แนวทางการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท

Main Article Content

กัลยรัตน์ มั่นคง
พระครูศรีสุธรรมนิวิฐ
พระมหาอุดร อุตตโร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถาศึกษา และ 2) เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่าง ที่เป็นผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 302 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ในภาพรวมมีสภาพการปฏิบัติอยู่ในระมากที่สุด เมื่อพิจารณารายด้านพบว่าอยู่ในระดับมากที่สุดทั้ง 5 ด้าน คือ ด้านการนิเทศภายในสถานศึกษา ด้านการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา ด้านการกระบวนการเรียนรู้ ด้านการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ และ ด้านสื่อนวัตกรรมการเรียนการสอน ตามลำดับ และ 2) แนวทางการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ตามหลักอิทธิบาท 4 ประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา มุ่งเน้นการจัดทำและพัฒนาหลักสูตรให้ทันสมัยสอดคล้องกับทักษะในศตวรรษที่ 21 และบริบทของชุมชน โดยบูรณาการทรัพยากรท้องถิ่นและมีระบบนิเทศติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง (2) ด้านกระบวนการเรียนรู้ ส่งเสริมให้ครูจัดกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลายโดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการวางแผนและพัฒนารูปแบบการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ (3) ด้านการวัดและประเมินผล พัฒนาระบบสารสนเทศและส่งเสริมการสร้างเครื่องมือวัดผลที่มีประสิทธิภาพ รวมถึงมีการติดตามและประเมินผลการบริหารงานวิชาการอย่างสม่ำเสมอ (4) ด้านสื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีการเรียนการสอน สนับสนุนการผลิตและพัฒนาสื่อที่ทันสมัย อำนวยความสะดวกด้านงบประมาณ และประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอกเพื่อจัดหานวัตกรรม และ (5) ด้านการนิเทศภายในสถานศึกษา ดำเนินการนิเทศอย่างสร้างสรรค์ เน้นการสร้างแรงจูงใจและขวัญกำลังใจแก่ครูผู้สอน ช่วยเหลือแก้ปัญหาอุปสรรค และเปิดโอกาสให้บุคลากรมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเพื่อพัฒนาระบบการนิเทศให้มีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มั่นคง ก., พระครูศรีสุธรรมนิวิฐ, & อุตตโร พ. . (2026). แนวทางการบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(4), 124–137. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/295246
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2561). ทักษะที่ตลาดแรงงานต้องการในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเผยแพร่.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). การศึกษาด้านการพัฒนาหลักสูตรในระดับประถมศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). แนวทางการพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกันในนักเรียน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

ขนิษฐ์ศรี ลี้อารีย์. (2539). การบริหารและปัญหาการบริหารหลักสูตรในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดเทศบาล และเมืองพัทยาเขตการศึกษา 12. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

คัมภีร์ สุดแท้. (2553). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการสำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

เจริญ ราชโสภา. (2554). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของสถานศึกษา. ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ชนิดา ทองมณโฑ. (2554). รูปแบบการไกล่เกลี่ยของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชารี มาประจง. (2557). การพัฒนาประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษาขนาดเล็ก. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาราชภัฏบุรีรัมย์.

เตือนใจ รักษาพงศ์. (2551). การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้เพื่อการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานด้วยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม. ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ทรงวุฒิ เทพรักษา. (2544). การบริหารการจัดการการเรียนการสอนของโรงเรียนประถมศึกษาในชุมชนบนพื้นที่สูง สังกัดสำนักงานการประถมศึกษา จังหวัดเชียงราย. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. สถาบันราชภัฏเชียงราย.

ธานินทร์ นางาม. (2546). การบริหารการจัดการเรียนการสอนในโรงเรียนร่วมสังกัดสำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. สถาบันราชภัฏเชียงราย.

นงลักษณ์ เรือนทอง. (2550). รูปแบบการการบริหารโรงเรียนที่มีประสิทธิผล. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นรินทร์ พูลสวัสดิ์. (2533). ปัญหาการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานการประถมศึกษา จังหวัดลพบุรี. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

บุญชม ศรีสะอาด. (2535). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์นการพิมพ์.

ปราโมทย์ ภูมิพันธ์. (2543). การบริหารงานการศาสนาของศึกษาธิการอำเภอในทัศนะพระสังฆาธิการ จังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พรศักดิ์ อุ่นใจ. (2556). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการเชิงกลยุทธ์สำหรับสถานศึกษาขั้นพื้นฐานจังหวัดศรีสะเกษ. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.

พระเจริญ จิรสุโภ (เมืองประทับ). (2552). การบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลของเทศบาลเมืองบางกรวย จังหวัดนนทบุรี. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาธฤติ วิโรจโน (รุ่งชัยวิทูร). (2552). การบริหารบุคคลตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาของโรงเรียนในเขตธนบุรี สังกัดกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหามานิตย์ บัวเพชร. (2548). การบริหารจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาตรัง เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

เพชริน สงค์ประเสริฐ. (2550). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการโดยยึดหลักการทำงานเป็นทีมในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

รวี จันทะนาม. (2557). รูปแบบการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมที่มีประสิทธิผลในโรงเรียนขนาดกลาง. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.

สมาคมการศึกษาแห่งประเทศไทย. (2562). แนวทางการพัฒนาหลักสูตรที่สอดคล้องกับการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: สมาคมการศึกษาแห่งประเทศไทย.

สวนดี นานอน. (2554). การจัดการความรู้ในการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานใน 14 จังหวัดภาคใต้. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท. (2565). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ 2565. ชัยนาท: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). รายงานการศึกษาเกี่ยวกับการปรับปรุงการศึกษาภายในประเทศ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). การนิเทศภายในสถานศึกษาเพื่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2544). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์เฟื่องฟ้าพริ้นติ้ง.