แนวทางการใช้มะม่วงน้ำดอกไม้เพื่อส่งเสริมอาชีพและสร้างรายได้อย่างยั่งยืน ของชุมชนบ้านแสงตะวัน ตำบลเพชรชมพู อำเภอโกสัมพี จังหวัดกำแพงเพชร

บทคัดย่อ

บทความนี้ใช้วิธีการวิจัยแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาแนวทางการใช้ประโยชน์จากมะม่วงน้ำดอกไม้ เพื่อเป็นฐานในการสร้างรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน และ2) เพื่อส่งเสริมการแปรรูปมะม่วงน้ำดอกไม้ และพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้กับชุมชนบ้านแสงตะวัน ตำบลเพชรชมพู อำเภอโกสัมพี จังหวัดกำแพงเพชร ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้ใหญ่บ้าน ประธานกลุ่มอาชีพแม่บ้านชุมชนบ้านแสงตะวัน โดยมีกลุ่มเป้าหมายแบ่งเป็น 1) การวิจัยเชิงคุณภาพ ตัวแทนกลุ่มอาชีพแม่บ้านชุมชนบ้านแสงตะวัน และผู้ที่เกี่ยวข้อง จำนวน 5 คน คือ 2) การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกลุ่มอาชีพแม่บ้านชุมชนบ้านแสงตะวัน ในการฝึกอบรมปฏิบัติการพัฒนาผลิตภัณฑ์ จำนวน 20 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม การระดมสมองและแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการสรุปอุปนัยและสถิติเชิงพรรณนา  

  ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1) แนวทางการใช้ประโยชน์จากมะม่วงน้ำดอกไม้ เพื่อเป็นฐานในการสร้างรายได้ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืนการแปรรูปมะม่วงน้ำดอกไม้ของกลุ่มอาชีพแม่บ้านชุมชนบ้านแสงตะวัน ได้แก่ มะม่วงแผ่น ซึ่งจากการวิเคราะห์ศักยภาพและการมีส่วนร่วม ผลการสำรวจความคิดเห็น พบว่า มีความต้องการได้รับการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ ที่สวยงาม มีความโดดเด่น และช่องทางการจำหน่ายสินค้าในรูปแบบออนไลน์ ซึ่งต้องการให้มีการอบรมพัฒนาความรู้     2) การส่งเสริมการแปรรูปมะม่วงน้ำดอกไม้ให้กับชุมชน โดยการพัฒนาศักยภาพและพัฒนาผลิตภัณฑ์ ดำเนินการจัดประชุมระดมสมองร่วมกัน และจัดฝึกอบรมปฏิบัติการพัฒนาผลิตภัณฑ์สร้างเอกลักษณ์ มีความโดดเด่น บริโภคได้สะดวกของผลิตภัณฑ์ให้กับกลุ่มอาชีพแม่บ้านชุมชนบ้านแสงตะวันที่มีความสนใจ โดยมีคณะนักวิจัยและวิทยากรช่วยถ่ายทอดองค์ความรู้จนสามารถนำไปปฏิบัติได้ และนำไปดำเนินการได้ด้วยตัวเอง ร่วมจัดทำตราสัญลักษณ์ ฉลาก และบรรจุภัณฑ์ ให้สวยงาม ฝึกอบรมวิธีการสร้างตลาดออนไลน์เพื่อสร้างรายได้ และรวมไปถึงการร่วมกันวางแผนการดำเนินการเชิงธุรกิจและการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ซึ่งหลังจากโครงการวิจัยเสร็จสิ้น คณะผู้วิจัยได้ดำเนินการติดตามประเมินผล พบว่า การผลิตมะม่วงแผ่นจากมะม่วงน้ำดอกไม้ และการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์กลุ่มอาชีพแม่บ้านชุมชนบ้านแสงตะวัน ประสบความสำเร็จ ทำให้เกิดการผลิตอย่างต่อเนื่อง สร้างรายได้มากขึ้นจากเดิมเป็นอย่างมาก จากการเพิ่มช่องทางการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในตลาดออนไลน์ ส่งผลทำให้คุณภาพชีวิตของกลุ่มอาชีพแม่บ้านชุมชนบ้านแสงตะวันมีความมั่นคง สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน