แนวทางพัฒนาทักษะด้านการสื่อสารในยุคดิจิทัลตามหลักพุทธลีลาการสอน ของครูโรงเรียนประถมศึกษากลุ่มศรีเมืองระยอง จังหวัดระยอง

Main Article Content

พระวีระพงษ์ ถาวรธมฺโม (ร่มเย็น)
พระครูภัทรธรรมคุณ
พระครูภาวนาวุฒิบัณฑิต

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นทักษะด้านการสื่อสารในยุคดิจิทัล 2) ศึกษาวิธีพัฒนาทักษะด้านการสื่อสารในยุคดิจิทัลตามหลักพุทธลีลาการสอน 3) เพื่อเสนอแนวทางพัฒนาทักษะด้านการสื่อสารในยุคดิจิทัลตามหลักพุทธลีลาการสอน เป็นงานวิจัยแบบผสมวิธีโดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่างการวิจัย จำนวน 251 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน คือ ค่าร้อยละ ค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าความต้องการจำเป็น และการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการจำเป็นของทักษะด้านการสื่อสารในยุคดิจิทัลของครู อันดับที่ 1 ด้านทักษะการเขียน รองลงมา ด้านทักษะการอ่าน ด้านทักษะการพูด ด้านทักษะการฟัง ตามลำดับ 2) วิธีพัฒนาทักษะการสื่อสารในยุคดิจิทัลตามหลักพุทธลีลาการสอนเป็นการบูรณาการสื่อดั้งเดิมและสื่อดิจิทัลเข้ากับหลักพุทธลีลา 4 ประการ ได้แก่ (1) สันทัสสนา (อธิบายแจ่มแจ้งชัดเจน) (2) สมาทปนา (ชักชวนให้ปฏิบัติ) (3) สมุตเตชนา (เร้าพลังให้กำลังใจ) (4) สัมปหังสนา (สร้างบรรยากาศร่าเริง) โดยครูทำหน้าที่เป็นแบบอย่างในการสื่อสารที่เข้าใจง่าย สร้างสรรค์ และมีเมตตา ซึ่งแนวทางนี้ช่วยพัฒนาทั้งองค์ความรู้ ทักษะดิจิทัล ทักษะชีวิต และจิตสำนึกรับผิดชอบต่อสังคมของผู้เรียนได้อย่างรอบด้าน และ 3) แนวทางการพัฒนาทักษะการสื่อสารในยุคดิจิทัลตามหลักพุทธลีลาการสอนของครูประถมศึกษากลุ่มศรีเมืองระยอง ครอบคลุม 4 ทักษะ (ฟัง อ่าน พูด เขียน) โดยบูรณาการดังนี้ (1) สันทัสสนา ใช้ภาษาที่กระชับและสื่อมัลติมีเดียเพื่ออธิบายเนื้อหาให้ชัดเจน (2) สมาทปนา จัดกิจกรรมเชิงรุกผ่านเครื่องมือดิจิทัลเพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนกล้าสื่อสารและลงมือปฏิบัติ (3) สมุตเตชนา เสริมแรงเชิงบวกด้วยคำชมและรางวัลออนไลน์เพื่อสร้างขวัญกำลังใจ และ (4) สัมปหังสนา สร้างบรรยากาศที่สนุกสนานและผ่อนคลายผ่านเกมและสื่อโต้ตอบ เพื่อให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมและกล้าแสดงออกอย่างสร้างสรรค์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ถาวรธมฺโม (ร่มเย็น) พ., พระครูภัทรธรรมคุณ, & พระครูภาวนาวุฒิบัณฑิต. (2026). แนวทางพัฒนาทักษะด้านการสื่อสารในยุคดิจิทัลตามหลักพุทธลีลาการสอน ของครูโรงเรียนประถมศึกษากลุ่มศรีเมืองระยอง จังหวัดระยอง. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 7(2), 382–393. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/300917
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรองทิพย์ นาควิเชตร. (2560) ชุมชนแห่งการเรียนรู้:คนอุดมศึกษาสุจริตคิดชอบ. วารสารสมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย, 23(2), 67-69.

จิราภรณ์ สมุทรไทย. (2562). เครือข่ายการเรียนรู้ออนไลน์เกี่ยวกับทักษะการสื่อสารเพื่อการเข้าทำงานของผู้เริ่มทำงานในจังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยแม่โจ้.

ชัยวัฒน์ คุประตกุล. (2549).การศึกษาในแนวพุทธ. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิโกมลคีมทอง.

ประวิทย์ ชัยสุข, ระวิง เรืองสังข์ และเกษม แสงนนท์. (2566). กลยุทธ์การสื่อสารองค์กรของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในยุคดิสรัปชั่น. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(2), 164–173.

พระภัทรชัยญกรณ์ ขนฺติยุตฺโต (อูดสวย). (2566). รูปแบบการเสริมสร้างทักษะการสอนของครูในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนตามหลักพุทธธรรม. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาวิจัก กิตฺติวณฺโณ (ชนะพจน์). (2562). รูปแบบการพัฒนาทักษะการสอนของพระสอนศีลธรรม ตามหลักพุทธวิธีการสอนในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขต พื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วราพร ดำจับ. (2568). การสื่อสารในยุคดิจิทัล. วารสารสหศาสตร์ศรีปทุม ชลบุรี, 3(1), 46-47.

วีระชัย จิวะชาติ. (2568). แนวทางการพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาแนวใหม่. แหล่งที่มา https://www.gotoknow.org สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2568.

สมยศ นาวีการ. (2546). การบริหารและพฤติกรรมองค์การ. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์บรรณกิจ.

สาธิต วิมลคุณารักษ์ และ ประยงค์ เนาวบุตร. (2546). ประสบการณ์วิชาชีพประกาศนียบัตรบัณฑิตทางการบริหารการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

KCT ACADEMY. (2568). เทคนิคการสื่อสารในที่ทำงานยุคดิจิทัล. แหล่งที่มา https://kctathailand.com/digital-communication-techniques-in-workplace/ สืบค้นเมื่อ 4 พฤษภาคม 2568.

Christina Steffen. (2016). Constructivist Design and Evaluation of Interactive Educational. Reseach Gate Journal, 5(1), 6.

Krejcie, R. V. and Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.