รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนิสิตตามหลักไตรสิกขา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

Main Article Content

ประเสริฐ คำนวล
สิน งามประโคน
ณัชชา อมราภรณ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอรูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนิสิตตามหลักไตรสิกขา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีพหุระยะ มี 4 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาความต้องการจำเป็น โดยใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่าง คือ นิสิตคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จำนวน 331 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติ คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น ขั้นตอนที่ 2 พัฒนารูปแบบ โดยใช้แบบสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 รูป/คน และใช้แบบการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนิสิตตามหลักไตรสิกขา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จำนวน 17 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้คือ แบบประเมินความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบ และการประชุมปฏิบัติการ เครื่องมือที่ใช้คือ แบบประเมินความคิดเห็นที่มีต่อรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติ คือ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 4 ประเมินรูปแบบ โดยใช้แบบประเมินตามมาตราฐานการประเมิน 3 ด้าน กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้บริหารและอาจารย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จำนวน 17 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติ คือ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน


ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนิสิตตามหลักไตรสิกขา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ประกอบด้วย 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) กลไกการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนิสิต 4) วิธีการดำเนินงาน 5) แนวทางการประเมิน และ 6) เงื่อนไขความสำเร็จ มีผลการทดลองใช้ คือ ความพึงพอใจและความคิดเห็นต่อรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด และมีผลการประเมินอยู่ในระดับมากที่สุด สรุปองค์ความรู้การวิจัยเป็น “TRIPLE-S”

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คำนวล ป., งามประโคน ส., & อมราภรณ์ ณ. (2026). รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนิสิตตามหลักไตรสิกขา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย . วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 7(3), 431–446. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/301730
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

พระเทพวิสุทธิกวี (พิจิตร จิตวัณโณ ป.ธ. 9). (2543). การพัฒนาจิตภาคที่หนึ่ง. กรุงเทพมหานคร: สภาการศึกษามหามกุฎราชวิทยาลัย มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนา.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2559). พุทธธรรม (ฉบับปรับขยาย). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สหธรรมิก.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2562). สุขภาวะองค์รวมแนวพุทธ. พิมพ์ครั้งที่ 34. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สหธรรมิก.

พัฒนา พรหมณี และคณะ. (2560). แนวคิดการสร้างและพัฒนารูปแบบเพื่อใช้ในการดำเนินงานด้านการสาธารณสุขสำหรับนักสาธารณสุข. วารสารวิชาการ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 6(2), 128-135.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2568). พันธกิจของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. แหล่งที่มา https://www.mcu.ac.th /pages/philosophy-commitment-vision-mission#สืบค้นเมื่อ 30 กันยายน 2568.

ราชกิจจานุเบกษา. (2552). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2552 เล่ม 126 ตอนพิเศษ 124 ง หน้า 17-19. (1 สิงหาคม 2552).

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2552). ปฏิรูปการเรียนรู้ผู้เรียนสำคัญที่สุด. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ดี.

สุวิมล ติรกานันท์. (2550). การสร้างเครื่องมือวัดตัวแปรในการวิจัยทางสังคมศาสตร์: แนวทางสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Ivancevich, J. H. et al. (1989). Management: Principles and Functions. 4th ed. New York: Richard D. Irwin.

Krejcie, R. V. and Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Likert, Rensis. (1967). The Method of Constructing and Attitude Scale. Reading in Attitude Theory and Measurement. Fishbein. Matin Ed. New York: Wiley & Son.

Strickland. (2025). ADDIE. From http://www.ed.isu.edu/addie/index.htm Retrieved October 21, 2025.