แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น ของเทศบาลตำบลบางแพ อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นแบบผสานวิธี มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นของเทศบาลตำบลบางแพ อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับการมีส่วนร่วมของประชาชน 3) เพื่อเปรียบเทียบความคิดเห็นในการมีส่วนร่วมของประชาชน 4) เพื่อศึกษาปัจจัยการมีส่วนร่วมจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคลที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชน 5)เพื่อนำเสนอแนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นของเทศบาลตำบลบางแพ อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี ราชบุรี โดยการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ การแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ย (Mean) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และสถิติเชิงอนุมานโดยใช้สถิติไคสแควร์ (Chi-square) ในการทดสอบไคสแควร์ (Chi-square test) ใช้สถิติ one-way ANOVA สำหรับเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างตัวแปรอิสระที่มี 3 กลุ่มขึ้นไป และหากพบว่ามีความแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จะทำการทดสอบความแตกต่างรายคู่ด้วยวิธีการ LSD (Least Significant Difference Test) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis) ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้สัมภาษณ์เชิงลึก (In-Depth Interview) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้เทคนิค  การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลตำบลบางแพ อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี จำนวน 390 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรคำนวณของ ทาโร่ ยามาเน่  (Taro Yamane, 1970 : 725) ใช้วิธีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างโดยใช้หลักความไม่น่าจะเป็นและผู้วิจัยใช้การเลือกสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง 10 คน คือตัวแทนระดับผู้บริหารของเทศบาลตำบลบางแพ จำนวน 2 คน ตัวแทนบุคลากรในเขตเทศบาลตำบลบางแพ จำนวน 4 คน และตัวแทนชุมชนในเขตเทศบาล จำนวน 4 คน วิธีการแจกแบบสอบถามในรูปแบบการสัมภาษณ์เชิงลึก ( In-Depth Interview)

        ผลการวิจัยข้อมูลลักษณะส่วนบุคคลของกลุ่มตัวอย่างผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 56.92 มีอายุ 31-40 ปี ร้อยละ 22.56 จบการศึกษาต่ำกว่าระดับปริญญาตรี ร้อยละ 77.95 ประกอบอาชีพ รับจ้างทั่วไป ร้อยละ 42.82 มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือน 10,001-20,000 บาท ร้อยละ 44.62 และอาศัยอยู่ในชุมชนนานกกว่า 10 ปี ร้อยละ 63.03 การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นอยู่ในระดับปานกลาง ปัจจัยส่วนบุคคลในภาพรวม อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ รายได้เฉลี่ยต่อเดือนและระยะเวลาที่อาศัยอยู่ในชุมชน มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของประชาชน อายุ รายได้เฉลี่ยต่อเดือน อาชีพ ระดับการศึกษาต่างกัน มีระดับการมีส่วนร่วมแตกต่างกันความรู้ความเข้าใจ ความผูกพันต่อชุมชน ผู้นำชุมชนและการสื่อสารมีความสัมพันธ์เชิงเหตุผลกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น ประชาชนมีการตัดสินใจร่วมกันในการเสนอแผนพัฒนาด้านโครงสร้างพื้นฐาน ถนน ประปา ไฟฟ้าเป็นส่วนใหญ่ มีคณะกรรมการคอยตรวจสอบการดำเนินงานมีความพึงพอใจในระดับหนึ่ง มีความไม่เท่าเทียมกันในการได้รับผลประโยชน์ การประเมินผลเป็นแบบหลวมๆเช่นตรงตามแบบ ความสะอาด ประชาชนยังขาดความรู้เชิงลึกในการตรวจสอบประเมินผล

        เทศบาลควรแนวทางมาตรฐานการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน ในทุกขั้นตอนของการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น ทั้งการตัดสินใจ การดำเนินงาน การรับผลประโยชน์และการประเมินผลเพื่อให้เกิดความเสมอภาคและความโปร่งใส ควรมีนโยบายสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพผู้นำชุมชนและคณะกรรมการตรวจสอบ โดยจัดอบรมความรู้ด้านการวางแผน การกำกับโครงการและการประเมินผลอย่างเป็นระบบ

คำสำคัญ:  การมีส่วนร่วม;  แผนพัฒนาท้องถิ่น;  เทศบาลตำบลบางแพ