แนวทางการบริหารงานนิเทศภายในตามหลักปาปณิกธรรม 3 ของโรงเรียน ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1

Main Article Content

สุเมธ รักธรรม
สุทธิพงษ์ ศรีวิชัย
เผด็จ จงสกุลศิริ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารนิเทศภายในสถานศึกษา 2) เพื่อศึกษาวิธีการบริหารงานนิเทศภายในของสถานศึกษาตามหลักหลักปาปณิกธรรม 3 และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการบริหารงานนิเทศภายในของสถานศึกษาตามหลักหลักปาปณิกธรรม 3 ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยาเขต 1 เป็นแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่างที่เป็นพระภิกษุสามเณร จำนวน 217 รูป วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 รูป วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารนิเทศภายในสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) วิธีการบริหารงานนิเทศภายในของสถานศึกษาตามหลักหลักปาปณิกธรรม 3 ได้แก่ (1) ด้านสภาพปัจจุบันและปัญหา เน้นทักษะและความสัมพันธ์มุ่งเน้นการพัฒนา 2 ส่วนหลัก คือ ทักษะ (วิธูโร) พัฒนาทักษะเฉพาะด้านให้ครู ความสัมพันธ์ (นิสสยสัมปันโน) (2) ด้านการวางแผนการนิเทศ เน้นคนสำราญ งานสำเร็จ รับฟังเสียงครู ใช้คนให้ตรงงาน (วิธูโร) (3) ด้านการปฏิบัติ เน้นทัศนคติและภูมิปัญญา การสร้างพลังบวกใช้หลักปาณิกธรรม 3 การเติมเต็มความรู้ (4) ด้านการประเมินผล เน้นระบบและความต่อเนื่อง การเป็นระบบและโปร่งใส การพัฒนา นำผลประเมินมาปรับปรุงกระบวนการทำงานในระยะยาว และ 3) แนวทางวิธีการบริหารงานนิเทศภายในของสถานศึกษาตามหลักปาปณิกธรรม 3 ของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยาเขต 1 ประกอบด้วย (1) ด้านสภาพปัจจุบันและปัญหา เน้นหลักจักขุมาด้วยการวิเคราะห์ความจริง ผู้บริหารต้องมองเห็นสภาพปัญหาตามความเป็นจริง เข้าใจจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรคอย่างลึกซึ้ง (2) ด้านการวางแผน เน้นหลักวิธูโร จัดการเก่ง โดยวางระบบชัดเจน วางแผนเชิงกลยุทธ์ จัดทำปฏิทินการนิเทศ และวางระบบงานอย่างต่อเนื่อง ด้วยการรับผิดชอบร่วมกัน (3) ด้านการปฏิบัติ เน้นวิธูโรผสมกับนิสสยสัมปันโน มนุษยสัมพันธ์ดี ด้วยการมีกัลยาณมิตร นิเทศแบบเป็นกันเอง ให้คำปรึกษาที่ชัดเจน และเป็นศูนย์กลางในการกระตุ้นทีมงาน และมีระบบตรวจสอบและติดตามผล โดยอาศัยความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้นิเทศและผู้รับการนิเทศ (4) ด้านการประเมินผล เน้นหลักนิสสยสัมปันโน พึ่งพาอาศัยได้ โดยการประเมินผลโดยเน้นการสร้างความสัมพันธ์และความเข้าใจที่ดีต่อกันของทุกฝ่ายเพื่อมุ่งพัฒนาผู้เรียน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รักธรรม ส., ศรีวิชัย ส. ., & จงสกุลศิริ เ. . (2026). แนวทางการบริหารงานนิเทศภายในตามหลักปาปณิกธรรม 3 ของโรงเรียน ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(4), 345–356. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/295371
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรองทอง จิรเดชากุล. (2557). คู่มือนิเทศภายในโรงเรียน. กรุงเทพมหานคร: ธารอักษร.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

เกียรติศักดิ์ สุขเหลือง. (2557). การพัฒนาภาวะผู้นำวิถีพุทธในยุคโลกาภิวัตน์. ดุษฎีนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์.

ไชยยันต์ สุดสุริยะ. (2548). ปัญหาการดำเนินงานนิเทศภายในโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดตราด-จันทบุรี.วิทยานิพนธ์ครุศาสตรบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

ประยุทธ ชูสอน. (2548). พฤติกรรมภาวะผู้นำและแนวทางการพัฒนาสู่ความเป็นผู้บริหารมืออาชีพของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พระอภิรัตน์ ฐิตวิริโย และสุทธิพงษ์ ศรีวิชัย. (2561). ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงพุทธ ของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 5(1), 41-53.

รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2557). การนิเทศการศึกษา. สงขลา: นำศิลป์โฆษณา.

วชิรา เครือคำอ้าย. (2558). การนิเทศการศึกษา. เชียงใหม่: ส.การพิมพ์.

วิมล จันทร์แก้ว. (2555). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา สุราษฎร์ธานี เขต 3. ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยรังสิต.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2546). สรุปผลนิเทศติดตามประเมินการบริหารจัดการหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ 2546. กรุงเทพเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานสภาสถาบันราชภัฏ. (2546). เอกสารสารการเรียนรู้ประกอบชุดวิชาผู้นำทางการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาสถาบันราชภัฏ.