การเรียนการสอนภาษาบาลีแบบการคิดวิเคราะห์ : พลิกโฉมการศึกษาพระปริยัติธรรมสู่ความเข้าใจที่ยั่งยืน

Main Article Content

พระมหาณัฐวัฒน์ กิตฺติโก (จันทราสุริยัน)

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวทางการจัดการเรียนการสอนภาษาบาลีในยุคปัจจุบัน โดยเน้นการบูรณาการการคิดวิเคราะห์เข้ากับกระบวนการเรียนรู้ เพื่อตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงในยุค VUCA (Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity) และส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงแก่นแท้ของพระพุทธธรรมได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น บทความกล่าวถึงรากฐานการเรียนการสอนภาษาบาลีที่เน้นการท่องจำและไวยากรณ์อย่างเข้มงวดซึ่งแม้จะมีจุดแข็งในการสร้างพื้นฐานความรู้ที่มั่นคง แต่ก็ยังไม่สามารถตอบโจทย์ความจำเป็นของการศึกษาในยุคปัจจุบันได้อย่างเต็มที่


การนำแนวคิดการคิดวิเคราะห์เข้ามาประยุกต์ใช้ในการเรียนภาษาบาลีช่วยยกระดับผู้เรียนจากการเป็นเพียงผู้สืบทอดความรู้ไปสู่การเป็นผู้สร้างความเข้าใจเชิงลึกและสามารถเชื่อมโยงหลักธรรมเข้ากับบริบทสังคมจริงได้อย่างมีเหตุผลและสร้างสรรค์ โดยอาศัยกระบวนการคิดวิเคราะห์ที่ครอบคลุมทั้งการตั้งคำถาม การวิเคราะห์ข้อมูล การประเมินเนื้อหา การสังเคราะห์ และการประยุกต์ใช้ ซึ่งส่งผลให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาทักษะทั้งด้านภาษาศาสตร์และจริยศาสตร์ได้ควบคู่กันไป


บทความยังกล่าวถึงบทบาทของนวัตกรรมทางการศึกษา ที่มีความสำคัญต่อการพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีและสังคมยุคใหม่ ทั้งในด้านการใช้สื่อดิจิทัล แอปพลิเคชัน การเรียนแบบปัญหาเป็นฐาน (PBL) การอภิปรายกลุ่ม และการเรียนรู้ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ซึ่งล้วนแล้วแต่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้ กระตุ้นความสนใจ และสร้างโอกาสให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้อย่างลึกซึ้งและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กิตฺติโก (จันทราสุริยัน) พ. . (2026). การเรียนการสอนภาษาบาลีแบบการคิดวิเคราะห์ : พลิกโฉมการศึกษาพระปริยัติธรรมสู่ความเข้าใจที่ยั่งยืน. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 7(1), 374–384. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/294067
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชัชพล ทรงสุนทรวงศ์. (2559). นวัตกรรมการบริการ: กลยุทธ์ที่สร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันขององค์การธุรกิจบริการ. วารสารการจัดการสมัยใหม่, 14(2), 13-24.

ดวงกมล โพธิ์นาค. (2559). นวัตกรรมการบริการ : กลยุทธ์ที่สร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันขององค์การธุรกิจ บริการ. การจัดการสมัยใหม่, 5(2), 47.

ถวัลย์ มาศจรัส และเชาวฤทธิ์ จงเกษกรณ์. (2554). นวัตกรรมการศึกษาชุดการนิเทศเพื่อปฏิรูปการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนาพานิช.

ทิศนา แขมมณี. (2551). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ. (2551). การพัฒนาการคิด. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจำกัด 9119 เทคนิคพริ้นติ้ง.

พระมหายอด อภิปุญฺโญ (โสภา). (2565). การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของประเทศไทยในปัจจุบัน. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 9(1), 121-134.

รังสี สุทนต์. (2548). ประวัติการสังคายนาพระธรรมวินัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วรวิทย์ นิเทศศิลป์.(2551). สื่อและนวัตกรรมแห่งการเรียนรู้. ปทุมธานี: สกายบุ๊ค.

วัชรพล วิบูลยศริน. (2556). นวัตกรรมและการเรียนการสอนภาษาไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วัชรา เล่าเรียนดี และคณะ. (2560). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาการคิดและยกระดับคุณภาพการศึกษาสำหรับศตวรรษที่ 21. นครปฐม: เพชรเกษมพริ้นติ้งกรุ๊ป.

สุคนธ์ สินธพานนท์.(2553). นวัตกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาคุณภาพของเยาวชน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: 9119 เทคนิคพริ้นติ้ง.

สุวิทย์ มูลคำ. (2547). กลยุทธ์การสอนคิดวิเคราะห์. กรุงเทพมหานคร: ภาพพิมพ์.