บทบาทของนักศึกษาต่อการเมืองไทย

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

นักศึกษามีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาทางการเมืองของไทยตั้งแต่การเปลี่ยนแปลง การปกครองในปี พ.ศ. 2475 ซึ่งเกิดจากการศึกษาระดับสูงที่ได้รับจากต่างประเทศ การปฏิรูปการศึกษาในรัชกาลที่ 5 - 7 ช่วยให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราช มาเป็นระบอบรัฐธรรมนูญ โดยผู้นำการเปลี่ยนแปลงกลายเป็นผู้นำทางการเมืองในภายหลัง การศึกษาของไทยมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาการเมืองในช่วงแรก
แต่หลังจากปี พ.ศ. 2475 การศึกษามักถูกจำกัดไม่ให้ขัดแย้งกับการปกครอง จึงทำให้บทบาทของการศึกษาลดลงไป โดยเฉพาะในแง่ของการพัฒนาแนวคิดการเมือง แม้ว่านิสิตนักศึกษาหลายคนจะไม่สนใจการเมืองมากนัก แต่หลังปี พ.ศ. 2514 บางกลุ่มเริ่มแสดงออกทางการเมืองและมีส่วนร่วมในการต่อต้านเผด็จการ จนเกิดเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ หลังจากนั้น การเคลื่อนไหวของนิสิตนักศึกษากลับมาชัดเจนอีกครั้งในช่วง พ.ศ. 2563 - 2567 เนื่องจากการถูกลิดรอนสิทธิเสรีภาพ แต่การตื่นตัวทางการเมืองของนิสิตยังคงเป็นการตอบสนองต่อเผด็จการ มากกว่าการฝึกฝนทางการเมืองที่เป็นระเบียบ แบบแผน นอกจากนี้ ผู้นำนักศึกษาหลังการเผยแพร่ประชาธิปไตยยังมักละทิ้งกระบวนการประชาธิปไตยไปหันไปใช้ “พลังมวลชน” แทน จึงทำให้การศึกษาของไทยยังไม่สามารถพัฒนาการเมืองได้มากนักตั้งแต่ปี 2475 ถึงปัจจุบัน