แนวทางการจัดการความเครียดในการปฏิบัติงานของครูตามหลักอริยสัจ 4 โรงเรียนสหวิทยาเขตปทุมเบญจา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพความเครียดในการปฏิบัติงานของครู โรงเรียนในสหวิทยาเขตปทุมเบญจา 2) เพื่อศึกษาวิธีการจัดการความเครียดในการปฏิบัติงานของครูตามหลักอริยสัจ 4 และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการจัดการความเครียดในการปฏิบัติงานของครูตามหลักอริยสัจ 4 โรงเรียนในสหวิทยาเขตปทุมเบญจา เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีโดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้บริหารและครู จำนวน 234 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 7 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพความเครียดในการปฏิบัติงานของครูในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) วิธีการจัดการความเครียดตามหลักอริยสัจ 4 พบว่า ครูสามารถจัดการความเครียดที่ต้นเหตุ (สมุทัย) ได้โดยการวิเคราะห์และจัดลำดับความสำคัญของงาน (มรรค) มีการวางแผนและบริหารเวลาอย่างเป็นระบบ ปรับตัวรับการเปลี่ยนแปลง ใช้การสื่อสารแบบกัลยาณมิตร และกำหนดขอบเขตภาระงานที่ชัดเจน ซึ่งช่วยลดความกดดัน สร้างความเชื่อมั่น และนำไปสู่ความสงบในการทำงาน (นิโรธ) และ 3) แนวทางการจัดการความเครียดตามหลักอริยสัจ 4 แบ่งเป็น 2 ด้านหลัก ได้แก่ การจัดการแบบมุ่งแก้ปัญหา เน้นการจัดลำดับความสำคัญ วางแผนล่วงหน้า สื่อสารอย่างชัดเจน และปรับโครงสร้างองค์กรให้ยืดหยุ่นเพื่อลดภาระงานที่ซ้ำซ้อน และการจัดการแบบมุ่งเน้นแก้อารมณ์ เน้นการปรับทัศนคติ ใช้เมตตาธรรมในการจัดการความขัดแย้ง และสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจให้รู้เท่าทันคุณค่าของตนเองเพื่อรับมือกับปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้อย่างสมดุล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารฯ ได้กำหนดความซ้ำของผลงาน ด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์และวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
จุฑามาศ เหลืองธานี และคณะ. (2561). แนวทางการลดความเครียดของครูและบุคลากรทางการศึกษากลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษาที่ 6 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 5(2), 30-37.
ฐาปนี วังกานนท์. (2556). ปัจจัยด้านการทำงานที่มีอิทธิพลต่อความเครียดของพนักงาน กรณีศึกษาบริษัทแอมพาส อินดัสตรี จำกัด. การศึกษาอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
เด่น โคตรสิงห์, สุทิศ สวัสดี และอรุณรัตน์ วิไลรัตนกุล. (2569). แนวทางพัฒนางานวิจัยในชั้นเรียนตามหลักอริยสัจ 4 สำหรับครูประถมศึกษาในยุคดิจิทัล กลุ่มโรงเรียนบูรพาบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 7(2), 429–440.
พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธีระพงษ์ ธีรปญฺโญ (สลายทอง). (2566). การจัดการความเครียดโดยใช้หลักอริยสัจ 4 ของนิสิตมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยตามหลักพุทธจิตวิทยา. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2545, ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก. (19 สิงหาคม 2542).
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เมธี ปิลันธนานนท์.(2566). การจัดการความเครียดและแรงจูงใจในสถานศึกษา. วารสารนวัตกรรมและการจัดการ, 8(1), 112–125.
สมศักดิ์ เอี่ยมคงศรี. (2566). พุทธจิตวิทยาการประยุกต์ใช้อริยสัจ 4 ในการทำงาน. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (2566). รายงานสภาวะวิชาชีพครูและบุคลากรทางการศึกษา ประจำปี พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักวิจัยและพัฒนาวิชาชีพครู.
Conbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.
Krejcie, R.V. and Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Likert, R. (1967). Management styles and the human component. New York: Amacom.
