การควบคุมตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครองโดยศาลปกครอง : ศึกษาเหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัยกรณีพนักงานส่วนตำบลกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง

ผู้แต่ง

  • ทศพร อัชนกุล โรงเรียนกฎหมายและการเมือง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
  • อานุภาพ รักษ์สุวรรณ โรงเรียนกฎหมายและการเมือง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

คำสำคัญ:

ดุลพินิจ, โทษทางวินัย, เหตุอันควรลดหย่อน, ศาลปกครอง

บทคัดย่อ

              การค้นคว้าอิสระทางกฎหมายฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวความคิด ทฤษฎี กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับวินัย โทษทางวินัย เหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัยของพนักงานส่วนตำบล อำนาจดุลพินิจของฝ่ายปกครองการแสวงหาข้อเท็จจริงของศาลปกครองในเรื่องเกี่ยวกับเหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัย และการควบคุมตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครองโดยศาลปกครอง เพื่อเป็นข้อมูลที่แสดงให้เห็นปัญหาเกี่ยวกับเหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัยกรณีพนักงานส่วนตำบลกระทำความผิดวินัยอย่างร้ายแรง การแสวงหาข้อเท็จจริงของศาลปกครองในเรื่องเกี่ยวกับเหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัยกรณีพนักงานส่วนตำบลกระทำความผิดวินัยอย่างร้ายแรง รวมทั้งการควบคุมตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ของรัฐในการมีคำสั่งในการกำหนดระดับโทษทางวินัย
โดยศาลปกครอง

            ผลจากการศึกษาพบว่า ประกาศคณะกรรมการกลางพนักงานส่วนตำบล เรื่อง มาตรฐานทั่วไปเกี่ยวกับวินัยและการรักษาวินัยและการดำเนินการทางวินัย พ.ศ. 2558 ข้อ 85 ไม่ได้กำหนดว่ากรณีใดบ้างที่ถือว่าเป็นเหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัย จึงทำให้ผู้สั่งลงโทษทางวินัยไม่มีกรอบในการใช้ดุลพินิจ อีกทั้งในการพิจารณาพิพากษาคดีปกครองเกี่ยวกับวินัย ศาลปกครองมีแนวโน้มจะตรวจสอบการใช้ดุลพินิจในกรณีที่ผู้บังคับบัญชาไม่ได้ลดหย่อนโทษให้ แต่หากผู้ฟ้องคดีมีข้ออ้างที่อาศัยเป็นหลักแห่งข้อหาว่ามีเหตุลดหย่อนโทษทางวินัย ศาลปกครองก็จะตรวจสอบว่าเหตุตามที่ผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้างเป็นเหตุอันควรลดหย่อนโทษหรือไม่ แต่มักจะไม่ตรวจสอบในกรณีที่ผู้บังคับบัญชาได้ลดหย่อนโทษให้กรณีที่เห็นว่ามีเหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัย

            การศึกษาครั้งนี้มีข้อเสนอแนะ เห็นควรปรับปรุงและแก้ไขเพิ่มเติมประกาศคณะกรรมการกลางพนักงานส่วนตำบล เรื่อง มาตรฐานทั่วไปเกี่ยวกับวินัยและการรักษาวินัยและการดำเนินการทางวินัย พ.ศ. 2558 ข้อ 85 วรรคสอง ให้มีการระบุว่า เหตุอันควรลดหย่อนโทษได้แก่อะไรบ้าง รวมทั้งข้อเสนอแนะให้ศาลปกครองโดยสำนักงานศาลปกครองควรจัดให้มีการสัมมนาเพื่อระดมความคิดเห็นของตุลาการศาลปกครองสูงสุดหรือตุลาการศาลปกครองชั้นต้นในเรื่องเกี่ยวกับการควบคุมตรวจสอบการใช้ดุลพินิจในการกำหนดระดับโทษทางวินัยกรณีมีเหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงมหาดไทย. (2545). คู่มือการดำเนินการทางวินัยพนักงานส่วนท้องถิ่น กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2545.

ชาญชัย แสวงศักดิ์. (2564). คำอธิบายกฎหมายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 30). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วิญญูชน.

พัฒน์พงศ์ อมรวัฒน์. (2559). หลักกฎหมายเกี่ยวกับการดำเนินการทางวินัย (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วิญญูชน.

นิติกร ชัยวิเศษ. (2566) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายวินัยข้าราชการ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วิญญูชน.

โภคิน พลกุล. (2544). สาระสำคัญของกฎหมายว่าด้วยศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 1) กรุงเทพฯ : สวัสดิการสำนักงานศาลปกครอง.

ฤทัย หงส์สิริ. (2547).คู่มือการศึกษาวิชากฎหมายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ : สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา.

วรพจน์ วิศรุตพิชญ์. (2540). รวมกฎหมายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : ประกายพรึก

วรพจน์ วิศรุตพิชญ์. (2562). ข้อความคิดและหลักการพื้นฐานบางประการของกฎหมายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วิญญูชน.

_________. (2534) การควบคุมการใช้ดุลพินิจทางปกครองโดยองค์กรตุลาการ.นิตยสารบทบัณฑิตย์. เล่มที่ 47 ตอน 1

วิษณุ วรัญญู และคณะ. (2547). รายงานการวิจัยคดีปกครองเกี่ยวกับดุลพินิจของฝ่ายปกครอง. กรุงเทพฯ : สำนักงานศาลปกครอง.

ศาลปกครอง. (2556). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ.807 - 809/2556, อ.33/2557 (ที่ประชุมใหญ่),

อ. 576/2559, อ. 723/2559, อ.1183/2559, อ. 384/2560, อบ. 293/2566. http://admfts.admincourt.go. th/JudgePrivate/AdvanceFromDB.aspx

ศาลปกครอง. (2565). คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อบ. 193/2565. http://admfts.admincourt.go.th/ JudgePrivate/AdvanceFromDB.aspx

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

อัชนกุล ท. ., & รักษ์สุวรรณ อ. (2025). การควบคุมตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครองโดยศาลปกครอง : ศึกษาเหตุอันควรลดหย่อนโทษทางวินัยกรณีพนักงานส่วนตำบลกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง . วารสารกฎหมายและการเมืองการปกครอง, 3(1), 61–75. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JPG/article/view/287199

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ