การยุติปัญหาในชุมชนด้วยบทบาทการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน

ผู้แต่ง

  • สิทธิพัฒน์ เฉลิมยศ กองบัญชาการศึกษา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

คำสำคัญ:

: การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน, การยุติปัญหาข้อขัดแย้งในชุมชน, การจัดการความขัดแย้ง, ชุมชน

บทคัดย่อ

ข้อพิพาทหรือข้อขัดแย้งที่เกิดขึ้นในชุมชนเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นบ่อยในสังคม และจะต้องได้รับการแก้ไข       ให้ทันท่วงทีก่อนที่จะลุกลามกลายเป็นปัญหาใหญ่ ซึ่งปัญหาส่วนใหญ่เป็นปัญหาระดับการปกครอง เช่น ปัญหาสัตว์เลี้ยงทำลายผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร การจอดรถขวางหน้าบ้าน การก่อเสียงดังรบกวนเพื่อนบ้าน การหมิ่นประมาท การฟ้องร้องเรื่องมรดกในครอบครัว และการทะเลาะวิวาทภายในครอบครัว ซึ่งเป็นปัญหาที่สามารถไกล่เกลี่ยให้ทั้งสองฝ่ายสามารถยอมความ และทำข้อตกลงร่วมกันในการยุติปัญหา พร้อมทั้งการเสนอแนวทางในการชดเชยความผิดด้วยความสมัครใจ และความเต็มใจทั้งสองฝ่าย โดยมีผู้ไกล่เกลี่ยเป็นคนกลางในการพูดคุย ซึ่งเป็นกระบวนการยุติข้อพิพาทโดยไม่ต้องขึ้นศาลหรือเสียเวลาหรือสิ้นเปลืองงบประมาณในการดำเนินคดีในกระบวนการยุติธรรม ดังนั้น การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชนจึงได้ถูกกำหนดขึ้นจากพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 เพื่อขับเคลื่อนการยุติปัญหาข้อพิพาทในชุมชน และการชี้แจงให้ประชาชนเห็นถึงข้อดีในการไกล่เกลี่ยให้คดีจบในระดับชุมชนดีกว่าการขึ้นศาลหรือการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมที่ทำให้สิ้นเปลืองเงินและเสียเวลาในการดำเนินคดี และเป็นการช่วยลดคดีที่ขึ้นสู่ศาล เพื่อให้เกิดความคล่องตัวในการดำเนินคดีในกระบวนการยุติธรรม และประชาชนได้รับผลประโยชน์ในระดับการไกล่เกลี่ยภาคประชาชน

เอกสารอ้างอิง

จักรกริญน์ ทอดสูงเนิน. (2557). ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชุมชน กรณีศึกษา ศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลโคกขาม อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 40(1), 98-113.

ชัชวาลย์ สุขสมจิตร์. (2561). หลักนิติธรรมกับการเข้าถึงความยุติธรรมของประชาชน: ยุติธรรมชุมชน. สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ.

ณัถฑ์ เขียวงาม. (2556). บทบาทผู้นำชุมชนกับการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในชุมชน กรณีศึกษา เทศบาลเมืองบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร. รัฐศาสตร์บัณฑิต คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์.

ธปภัค บูรณะสิงห์. (2563). รูปแบบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชนโดยหลักพุทธสันติวิธี: ศึกษากรณีตำบลสวาย อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 8(sup), 147–160.

พระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562. (2562, 22 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 67 หน้า 1-21.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2562). สลายความขัดแย้ง: นิติศาสตร์-รัฐศาสตร์-เศรษฐศาสตร์แนวพุทธ. สืบค้นเมื่อ 19 สิงหาคม 2562 จาก http://watnyanaves.net/th/book_detail/438.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ : เอส.อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์

ภานุพงศ์ เฉลิมสิน. (2564). การระงับข้อขัดแย้งโดยวิธีการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท. สืบค้นเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2565 จาก https://www.bangkokbiznews.com/columnist/969894.

วิทูล หนูยิ้มซ้าย. (2019). รูปแบบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทโดยแนวทางพุทธสันติวิธี: กรณีศูนย์ไกล่เกลี่ย ข้อพิพาทสภาทนายความ กรุงเทพมหานคร. ดุษฏีนิพนธ์หลักสูตรปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสันติศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วันชัย วัฒนศัพท์. (2555). ความขัดแย้ง : หลักการและเครื่องมือแก้ปัญหา. พิมพ์ครั้งที่ 4. นนทบุรี : สถาบันพระปกเกล้า.

ศักดิ์ชาย สุนทรธนาภิรมย์. (2560). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการระงับข้อพิพาทในชุมชน: ศึกษาชุมชนหมู่ 7 ตำบลเกิ้ง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. Journal of Politics and Governance, 7(2), 161–175.

สุกัญญา รุ่งทองใบสุรีย์. (2556). การจัดการความขัดแย้งในชุมชน จังหวัดปทุมธานี. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 39(2), 21–34.

สำนักสันติวิธีและธรรมาภิบาล. (2550). ศัพท์บัญญัติเกี่ยวกับการแก้ปัญหาและความขัดแย้ง. พิมพ์ครั้งที่ 4. นนทบุรี: สถาบันพระปกเกล้า.

Chumpa, M. (2014). Constitution, (2nd ed.). Bangkok: Nititham.

Moore, C.W. 2003. The Mediation Process. (3rd ed.). San Francisco : Jossey-Bass Ailey Imprint.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-06-27

รูปแบบการอ้างอิง

เฉลิมยศ ส. (2023). การยุติปัญหาในชุมชนด้วยบทบาทการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทภาคประชาชน. วารสารกฎหมายและการเมืองการปกครอง, 1(1), 59–69. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JPG/article/view/266972