แนวทางพัฒนาภาวะผู้นำด้านการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลตามหลักไตรสิกขา ของครูกลุ่มโรงเรียนเพนียด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการพัฒนาภาวะผู้นำด้านการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล 2) เพื่อศึกษาวิธีพัฒนาภาวะผู้นำด้านการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลตามหลักไตรสิกขา และ3) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำด้านการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลตามหลักไตรสิกขาของครูกลุ่มโรงเรียนเพนียด จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี ประกอบด้วยการใช้แบบสอบถามประชากรในการวิจัยทั้งหมด จำนวน 146 คน ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 ท่านด้วยแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งมีโครงสร้าง ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการพัฒนาภาวะผู้นำด้านการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลโดยภาพรวมและทุกด้านอยู่ในระดับมาก 2) วิธีการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักไตรสิกขา ประกอบด้วย (1) ศีล การส่งเสริมด้วยการยึดมั่นในจริยธรรมและความรับผิดชอบในการใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมด้วยวิธีการอบรมจริยธรรมดิจิทัล สร้างจรรยาบรรณผู้นำในยุคดิจิทัล และฝึกวินัยในการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม (2) สมาธิ การพัฒนาสมาธิทำได้ด้วยการฝึกสติ บริหารเวลาอย่างมีระบบ สร้างกิจวัตรที่ส่งเสริมความมีจุดมุ่งหมายและวินัยในตนเอง (3) ปัญญา การพัฒนาปัญญาทำได้โดยเรียนรู้ตลอดชีวิต พัฒนาทักษะในการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์ และสร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน และ 3) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำด้านการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัลตามหลักไตรสิกขาแบบบูรณาการการพัฒนาภาวะผู้นำของครูในยุคดิจิทัลควรบูรณาการหลักไตรสิกขาเข้ากับกระบวนการจัดการเรียนรู้อย่างสมดุลโดยเน้น (1) ศีล พัฒนากาย วาจา ให้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของศีล 5 เน้นการปลูกฝังคุณธรรม ความรับผิดชอบ วินัย และความปลอดภัยในการใช้เทคโนโลยี (2) สมาธิ การพัฒนาสมาธิด้วยการฝึกสติ ควบคุมตนเอง และจัดการเวลาอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรับมือกับโลกดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว (3) ปัญญา การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต เปิดรับความรู้ใหม่ๆ และใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์และมีคุณธรรม เพื่อให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคดิจิทัล โดยใช้แนวทางพัฒนาทักษะใหม่อย่างต่อเนื่อง เช่น เรียนรู้ด้าน AI การคิดเชิงวิพากษ์ หรือภาวะผู้นำและสร้างแหล่งเรียนรู้ร่วม จัดตั้งกลุ่มหรือเครือข่ายแลกเปลี่ยนความรู้ นวัตกรรม และประสบการณ์ในโลกการเปลี่ยนแปลง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารฯ ได้กำหนดความซ้ำของผลงาน ด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์และวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2559). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). กรุงเทพมหานคร: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
กะรัต ทองใสพร และคณะ. (2566). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 6(2), 261-270.
ดาวรุวรรณ ถวิลการ. (2564). ภาวะผู้นำดิจิทัล. พิมพ์ครั้งที่ 2. ขอนแก่น: ศูนย์นวัตกรรมการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ทรรศนันท์ อุดมฤทธิ์. (2566). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนในยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ตามหลักพุทธธรรมโรงเรียนบางปะอิน“ราชานุเคราะห์ 1” จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระชาญชัย อินฺทญาโณ (ยันต์ฉิมพลี). (2564). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามหลักไตรสิกขาของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจังหวัดอุดรธานี เขต 20. ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาประยอม กลฺยาโณ (ล่มไมล์). (2567). ระบบการสอนสังคมศึกษาตามหลักไตรสิกขาเพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 6 อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา. ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วาสนา ดิษฐ์ประดับ. กาญจนา บุญส่ง. และ เสนาะ กลิ่นงาม. (2567). ภาวะผู้นำกับการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารศึกษาศาสตร์, 35(3), 1-14.
ศศิวิมล ฉางวัง. (2565). การพัฒนาสถานศึกษาภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติตามหลักไตรสิกขาสังกัดสำนักงานเขตคลองสามวา กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 43. กรุงเทพมหานคร: สนิทตันติวัฒน์พานิช.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566-2570 (ฉบับปรับปรุง). พระนครศรีอยุธยา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1.
สิรินาถ คงแก้ว. (2566). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารกับคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุจิน ยอดมหาวรรณ. (2566). แนวทางการจัดการเรียนรู้ตามหลักไตรสิกขาในยุคฐานวิถีชีวิตใหม่ของโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.