PSYCHOLOGICAL REHABILITATION OF FLOOD VICTIMS: A STUDY OF SPIRITUAL DIMENSIONS BASED ON BUDDHIST PRINCIPLES IN PHU SANG DISTRICT, PHAYAO PROVINCE
Main Article Content
Abstract
This academic article aims to examine the process of psychosocial recovery among flood survivors in Phu Sang District, Phayao Province, with particular attention to the spiritual dimension and to the application of Buddhist doctrine as a restorative framework. The study focuses on the Four Noble Truths (Ariyasaccāni), the Four Divine Abodes (Brahmavihāra 4), the Four Foundations of Mindfulness (Satipaṭṭhāna 4), and the Virtues of Patience (Khanti), Diligence (Viriya), and Equanimity (Upekkhā), which are presented as guiding principles for alleviating suffering and cultivating inner strength among disaster survivors.
The research findings revealed that the impact of flooding extends beyond physical and social disruption, causing psychological distress, including stress, anxiety, and emotional suffering from loss. However, the application of Buddhist principles played a crucial role in enabling survivors to understand and accept reality (Saccadhamma), which significantly mitigated mental suffering. Specifically, mindfulness training (Sati), the cultivation of the Brahmavihāra IV (loving-kindness (Mettā), compassion (Karuṇā), sympathetic joy (Muditā), and equanimity (Upekkhā)—and meditative practice (Bhāvanā) contributed to calmness and resilience grounded in inner resources. Furthermore, the study found that the recovery process operated across three levels: individual, community, and institutional. Communities with strong cooperation and continuous spiritual support from the Saṅgha tended to recover more rapidly. Consequently, Buddhist doctrinal principles serve as a vital resource that can be integrated into disaster management systems to strengthen communal bonds and sustain long-term spiritual and psychosocial restoration.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารฯ ได้กำหนดความซ้ำของผลงาน ด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์และวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
References
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2542). โมเดลลิสเรล: สถิติการวิเคราะห์สำหรับการวิจัย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญเลิศ ยองเพ็ชร. (2561). บทบาทของพระสงฆ์ในการเสริมสร้างสุขภาวะของประชาชน: กรณีศึกษาคณะสงฆ์จังหวัดชลบุรี. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 26(52), 257-277.
ประเวศ วะสี. (2541). ประชาสังคมและการพัฒนาสุขภาพ. กรุงเทพมหานคร: หมอชาวบ้าน.
ประเวศ วะสี. (2541). พุทธธรรมกับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพมหานคร: สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา.
พระครูสมุห์ชินวรวัตร ถิรภทฺโท. (2565). บทบาทพระสงฆ์: ท่ามกลางวิกฤตของสังคมไทย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(6), A151–A166.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2541). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 13. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2556). พุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2550). พุทธจิตวิทยา. กรุงเทพมหานคร:สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2550). พุทธจิตวิทยาเพื่อชีวิต. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2550). พุทธธรรม (ฉบับปรับปรุงและขยายความ). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2554). สติปัฏฐาน: หลักการพัฒนาจิต. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมบูรณ์ สุขสำราญ. (2558). พลังศรัทธากับการเยียวยาจิตใจ. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมพร อิศวิลานนท์. (2555). จิตวิทยาและสังคมในภัยพิบัติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดพะเยา. (2566). รายงานสถานการณ์อุทกภัยอำเภอภูซางจังหวัดพะเยา. พะเยา: สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดพะเยา.
สุภาวดี เกษมสุข. (2561). การฟื้นฟูผู้ประสบภัยด้วยจิตวิญญาณแบบไทย. วารสารจิตวิทยาไทย, 9(1), 15-20.
เสถียร โพธินันทะ. (2553). หลักธรรมในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.