แนวทางการพัฒนามนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 กลุ่มโรงเรียนวิเศษเมืองทอง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง

Main Article Content

สุพรรษา ด้วงทอง
สิน งามประโคน
ทองดี ศรีตระการ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษามนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหาร 2) เพื่อศึกษาวิธีการพัฒนามนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 และ 3) เพื่อเสนอแนวทางพัฒนามนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีโดยการวิจัยเชิงปริมาณใชhแบบสอบถามกลุ่มตัวอย่างการวิจัยที่เป็นผู้บริหารและครู กลุ่มโรงเรียนวิเศษเมืองทอง จำนวน 127 คน วิเคราะห์ข้อมูลการวิจัยด้วยสถิติพื้นฐาน คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยกาiสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลการวิจัยด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) มนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารกลุ่มโรงเรียนวิเศษเมืองทอง ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2) วิธีการพัฒนามนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 ในกลุ่มโรงเรียนวิเศษเมืองทอง เป็นการนำหลักสังคหวัตถุ 4 มาประยุกต์ใช้ในการบริหารบุคลากรทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านทาน มุ่งเน้นการเปิดโอกาส การสนับสนุนงบประมาณ และการจัดสรรสวัสดิการที่เหมาะสมแก่บุคลากร (2) ด้านปิยวาจา ให้ความสำคัญกับการสื่อสารด้วยถ้อยคำที่สุภาพสร้างสรรค์ (3) ด้านอัตถจริยา มุ่งเน้นการประพฤติตนให้เป็นประโยชน์ การช่วยเหลือเกื้อกูล และการร่วมแก้ไขปัญหาในการปฏิบัติงาน (4) ด้านสมานัตตตา ให้ความสำคัญกับการวางตนอย่างเหมาะสม เสมอต้นเสมอปลาย มีความเป็นกัลยาณมิตร รวมทั้งการเสริมสร้างความเป็นธรรมให้ประจักษ์ภายในองค์กร 3) แนวทางการพัฒนามนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 ประกอบด้วย (1) ด้านการทำงานร่วมกับผู้อื่น ควรส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมและการสนับสนุนทรัพยากรอย่างเหมาะสม (2) ด้านการติดต่อสื่อสารและการประสานงาน ควรบูรณาการช่องทางการสื่อสารที่หลากหลายควบคู่กับการใช้วาจาเชิงสร้างสรรค์ (3) ด้านการสร้างแรงจูงใจ ควรมีการเสริมแรงผ่านการให้รางวัล การยกย่องเชิดชูเกียรติ และการมอบหมายภาระงานที่ท้าทายความสามารถ (4) ด้านการสร้างบรรยากาศในการทำงาน ควรเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรเชิงกัลยาณมิตรที่เอื้อต่อความอบอุ่นและปลอดภัย ทั้งนี้ เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการ และเสริมสร้างความสุขในการปฏิบัติงานของบุคลากร

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ด้วงทอง ส., งามประโคน ส., & ศรีตระการ ท. (2026). แนวทางการพัฒนามนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารตามหลักสังคหวัตถุ 4 กลุ่มโรงเรียนวิเศษเมืองทอง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 7(3), 386–398. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/305086
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชโลทร โชติกีรติเวช และวัลลภา อารีรัตน์. (2560). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะ Soft Skills เพื่อการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25. KKU Research Journal (Graduate Studies) Humanities and Social Sciences, 5(1), 44–52.

นิภา อาจริยาภิบาล. (2561). การปรับใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการให้บริการประกันชีวิต ในจังหวัดกาฬสินธุ์. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

บุญธิดา แก้วทอง. (2564). แนวทางการเสริมสร้างมนุษยสัมพันธ์ของบุคลากรตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประถมศึกษา อำเภอตากฟ้า จังหวัดนครสวรรค์. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พงษ์สวัสดิ์ สีหาจันทร. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับความผูกพันต่อองค์การของบุคลากรในสถานศึกษา สหวิทยาเขต บูรพาสระบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 4. การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

พรสวรรค์ รอดคลาย. (2557). ความคิดเห็นของครูที่มีต่อการบริหารงานวิชาการตามหลักสังคหวัตถุ 4 ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 1. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูอาทรปริยัติยานุกิจ (สุจิตฺโต/เพียรสองชั้น). (2556). การประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ในการบริหารงานบุคลากรโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา ในอำเภอสุวรวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด.วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาวินัย สิริภทฺโท (แช่มสายทอง). (2561). การบูรณาการหลักมนุษยสัมพันธ์กับหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารโรงเรียน. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 16(2), 218–226.

ภัณฑิรา ธิตะปัน. (2565). การบริหารตามหลักกัลยาณมิตรธรรม 7 ของผู้บริหารโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น.

วีระพงษ์ ปรองดอง, ละเอียด จงกลนี และประจิตร มหาหิง. (2564). มนุษยสัมพันธ์ในการบริหารเชิงพุทธ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 6(1), 569-582.

ศุภมาศ แก้วมณี และพิมลพรรณ เพชรสมบัติ. (2566). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานีเขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย. (2560). ทักษะการบริหารมนุษยสัมพันธตามแนวพุทธ. สารนิพนธ์พุทธศาสตรบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เสริมศักดิ์ คิงขุนทด. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของครู ในสถานศึกษาอำเภอด่านขุนทด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. การศึกษาค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

Conbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

Krejcie, R.V. and Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Likert, R. (1967). Management styles and the human component. New York: Amacom.

Manal Mohammad. (2018). The Role of Human Relations between the Principal and the Teachers and Its Impact on the Effectiveness of School Administration in Jordan. Modern Applied Science, 12(11), 1.

Mehmood, T., Taresh, S. and Che Hassan, D. H. (2023). The role of the interpersonal skills of the school principals in optimizing positive school climate: A concept paper. International Journal of Emerging Issues in Social Science, Arts, and Humanities, 1(2), 38-54.