จากฐานการเรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปลูกฝังคุณลักษณะของผู้เรียนยุคดิจิทัล กรณีศึกษา โรงเรียนบ้านดู่(สหราษฎร์พัฒนาคาร) จังหวัดเชียงราย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอแนวทางการปลูกฝังคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนยุคดิจิทัลผ่านฐานการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กรณีศึกษาโรงเรียนบ้านดู่ (สหราษฎร์พัฒนาคาร) ซึ่งเป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาที่จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับปฐมวัยถึงมัธยมศึกษาตอนต้น มีผู้เรียนที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ภาษา และวัฒนธรรม บริบทดังกล่าวสะท้อนความท้าทายในการจัดการศึกษาที่มุ่งสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษา การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารและสังเคราะห์แนวปฏิบัติของสถานศึกษาในการออกแบบฐานการเรียนรู้จำนวน 9 ฐาน ได้แก่ ฐานไข่ไก่ ฐานสักทอง ฐานเห็ดนางฟ้าภูฐาน ฐานไส้เดือน ฐานปลาน้ำจืด ฐานผักสวนครัว ฐานผักไฮโดรโปนิกส์ ฐานไก่ดำ และฐานขยะสร้างอาชีพ ครอบคลุมองค์ความรู้ด้านเกษตรกรรม ปศุสัตว์ และสิ่งแวดล้อม เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสร้างความรู้จากประสบการณ์ตรงและนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
กระบวนการดำเนินงานใช้หลักการบริหารเชิงระบบตามวงจร PDCA ตั้งแต่การวิเคราะห์บริบทสถานศึกษา การพัฒนาฐานการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning การประเมินผลตามสภาพจริง จนถึงการนำผลมาปรับปรุงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งปลูกฝังคุณลักษณะผู้เรียนยุคดิจิทัล 5 ด้าน ได้แก่ 1) ทักษะชีวิตและการปรับตัว 2) การวางแผนและตัดสินใจอย่างมีเหตุผล 3) ความรับผิดชอบต่อส่วนรวมและจิตสาธารณะ 4) การสื่อสาร การทำงานร่วมกัน และการรู้เท่าทันดิจิทัล และ 5) การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียง เหตุนั้น การบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเข้ากับการจัดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์สามารถปลูกฝังคุณลักษณะของผู้เรียนยุคดิจิทัลได้ อันเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการดำเนินชีวิตอย่างสมดุลและยั่งยืนท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี เศรษฐกิจ และสังคมในยุคดิจิทัล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารฯ ได้กำหนดความซ้ำของผลงาน ด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์และวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง นโยบายการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2569. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
คณะทำงานขับเคลื่อนองค์กร STRONG จิตพอเพียงต้านทุจริตส่งเสริมคุณธรรมและความโปร่งใสของสำนักภาษาต่างประเทศ. (2567). รายงานสรุปกิจกรรมการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ภายในสำนักภาษาต่างประเทศ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
จิติมา วรรณศรี. (2564). การบริหารจัดการศึกษายุคดิจิทัล. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณการพิมพ์ 3.
ชนิดา สารทอง และธิดาวัลย์ อุ่นกอง. (2568). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต, 25(1), 340-354.
ชล บุนนาค และภูษณิศา กมลนรเทพ. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (SEP) และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs). แหล่งที่มา https://www.sdgmove.com/2019/09/27/sep-and-sdgs/ สืบค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2569.
ธิดาวัลย์ อุ่นกอง. (2568). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษายุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: ดีเซมเบอรี่.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
ปรียานุช พิบูลสราวุธ. (2549). การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์.
พิเชษฐ ยังตรง, พิณสุดา สิริธรังศรี และ สินธะวา คามดิษฐ์. (2560). กลยุทธ์การพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานในศตวรรษที่ 21. สุทธิปริทัศน์, 31(100), 1-15.
มูลนิธิชัยพัฒนา. (ม.ป.ป.). เศรษฐกิจพอเพียง. แหล่งที่มา https://www.chaipat.or.th/publication/publish-document/sufficiency-economy.html สืบค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2569.
โรงเรียนบ้านดู่ (สหราษฎร์พัฒนาคาร). (ม.ป.ป.). ข้อมูลพื้นฐานโรงเรียน. แหล่งที่มาhttps://bd.ac.th/index.php?school_web=57010027. สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2569.
โรงเรียนบ้านดู่(สหราษฎร์พัฒนาคาร). (2568). รายงานโครงการส่งเสริมปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามศาสตร์พระราชาเพื่อการเรียนรู้สู่การสร้างผู้ประกอบการในโลกอนาคต ปีการศึกษา 2568. เชียงราย: โรงเรียนบ้านดู่(สหราษฎร์พัฒนาคาร) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. (ม.ป.ป.). ข้อมูลพื้นฐานโรงเรียนบ้านดู่(สหราษฎร์พัฒนาคาร). แหล่งที่มา https://bigdata.chiangrai1.go.th/tableSchoolID.php?id=57010027 สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2569.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). แนวทางการพัฒนา การวัดและประเมินผลคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2550). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ 21 เซ็นจูรี่.
สุเมธ ตันติเวชกุล. (2549). ใต้เบื้องพระยุคลบาท. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: มติชน.
สุเมธ ตันติเวชกุล. (2566). ดร.สุเมธ ขยายมุมคิด 35 ปีเศรษฐกิจพอเพียงกับความยั่งยืน. แหล่งที่มา https://www.bangkokbiznews.com/health/social/1084419. สืบค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2569.
อาคม ช่วยบำรุง. (2565). แนวทางการส่งเสริมคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(11), 161-180.
เอกรินทร์ พึ่งประชา และคณะ. (2555). ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการจัดการระบบและความมั่นคงอาหารของชุมชน: กรณีศึกษาอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย. รายงานการวิจัย. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
SDG Move Thailand. (2019). SEP for SDGs: ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. แหล่งที่มา https://www.sdgmove.com/2019/09/27/sep-and-sdgs/. สืบค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2569.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Massachusetts Institute of Technology, Center for Advanced Engineering Study.
Shewhart, W. A. (1939). Statistical method from the viewpoint of quality control. The Graduate School, The Department of Agriculture.
UNESCO. (2015). Incheon Declaration and SDG4 – Education 2030 Framework for Action: Towards inclusive and equitable quality education and lifelong learning for all. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
