การจัดการเรียนรู้เชิงรุกฐานสมรรถนะเพื่อส่งเสริมกระบวนการคิดของผู้เรียน

บทคัดย่อ

          แนวคิดฐานสมรรถนะถือเป็นกระบวนทัศน์ที่สำคัญที่มีอิทธิพลต่อการจัดการเรียนรู้ในยุคปัจจุบัน โดยมุ่งเน้นให้ผู้เรียนสามารถบูรณาการความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะเข้าด้วยกันอย่างสอดคล้องและนำไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานหรือการแก้ปัญหาจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้การพัฒนาสมรรถนะเน้นให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงสิ่งที่เรียนรู้กับบริบทจริงในชีวิตประจำวันผ่าน การลงมือปฏิบัติจริง เพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมายและสามารถต่อยอดสู่ความสำเร็จในอนาคต กระบวนการเรียนรู้ที่ส่งเสริมสมรรถนะจึงต้องเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้สร้างความรู้ด้วยตนเอง มีส่วนร่วมในการเรียนรู้และฝึกฝนการใช้ความรู้ ทักษะและคุณลักษณะในการแก้ปัญหา หรือดำเนินงานในสถานการณ์ที่ซับซ้อน กล่าวได้ว่าการเรียนรู้เชิงรุกคือหัวใจของการพัฒนาสมรรถนะเพราะเป็นกระบวนการที่เชื่อมโยงผู้เรียนกับสถานการณ์จริง เปิดโอกาสให้แสดงออกถึงศักยภาพผ่านการคิด วิเคราะห์ ลงมือทำ ร่วมมือกับผู้อื่นและสะท้อนผลการเรียนรู้ของตนเองอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นทักษะสำคัญในการดำรงชีวิตการเรียนรู้และการทำงานในโลกยุคศตวรรษที่ 21 ที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาแนวทางและกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุกฐานสมรรถนะที่สามารถส่งเสริมกระบวนการคิดของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ อาทิ การคิดวิเคราะห์ การคิดเชิงวิพากษ์ และการคิดสร้างสรรค์ โดยใช้รูปแบบการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น การเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน การเรียนรู้แบบโครงงาน การเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ และการเรียนรู้แบบร่วมมือ ซึ่งผลจากการจัดการเรียนรู้ดังกล่าวทำให้ผู้เรียนเกิดการมีส่วนร่วมในการเรียนอย่างแท้จริง เกิดการเรียนรู้อย่างลึกซึ้ง และสามารถพัฒนากระบวนการคิดระดับสูงได้อย่างยั่งยืน