นันทชัย สุขเกื้อ
การพัฒนาภาคประชาสังคมประมงด้วยแนวคิดการจัดการร่วมในพื้นที่อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
บทคัดย่อ
ปัจจุบันภาคประชาสังคมนับว่าเป็นองค์กรที่มีบทบาทต่อการพัฒนาชุมชนในระดับท้องถิ่น เนื่องจากภาคประชาสังคมมีบทบาทในการขับเคลื่อนการดำเนินการแก้ไขประเด็นปัญหาของชุมชนในพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งบทความนี้มีวัตถุประสงค์ในการอธิบายลักษณะ รูปแบบ ของการก่อเกิดภาคประชาสังคมของชุมชนชาวประมงในพื้นที่อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งนับได้ว่าเป็นชุมชนประมงที่มีศักยภาพในการจัดการตนเอง โดยได้นำแนวคิดการจัดการร่วม แนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชน แนวคิดการสร้างความเข้มแข็งชุมชน และแนวคิดประชาสังคม มาใช้อภิปรายสภาพการณ์ที่เกิดขึ้นกับชุมชนประมงในพื้นที่อำเภอบางสะพาน โดยสรุปได้ว่า ภาคประชาสังคมประมงในพื้นที่อำเภอบางสะพานเกิดขึ้นจากการรวมกลุ่มประมงอย่างไม่เป็นทางการ ซึ่งหลังจากได้เปิดโอกาสให้กลุ่มประมงพื้นบ้านและกลุ่มประมงพาณิชย์ได้ทำงานร่วมกันจึงทำให้รูปแบบของกลุ่มเติบโตมีลักษณะเป็นภาคประชาสังคมมากขึ้น เช่น มีการก่อตั้งเป็นสมาคมชาวประมงบางสะพานอย่างเป็นทางการและเป็นผู้นำเครือข่ายชาวประมงบางสะพาน โดยมีการดำเนินการอย่างเป็นแบบแผนภายใต้กระบวนการปรึกษาหารือ มีการทำงานร่วมกันกับทุกภาคส่วน นอกจากนั้น ยังมีการจัดการในรูปแบบเครือข่ายที่กว้างและมีแผนการพัฒนาที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น
คำสำคัญ: การพัฒนาภาคประชาสังคม ชุมชนประมงเข้มแข็ง แนวคิดการจัดการร่วม
เอกสารอ้างอิง
กอบกุล รายะนาคร. (2543). กฎหมายกับการจัดการทรัพยากรน้ำและชายฝั่งทะเล. ใน อานันท์ กาญจนพันธ์ (บรรณาธิการ), พลวัตชุมชนในการจัดการทรัพยากรกระบวนทัศน์และนโยบาย (หน้า 420). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
ถวิลวดี บุรีกุล และคณะ. (2551). การมีส่วนร่วม: แนวคิด ทฤษฎีและกระบวนการ. กรุงเทพฯ: สถาบัน พระปกเกล้า.
จินตวีร์ เกษมศุข. (2561). แนวคิดการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อการพัฒนาชุมชนที่ยั่งยืน, วารสารวิชาการ มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 26(50), มกราคม-เมษายน 2561, 169-186.
จิรวรรณ อินทรีย์สังวร. (2552). การมีส่วนร่วมของประชาชนเกี่ยวกับการจัดทำแผนพัฒนาสามปี: กรณีศึกษา องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งแพร่ อำเภอแม่ลาว จังหวัดเชียงราย. การศึกษาอิสระรัฐประศาสนศาสต รมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
จุฑารัตน์ ชมพันธุ์. (2555). บทวิจารณ์เรื่อง การวิเคราะห์หลักการมีส่วนร่วมของประชาชนใน Public Participation Handbook: Making Better Decisions through Citizen Involvement ในบริบท ประเทศไทย. โดย Creighton, J. L. (2005). วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อม, 8(1), 123-141.
ณัฏฐวุฒิ ทรัพย์อุปถัมภ์. (2560). กระบวนการเรียนรู้ของชุมชนด้านการพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน, วารสาร วิจัยรำไพพรรณี, 11(1) มกราคม-เมษายน, 145-153.
ดนุสรณ์ กาญจนวงศ์ และบูชิตา สังข์แก้ว. (2565). การพัฒนาบทบาทภาคประชาสังคมเพื่อส่งเสริมสิทธิชุมชน ประมงพื้นบ้านอย่างยั่งยืน กรณีศึกษา ชุมชนประมงพื้นบ้านอ่าวอุดม อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. วารสารบัณฑิตวิทยาลัยสวนดุสิต, 18(3), กันยายน-ธันวาคม 2565, 227-243.
ธนพัฒน์ เฉลิมรัตน์. (2562). กระบวนการภาคประชาสังคมกับประชาธิปไตยแบบไทย ๆ. วารสาร มจร. เลย ปริทัศน์, 1(3).
ภาวิดา รังษี และเศกสรรค์ ยงวณิชย์. (2564). บทบาทของสหภาพยุโรปต่อการจัดการประมงพาณิชย์ในประเทศไทย กรณีศึกษา การประกอบอาชีพประมงในจังหวัดระนอง, วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 4(2), เมษายน-มิถุนายน 2564, 1-14.
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. (2558). บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมสิทธิ์มนุษยชนแห่งชาติ.
สุพัตรา ยอดสุรางค์ ชัชวาล แสงทองล้วน และ อำนวย บุญรัตนไมตรี. (2561). แนวคิดเกี่ยวกับการสร้างความ เข้มแข็งให้กับชุมชน, วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม, 5(2), กรกฎาคม-ธันวาคม 2561, 407-420.
โสภิดา ศรีนุ่น. (2558). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาเทศบาลเมืองเบตง อำเภอเบตง จังหวัดยะลา. สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
อวิรุทธ์ ชุ่มเมืองปัก และคณะ. (2564). การนำนโยบายการแก้ปัญหาการประมงให้เป็นไปตามข้อบังคับ IUU ไป ปฏิบัติ กรณีศึกษา ประมงพื้นบ้านในจังหวัดชลบุรี, วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และ สังคมศาสตร์,4(3) กันยายน-ธันวาคม 2564, 1093-1104.
อิทธิชัย ธนพิบูลย์. (2555). การมีส่วนร่วมของประชาสังคมในการจัดการสิ่งแวดล้อม กรณีศึกษา กลุ่มเครือข่ายรักษ์ทะเลกรุงเทพและสิ่งแวดล้อม. (วิทยานิพนธ์ระดับปริญญามหาบัณฑิต) สาขารัฐประศาสนศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Carlsson, L. and Berkes, F. (2005). Co-management: concepts and methodological implication, Journal of Environmental Management, 75(1), 65-76.
Goulding, C. (1999), Grounded theory: Some reflections on paradigm, procedures, and misconceptions. Working paper series, WP006/99, University of Wolverhampton.
Ostrom, E. and E. Schlager. (1996). The Formation of Property Rights. In Rights to Nature: Ecological Economic, Cultural and Political Principles of Institutions for the Environment, eds. S.S. Hanna, C. Folke, and K. G. Maler, 127-156. Washington, DC: Island Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 โรงเรียนกฎหมายและการเมือง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและการเมืองการปกครอง ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของโรงเรียนกฎหมายและการเมือง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ห้ามผู้ใดนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรจากโรงเรียนกฎหมายและการเมือง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต นอกจากนี้ เนื้อหาที่ปรากฎในบทความเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์

