb5c

วงโปงลางศิลป์อีสาน. (2566, 10 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v=9daOomYxF1Y&t=606s

วงโปงลางเพชรพลาญชัย. (2566, 10 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v= Uensfa1ct6s

วงโปงลางมูนมังฝั่งน้ำโขง. (2566, 10 สิงหาคม). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ. https://www.youtube.com/watch?v= Uensfa1ct6s

Baron, Amy Meepoe. (2001). The interactive organization of reference to persons in Thai conversation. Unpublished doctoral dissertation, University of California.

Channawangsa, Wipah. (1986). Cohesion in Thai. (Ph.D. dissertation), Georgetown University.

Cooke, Joseph R. (1968). Pronominal reference in Thai, Burmese, and Vietnamese. The University of California Publications in Linguistics, 52, 33-40.

Halliday, M.A.K., and Ruqaiya Hasan. (1976). Cohesion in English. Longman

Palakornkul, Angkab. (1972). A socio-linguistic study of pronominal strategy in spoken Bangkok. Unpublished doctoral dissertation, University of Texas.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-07-03

รูปแบบการอ้างอิง

ในจิต ก. (2025). การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการประกวดดนตรีพื้นบ้านวงโปงลาง กรมพลศึกษา พ.ศ. 2566: การศึกษาคำอ้างถึงเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์: การแสดงชุดเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการประกวดดนตรีพื้นบ้านวงโปงลาง กรมพลศึกษา พ.ศ. 2566: การศึกษาคำอ้างถึงเทวดาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์. วารสารภาษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 14(1), 66–92. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/gshskku/article/view/278881

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย