นันทชัย สุขเกื้อ
การพัฒนาภาคประชาสังคมประมงด้วยแนวคิดการจัดการร่วมในพื้นที่อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
บทคัดย่อ
ปัจจุบันภาคประชาสังคมนับว่าเป็นองค์กรที่มีบทบาทต่อการพัฒนาชุมชนในระดับท้องถิ่น เนื่องจากภาคประชาสังคมมีบทบาทในการขับเคลื่อนการดำเนินการแก้ไขประเด็นปัญหาของชุมชนในพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งบทความนี้มีวัตถุประสงค์ในการอธิบายลักษณะ รูปแบบ ของการก่อเกิดภาคประชาสังคมของชุมชนชาวประมงในพื้นที่อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งนับได้ว่าเป็นชุมชนประมงที่มีศักยภาพในการจัดการตนเอง โดยได้นำแนวคิดการจัดการร่วม แนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชน แนวคิดการสร้างความเข้มแข็งชุมชน และแนวคิดประชาสังคม มาใช้อภิปรายสภาพการณ์ที่เกิดขึ้นกับชุมชนประมงในพื้นที่อำเภอบางสะพาน โดยสรุปได้ว่า ภาคประชาสังคมประมงในพื้นที่อำเภอบางสะพานเกิดขึ้นจากการรวมกลุ่มประมงอย่างไม่เป็นทางการ ซึ่งหลังจากได้เปิดโอกาสให้กลุ่มประมงพื้นบ้านและกลุ่มประมงพาณิชย์ได้ทำงานร่วมกันจึงทำให้รูปแบบของกลุ่มเติบโตมีลักษณะเป็นภาคประชาสังคมมากขึ้น เช่น มีการก่อตั้งเป็นสมาคมชาวประมงบางสะพานอย่างเป็นทางการและเป็นผู้นำเครือข่ายชาวประมงบางสะพาน โดยมีการดำเนินการอย่างเป็นแบบแผนภายใต้กระบวนการปรึกษาหารือ มีการทำงานร่วมกันกับทุกภาคส่วน นอกจากนั้น ยังมีการจัดการในรูปแบบเครือข่ายที่กว้างและมีแผนการพัฒนาที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น
คำสำคัญ: การพัฒนาภาคประชาสังคม ชุมชนประมงเข้มแข็ง แนวคิดการจัดการร่วม
เอกสารอ้างอิง
กอบกุล รายะนาคร. (2543). กฎหมายกับการจัดการทรัพยากรน้ำ. ใน อานันท์ กาญจนพันธ์ (บรรณาธิการ). พลวัตของชุมชนในการจัดการทรัพยากร : กระบวนทัศน์และนโยบาย (หน้า 375). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. (2558). บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมสิทธิ์มนุษยชนแห่งชาติ.
จินตวีร์ เกษมศุข. (2561). แนวคิดการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อการพัฒนาชุมชนที่ยั่งยืน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 26(50). 169-186.
จิรวรรณ อินทรีย์สังวร. (2552). การมีส่วนร่วมของประชาชนเกี่ยวกับการจัดทำแผนพัฒนาสามปี: กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลโป่งแพร่ อำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย. การศึกษาอิสระรัฐประศาสนศาตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
ณัฏฐวุฒิ ทรัพย์อุปถัมภ์. (2560). กระบวนการเรียนรู้ของชุมชนด้านการพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน. วารสารวิจัยรำไพพรรณี. 11(1). 145-153.
ธนพัฒน์ เฉลิมรัตน์. (2562). กระบวนการภาคประชาสังคมกับประชาธิปไตยแบบไทย ๆ. วารสาร มจร. เลย ปริทัศน์. 1(3).
ถวิลวดี บุรีกุล. (2548). การมีส่วนร่วม: แนวคิด ทฤษฎีและกระบวนการ. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
พระธนากร ระตะจารุ. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่น. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. 1(2). 57-75.
ภาวิดา รังษี และเศกสรรค์ ยงวณิชย์. (2564). บทบาทของสหภาพยุโรปต่อการจัดการประมงพาณิชย์ในประเทศไทย กรณีศึกษาการประกอบอาชีพประมงในจังหวัดระนอง. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์. 4(2). 1-14.
สุพัตรา ยอดสุรางค์ ชัชวาล แสงทองล้วน และอำนวย บุญรัตนไมตรี. (2561). แนวคิดเกี่ยวกับการสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม. 5(2). 407-420.
โสภิดา ศรีนุ่น. (2558). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาเทศบาลเมืองเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา. สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
อวิรุทธ์ ชุ่มเมืองปัก, จรัส สุวรรณมาลา และเฉลิมพร เย็นเยือก. (2564). การนำนโยบายการแก้ปัญหาการประมงให้เป็นไปตามข้อบังคับ IUU ไปปฏิบัติ กรณีศึกษา ประมงพื้นบ้านในจังหวัดชลบุรี. วารสารสหวิทยาการนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 4(3). 1093-1104.
อานันท์ กาญจนพันธ์. (2544). มิติชุมชน วิธีคิดท้องถิ่น ว่าด้วยสิทธิ อำนาจและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ. กรุงเทพฯ : สำนักกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
อิทธิชัย ธนพิบูลย์. (2555). การมีส่วนร่วมของประชาสังคมในการจัดการสิ่งแวดล้อม กรณีศึกษา กลุ่มเครือข่ายรักษ์ทะเลกรุงเทพและสิ่งแวดล้อม. (วิทยานิพนธ์ระดับปริญญามหาบัณฑิต) สาขารัฐประศาสนศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อุดมศักดิ์ สินธิพงษ์. (2556). วิเคราะห์บทบาทขององค์กรในการจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ตามร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง พ.ศ. ... . วารสารนักบริหาร. 33(4). 13-25.
Carlsson, L. and Berkes, F. (2005). Co-management: concepts and methodological implication. Journal of Environmental Management. 75(1). 65-76.
Creighton, J.L. (2005). The public participation handbook: Making better decisions through citizen involvement. San Francisco: Jossey Bass.
Goulding, C. (1999). Grounded theory: Some reflections on paradigm, procedures and misconceptions. Working paper series, WP006/99. University of Wolverhampton.
Ostrom, E. and E. Schlager. (1996). The Formation of Property Rights. In Rights to Nature: Ecological Economic, Cultural and Political Principles of Institutions for the Environment. eds. S.S. Hanna, C. Folke, and K. G. Maler. 127-156. Washington. DC: Island Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 โรงเรียนกฎหมายและการเมือง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและการเมืองการปกครอง ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของโรงเรียนกฎหมายและการเมือง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ห้ามผู้ใดนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรจากโรงเรียนกฎหมายและการเมือง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต นอกจากนี้ เนื้อหาที่ปรากฎในบทความเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์

