การขยายความหมายของคำว่า แม่ ในภาษาไทย ภาษาลาว และภาษาจีน
Semantic Extension of the Word ‘Mother’ in Thai, Lao and Chinese
คำสำคัญ:
การขยายความหมาย, แม่, ภาษาไทย, ภาษาลาว, ภาษาจีนบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และเปรียบเทียบการขยายความหมายของคำว่า แม่ ในภาษาไทย ภาษาลาว และภาษาจีน ข้อมูลคำว่าและความหมายได้จากพจนานุกรมของแต่ละภาษาและได้จากการสัมภาษณ์เจ้าของภาษา นำข้อมูลมาวิเคราะห์ด้วยแนวคิดทางอรรถศาสตร์ปริชาน ผลการศึกษาพบว่า คำว่า แม่ ในภาษาไทยมี 10 ความหมาย ภาษาลาวมี 8 ความหมาย และภาษาจีนมี 7 ความหมาย คำว่า แม่ ในภาษาทั้ง 3 ภาษามีความหมายร่วมกัน 6 ความหมาย ได้แก่ ‘ผู้ให้กำเนิดลูก’ ‘ผู้เลี้ยงดูลูก’ ‘ผู้ใหญ่เพศหญิง’ ‘ใหญ่’ ‘หัวหน้า’ และ ‘ต้นแบบ’ ความหมายต่างกัน 4 ความหมาย ได้แก่ ‘ผีผู้มีคุณ’ ‘สิ่งที่มีลูก’ ‘สิ่งที่มีอวัยวะคล้ายเพศหญิง’ และ ‘สิ่งในธรรมชาติ’
เอกสารอ้างอิง
กาจบัณฑิต วงษ์ศรี. (2547). เครือข่ายความหมายของคำว่า ‘ออก’ ในภาษาไทย: การศึกษาแนว อรรถศาสตร์ปริชาน (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
ทองคำ อ่อนมะนีสอน. (2008). วัจนานุกรมภาษาลาว (พิมพ์ครั้งที่ 2). เวียงจันทน์: หอสมุดแห่งชาติ.
นันทนา วงษ์ไทย. (2562). อรรถศาสตร์ปริชานเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: บริษัทเวิร์คออลพริ้นท์จำกัด.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2544 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
สมพาวัน แก้วบุดดา. (2563, 10 มีนาคม). อาจารย์ประจำสาขาวิชาภาษาลาว คณะมนุษยศาสตร์และ
สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (บทสัมภาษณ์).
สมเพ็ด แสงจัน. (2563, 10 มีนาคม). อาจารย์ประจำสาขาวิชาภาษาลาว คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (บทสัมภาษณ์).
สำนักพิมพ์พจนานุกรมจีน. (2007). พจนานุกรมภาษาจีนเล่มใหญ่. ปักกิ่ง: สำนักพิมพ์พจนานุกรมจีน.
โสรัจ เรืองมณี. (2553). ความหมายของคำว่า được ‘ได้’ ในภาษาเวียดนาม: การศึกษาตามแนวภาษาศาสตร์ปริชาน (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฏีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
หยู ฟาง. (2563, 16 มีนาคม). อาจารย์ประจำสาขาวิชาภาษาจีน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (บทสัมภาษณ์).
หลิว ข่ายลี่. (2563, 16 มีนาคม). อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ สถาบันขงจื่อมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (บทสัมภาษณ์).
Riemer, N. (2005). The Semantic of Polysemy: Reading Meaning in English and Warlpiri. Berlin: Mouton de Gruyter.
Tyler, A. & C. Evans. (2003). The Semantic of English Preposition: Spatial Scenes, Embodied Meaning and Cognition. Cambridge: Cambridge University Press.
