การสร้างสุขภาวะทางปัญญาของผู้บริหารสถานศึกษาในโลกยุคพลิกผันด้วยหลักพละ 4
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โลกยุคพลิกผันซึ่งมีลักษณะเด่นคือความผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อน และคลุมเครือ ได้สร้างความท้าทายอย่างยิ่งยวดต่อผู้บริหารสถานศึกษาในปัจจุบัน ทำให้ทักษะการบริหารจัดการแบบดั้งเดิมไม่เพียงพอต่อการนำพาองค์กรให้รอดพ้นจากสภาวะวิกฤต แนวคิดเรื่อง สุขภาวะทางปัญญา จึงเป็นคุณสมบัติสำคัญสำหรับผู้นำทางการศึกษาที่จะช่วยสร้างความเข้มแข็งจากภายในท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง สุขภาวะทางปัญญาคือการเข้าถึงคุณค่า ความจริง ความดี และความงามภายในตนเอง ซึ่งจะหล่อหลอมให้ผู้บริหารมีสติปัญญาที่สุขุมมีจิตใจที่มั่นคง และสามารถสร้างความสัมพันธ์ที่เกื้อกูล อันเป็นรากฐานสำคัญของภาวะผู้นำที่มีประสิทธิภาพ การประยุกต์ใช้หลักพละ 4 ซึ่งเป็นหลักพุทธธรรมว่าด้วยพลังภายใน 4 ประการ ได้แก่ ปัญญาพละ (กำลังปัญญา) ช่วยในการวิเคราะห์และตัดสินใจท่ามกลางความซับซ้อนและความไม่แน่นอน วิริยะพละ (กำลังความเพียร) สร้างความอดทนเพื่อยืนหยัดต่อสู้กับความผันผวนที่ไม่หยุดนิ่ง อนวัชชพละ (กำลังความสุจริต) ทำหน้าที่เป็นสมอที่ยึดเหนี่ยวคุณธรรมและความโปร่งใส สร้างความไว้วางใจในสภาวะที่คลุมเครือ และสังคหพละ (กำลังการสงเคราะห์) เป็นเครื่องมือในการสร้างเครือข่ายและความสามัคคี การบ่มเพาะสุขภาวะทางปัญญาผ่านหลักพละ 4 จะช่วยพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาให้มีศักยภาพในการนำพาองค์กรและผู้เรียนให้ก้าวผ่านความเปลี่ยนแปลงไปได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ จะต้องไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ระหว่างการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อตีพิมพ์ในวารสารอื่น รวมทั้งผู้เขียนจะต้องคำนึงถึงจริยธรรมการวิจัย ไม่ละเมิดหรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตนเอง ซึ่งทางวารสารฯ ได้กำหนดความซ้ำของผลงาน ด้วยโปรแกรม CopyCat เว็บ Thaijo ในระดับ ไม่เกิน 25%
ในกรณีที่ บทความวิจัยมีกระบวนการวิจัยเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ผู้นิพนธ์จะต้องส่งหลักฐานการรับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์มาประกอบการลงตีพิมพ์ด้วยจึงจะได้รับการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสาร
ผู้เขียนบทความจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การเสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ รวมทั้งระบบการอ้างอิงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ โดยรวมทั้งทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์และวารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ จันทร. (2564). การบริหารสถานศึกษายุคโลกพลิกผัน ฉลาดรู้เท่าทันดิจิทัล. National & International Conference, 14(2), 1002-1010.
ณัช มัศโอดี. (2566). รายงานการประเมินผลงานประชุมวิชาการระดับชาติ เครือข่ายความรู้สุขภาวะทางปัญญาและ Soul Connect Fest 2023. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
ประเวศ วะสี. (2566). สุขภาวะทางปัญญา 15 เส้นทางสู่สุขภาวะที่สมบูรณ์ของมนุษยชาติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2550). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 15. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จันทร์เพ็ญ.
ยุพารัตน์ ใยเมือง. (2565). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุค VUCA world. รายงานการประชุม Graduate School Conference, 4(1), 1200.
วรินทร จินดาวงศ์. (2566). การพัฒนาปัญญาภายใน: แนวคิดและการประยุกต์หลักพุทธธรรม. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(2), A127-A135.
วัฒนาพร ระงับทุกข์. (2563). สมรรถนะเด็กไทยในยุคโลกพลิกผัน (VUCA World). คุรุสภาวิทยาจารย์, 1(1), 8-18.
วัณณุวรรธน์ ศรีไสว, สมบัติ รัตนคร, และ พระครูปลัดบุญช่วย โชติว์โส. (2565). แนวทางการบริหารการศึกษาตามหลักพละ 4 ของสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ในจังหวัดขอนแก่น. Journal of Modern Learning Development, 7(6), 136-147.
ศศิมา สุขสว่าง. (2560). VUCA World ความท้าทายสำหรับผู้นำยุคใหม่. แหล่งที่มา https://www.sasimasuk.com/16768188/vuca-world สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2568.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
THE STANDARD TEAM. (2565). ถอดแนวคิดการวางผังทิศทางการศึกษาแห่งโลกอนาคต ผ่านมุมมองของคณะสถาปัตย์ฯ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. แหล่งที่มา https://thestandard.co/thammasat-design-center/ สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2568.
Sternberg, R. J. (1999). The Theory of Successful Intelligence. Review of General Psychology, 3(4), 292-316.
