แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารตามหลักอริยสัจ 4 ของกลุ่มโรงเรียนธนบุรี กรุงเทพมหานคร

Main Article Content

พระมหาวิเชษฐ์ อธิเชฏฺโฐ (สุโข)
สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย
ณัชชา อมราภรณ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียน 2) เพื่อศึกษาวิธีการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารตามหลักอริยสัจ 4 และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารตามหลักอริยสัจ 4 เป็นงานวิจัยแบบผสมวิธีโดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามประชากรทั้งหมดในการวิจัย จำนวน 260 คนวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติแบบบรรยาย คือ ค่าร้อยละ ค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารกลุ่มโรงเรียนธนบุรี กรุงเทพมหานคร ในภาพรวมและรายด้านทั้ง 4 ด้านอยู่ในระดับมาก 2) วิธีการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารตามหลักอริยสัจ 4 เป็นการดำเนินการผ่านการประยุกต์ใช้หลักอริยสัจ 4 เข้ากับกระบวนการบริหารจัดการเพื่อยกระดับภาวะผู้นำ 5 ด้าน ได้แก่ การสร้างบารมี การสร้างแรงบันดาลใจ การคำนึงถึงความเป็นเอกัตถะบุคคล การกระตุ้นทางปัญญา และการให้รางวัลตามสถานการณ์ และ 3) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารตามหลักอริยสัจ 4 เป็นการดำเนินงานอย่างเป็นระบบเพื่อยกระดับศักยภาพผู้นำในการกระตุ้นและปรับเปลี่ยนทัศนคติของผู้ตาม ให้เกิดความร่วมมือบรรลุเป้าหมายสูงสุดขององค์กร โดยบูรณาการกลไกการแก้ปัญหาตามหลักอริยสัจ 4 เข้ากับเป้าหมายการพัฒนาภาวะผู้นำ 5 ด้าน ประกอบด้วย 1) การใช้กลไกตามหลักอริยสัจ 4 เริ่มจากการตระหนักรู้ปัญหาและการเปลี่ยนแปลง (ทุกข์) วิเคราะห์สาเหตุเพื่อประเมินระดับความจำเป็นในการพัฒนา (สมุทัย) ดำเนินการแก้ไขปัญหาให้หมดไป (นิโรธ) และวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อกำหนดแนวทางรับมือทั้งในปัจจุบันและอนาคต (มรรค) 2) การยกระดับภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง 5 ด้าน มุ่งเน้นให้ผู้บริหาร สร้างบารมีผ่านการเป็นแบบอย่างที่ดีและมีคุณธรรม สร้างแรงบันดาลใจและคำนึงถึงความเป็นเอกัตถะบุคคลเพื่อกระตุ้นความมุ่งมั่นจากภายในโดยไม่บังคับ กระตุ้นทางปัญญาเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์ความรู้ใหม่ และการให้รางวัลตามสถานการณ์เพื่อเสริมแรงพฤติกรรมที่พึงประสงค์และกระตุ้นการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อธิเชฏฺโฐ (สุโข) พ., ศรีวิชัย ส. ., & อมราภรณ์ ณ. . (2026). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารตามหลักอริยสัจ 4 ของกลุ่มโรงเรียนธนบุรี กรุงเทพมหานคร. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 7(2), 407–416. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/301207
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จิตรา ทรัพย์โฉม. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนกับ ประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยลัยราชภัฏสกลนคร.

นิศา วงษ์สุวรรณ์. (2556). การศึกษาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัด สำนักงานเขตการศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา เขต 2. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

พงศ์ทัศ วนิชานันท์. (2563). การศึกษาพื้นฐานในยุค โควิด-19: จะเปิด-ปิดโรงเรียนอย่างไร. แหล่งที่มา https://tdri.or.th/2020/05/basic-education-in-covid-19-crisis สืบค้นเมื่อ 31 กรกฎาคม 2563.

พระครูปลัดบุญยัง ทุลฺลโภ (สุนทรวิภาต). (2554). การบริหารงานวิชาการตามหลักอริยสัจ 4 ของ บุคลากรทางการศึกษาโรงเรียนประถมศึกษา อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูสุตรัตโนภาส (พระมหาชูศักดิ์ จนฺทธมฺโม). (2558). การบริหารงานวิชาการตามหลักอริยสัจ 4 โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา อำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์. (2550). ภาวะความเป็นผู้นำ. กรุงเทพมหานคร: เอ็กซเปอร์เน็ท.

สุพริศร์ สุวรรณิก. (2563). โลกจะเปลี่ยนไปอย่างไร หลังวิกฤตโควิด-19 จบลง. แหล่งที่มา https://www.bot.or.th/Thai/ResearchAndPublications/articles/ สืบค้นเมื่อ 29 กรกฎาคม 2563.

สุภาพร รอดถนอม. (2542). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงและการบริหารแบบมีส่วนร่วมขอผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลกับประสิทธิผลองค์การตามการรับรู้ของอาจารย์พยาบาลวิทยาลัย พยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุรางค์ โค้วตระกูล. (2544). จิตวิทยาการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย.

อรัญญา โตค้างพลู. (2556). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา ตามการรับรู้ ของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

Kouzes, J. M. and Posner, B. Z. (1993). The leadership challenge: How to get extra ordinary things done in organizations, San Francisco: Jossey-Bass.