การประเมินความต้องการจำเป็นด้านภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตย และด้านการจัดการความรู้ ของนักศึกษาวิชาชีพครู ในยุคการศึกษา 5.0

Main Article Content

แสงเดือน เจริญฉิม
สุเทพ อ่วมเจริญ
มีชัย เอี่ยมจินดา
พิจิตรา ธงพานิช
ปรัชญา ธงพานิช

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็น  1) ด้านภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตย ของนักศึกษาวิชาชีพครู 2) ด้านการจัดการความรู้ตามหลักการ 5 ประการ และ 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตยกับการจัดการความรู้ตามหลักการ 5 ประการ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาวิชาชีพครู ชั้นปีที่ 2 ที่ได้มาจากการสุ่มอย่างง่าย สังกัด คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี และสำนักวิชาศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ รวมจำนวน 99 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์  PNI Modified  และการวิเคราะห์สหสัมพันธ์เพียร์สัน


ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการประเมินความจำเป็นด้านภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตย มีความต้องการจำเป็นระดับปานกลาง ควรพัฒนา ( PNI Modified = 0.203)   2) ความต้องการจำเป็นของนักศึกษาวิชาชีพครู ตามหลักการ 5 ประการ โดยรวมมีความต้องการจำเป็นที่จะต้องได้รับการพัฒนาตามความเหมาะสม เมื่อจัดลำดับความสำคัญโดยใช้ดัชนี (Priority Needs Index : PNI) มีค่าระหว่าง 0.1- 0.2 ระดับที่จะต้องได้รับการพัฒนาตามความเหมาะสม ลำดับแรก ได้แก่ ด้านการมีแบบแผนความคิด  ( PNI = 0.176) รองลงมา ด้านความรอบรู้แห่งตน (PNI = 0.173) ด้านการเรียนรู้เป็นทีม (PNI = 0.164)  ด้านการมีวิสัยทัศน์ร่วม (PNI = 0.158)  และ ด้านการคิดอย่างเป็นระบบ (PNI = 0.157) ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์สหสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตย กับ การจัดการความรู้ตามหลัก 5  ประการ มีความสัมพันธ์กันระดับสูง (0.71) จำนวน 2 ด้าน ได้แก่ ด้านการมีแบบแผนความคิด (rx2y = 0.745) และ ด้านการเรียนรู้เป็นทีม (rx4y = 0.708)  และมีความสัมพันธ์กันระดับปานกลาง (0.31 -0.70) จำนวน 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการมีวิสัยทัศน์ร่วม (rx3y = 0.695) ด้านการคิดอย่างเป็นระบบ ( rx5y = 0.691) และ ด้านความรอบรู้แห่งตน ( rx1y= 0.675) ตามลำดับ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เจริญฉิม แ., อ่วมเจริญ ส., เอี่ยมจินดา ม., ธงพานิช พ., & ธงพานิช ป. (2026). การประเมินความต้องการจำเป็นด้านภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตย และด้านการจัดการความรู้ ของนักศึกษาวิชาชีพครู ในยุคการศึกษา 5.0. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 16(1), 124–132. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/ajpbru/article/view/299191
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กิตติ์ณัฐ สุนทรวิสัย และกิจพิณิฐ อุสาโห. (2567). ภาวะผู้นำทางวิชาการในยุค 5.0 ของผู้บริหารสถานศึกษาในกลุ่มสหวิทยาเขตเทสรังสี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย. วารสารการบริหารการจัดการและการพัฒนาที่ยั่งยืน, 2(1), 387–400.

ธีรวัฒน์ เลื่อนฤทธิ์ และโกศล มีคุณ. (2560). ภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตยของผู้นำนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา. วารสารวัดผลการศึกษา สำนักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา, 34(108), 58–72.

บุญจิรา เผดิมรอด. (2558). วินัยแห่งการเรียนรู้ที่มีผลต่อการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ สำนักงานบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 3 (เพชรบุรี) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง [สารนิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

รัตนา สนเปี่ยม, สมชาย เทพแสง, และกฤษดา ผ่องพิทยา. (2565). ภาวะผู้นำสมดุล: รูปแบบภาวะผู้นำที่ส่งเสริมประชาธิปไตย. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 19(37), 24–37.

วิสิทธิ์ เพลินทรัพย์ และประจวบ เพิ่มสุวรรณ. (2553). การศึกษาแบบภาวะของผู้นำที่มีต่อความพึงพอใจของพนักงานบริษัทโทเทิ่ล แอ็คเซ็ส คอมมูนิเคชั่น จำกัด (มหาชน) [สารนิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

สถาพร กรีธาธร. (2553). องค์ประกอบของคุณลักษณะองค์การแห่งการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อหลักการ 5 ประการของบุคลากรในโรงเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2550). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

องอาจ นัยพัฒน์. (2551). วิธีวิทยาการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพทางพฤติกรรมศาสตร์และสังคมศาสตร์. โรงพิมพ์สามลดา.

Best, J. W. (1997). Research in education (3rd ed.). Prentice Hall.

Fiedler, F. E. (1971). Leadership. General Learning Press.

Gurr, D. (2015). A model of successful school leadership from the International Successful School Principalship Project. Societies, 5(1), 136–150. https://doi.org/10.3390/soc5010136

Senge, P. M. (1990). The fifth discipline field book: Strategies and tools for building a learning organization. Doubleday.