การศึกษาความเป็นไปได้ในการนำหน่วยงานอิสระมาสนับสนุนการตรวจพิสูจน์สถานที่เกิดเหตุคดีจราจร

ธีรภัทร์ ทัพจันทร์; อัศว์ณุต แสงทองดี

ผู้แต่ง

ธีรภัทร์ ทัพจันทร์ หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขานิติวิทยาศาสตร์ คณะนิติวิทยาศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
อัศว์ณุต แสงทองดี หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขานิติวิทยาศาสตร์ คณะนิติวิทยาศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ

คำสำคัญ:

คดีจราจร, การตรวจสถานที่เกดเหตุคดีจราจร, หน่วยงานอิสระ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษารูปแบบ โครงสร้าง และบทบาทของหน่วยงานอิสระในการสนับสนุนการตรวจพิสูจน์สถานที่เกิดเหตุคดีจราจร (2) ศึกษาหลักกฎหมายและพระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสถานที่เกิดเหตุคดีจราจรของประเทศไทย และ (3) เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคทางกฎหมายในการให้หน่วยงานอิสระเข้ามาสนับสนุนการตรวจพิสูจน์สถานที่เกิดเหตุคดีจราจร และเสนอแนวทางพัฒนากฎหมายให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้การวิจัยเชิงเอกสารร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 5 คน ได้แก่ พนักงานสอบสวน นักนิติวิทยาศาสตร์ นักวิชาการและนักกฎหมาย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า หน่วยงานอิสระที่เหมาะสมควรทำหน้าที่เป็นผู้สนับสนุนทางเทคนิคและวิชาชีพในการตรวจพิสูจน์สถานที่เกิดเหตุคดีจราจร โดยมีโครงสร้างประกอบด้วยหน่วยตรวจสถานที่เกิดเหตุ หน่วยวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการและหน่วยนิติดิจิทัลหรือการจำลองเหตุการณ์ ทั้งนี้ หน่วยงานดังกล่าวควรดำเนินงานภายใต้มาตรฐานสากลและระบบการรักษาห่วงโซ่การครอบครองพยานหลักฐานอย่างเคร่งครัด อย่างไรก็ตาม กฎหมายไทยในปัจจุบันยังขาดบทบัญญัติที่กำหนดสถานะ บทบาทและอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานอิสระอย่างชัดเจน ส่งผลให้เกิดข้อจำกัดด้านการยอมรับผลการตรวจพิสูจน์ในชั้นศาลและความน่าเชื่อถือของพยานหลักฐาน ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนากรอบกฎหมายและมาตรการกำกับดูแล เพื่อรองรับการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานของรัฐและหน่วยงานอิสระอย่างเป็นระบบ ซึ่งจะช่วยยกระดับประสิทธิภาพ ความโปร่งใสและความเป็นธรรมของกระบวนการตรวจพิสูจน์สถานที่เกิดเหตุคดีจราจรในประเทศไทย

เอกสารอ้างอิง

ช่อม่วง ม่วงทอง. (2558). การแสวงหาพยานหลักฐานในคดีอาญาโดยมิชอบโดยเอกชน. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณุชชนา สวัสดี. (2552). วิธีปฏิบัติในการรักษาสภาพของสถานที่เกิดเหตุในคดีฆาตกรรม. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารกฎหมายการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยมหิดล.

ไตรยฤทธิ์ เตมหิวงศ์. (2560). การพัฒนาแนวทางการใช้นิติวิทยาศาสตร์ประกอบการพิจารณาคดีของศาล:

แนวทางการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาข้าราชการฝ่าย ตุลาการศาลยุติธรรม.

ปรางทอง เดชใด. (2552). การตรวจสอบความจริงของการได้มาซึ่งพยานหลักฐานทางวิทยาศาสตร์. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

ปริญญา หวันเหล็ม. (2558). ความร่วมมือระหว่างองค์กรภาครัฐและองค์กรพัฒนาเอกชน: กรณีศึกษาการจัดสวัสดิการด้านการศึกษาให้กับบุตรหลานแรงงานต่างชาติในศูนย์คาทอลิก นักบุญยออากิมเพื่อผู้อพยพย้ายถิ่น จังหวัดสมุทรสาคร (Unpublished Master’s thesis). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพมหานคร.

วราภรณ์ พรมวิกร, สุธิดา สุวรรณรังษี, ไกรสร อัมมวรรธน์, สุนทรี บูชิตชน และน้ำแท้ มีบุญสล้าง. (2562). ความน่าเชื่อถือของพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์: ปัญหา สาเหตุ และแนวทางการพัฒนาสำหรับประเทศไทย. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 12(2), 168-180.

ศศิวิมล ทองกลม และ ธรรมวิทย์ เทอดอุดมธรรม (2563). รูปแบบที่เหมาะสมในการให้บริการตรวจพิสูจน์หลักฐานภาคเอกชนในประเทศไทย. วารสารกระบวนการยุติธรรม, 13(3), 1 – 20.

สมภพ เองสมบุญ. (2551). การตรวจสถานที่เกิดเหตุเบื้องต้น. นครปฐม : โรงเรียนนายร้อยตำรวจ.

สันติ์ สุขวัจน์. (2550). นิติวิทยาศาสตร์. นครปฐม: โรงเรียนนายร้อยตำรวจ.

อรรถพล แช่มสุวรรณ .(2552). นิติวิทยาศาสตร์2 เพื่อการสืบสวนสอบสวน. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพฯ: ดาวฤกษ์ ทีซีจี พริ้นติ้ง.

Brandon L. Garrett; POLICING FORENSIC EVIDENCE. American Journal of Law and Equality 2022; 2 107–121. doi: https://doi.org/10.1162/ajle_a_00042

Rodriguez G. J. and Baron G. M. (2018). Forensic science around the world. Forensic science review, 3 (1), pp. 3 – 5.

Saks, M. J., & Koehler, J. J. (2005). "The coming paradigm shift in forensic identification science". Science, 309(5736), 892-895.

The American Law Institute. (2023). Principles of the Law, Policing: Tentative Drafts, January 31, 2023. Philadelphia, PA: The American Law Institute.