แนวทางการพัฒนาทักษะการสื่อสารตามหลักปฏิสัมภิทา 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3

Main Article Content

ไพลิน มาศิริ
พระมหาอุดร อุตฺตโร (มากดี)
อานนท์ เมธีวรฉัตร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับทักษะการสื่อสารของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) เพื่อหาแนวทางการพัฒนาทักษะการสื่อสารตามหลักปฏิสัมภิทา 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3 เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีโดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้เก็บข้อมูลโดยใช้กลุ่มตัวอย่างที่เป็นครู จำนวน 302 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับทักษะการสื่อสารของผู้บริหารสถานศึกษา ในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3 ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) แนวทางการพัฒนาทักษะการสื่อสารตามหลักปฏิสัมภิทา 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย (1) ด้านความน่าเชื่อถือ ควรพัฒนาผู้บริหารให้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญ ศึกษานโยบายให้เข้าใจชัดเจนก่อนนำสู่การปฏิบัติ ใช้ภาษาที่เข้าใจง่ายและชัดเจน ปรับวิธีการสื่อสารที่เหมาะกับผู้รับสาร (2) ด้านความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อม ควรพัฒนาผู้บริหารให้มีความรู้ มีความเชี่ยวชาญในการสื่อสารสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องในบริบทต่างๆ ได้ ใช้ภาษาเหมาะสมกับบริบทและกลุ่มเป้าหมาย ปรับเปลี่ยนวิธีการสื่อสารหากผู้ฟังไม่เข้าใจ (3) ด้านเนื้อหาสาระ ควรพัฒนาผู้บริหารให้มีความรู้ มีความเชี่ยวชาญในการอธิบายเนื้อหาที่ซับซ้อนได้อย่างชัดเจนเข้าใจง่าย พัฒนาทักษะการฟังอย่างตั้งใจ ใช้ภาษาที่กระชับและชัดเจน ตอบคำถามได้ถูกต้องคล่องแคล่วชัดเจน (4) ด้านความสม่ำเสมอต่อเนื่อง ควรพัฒนาผู้บริหารให้มีความรู้ในการสื่อสารสร้างความเข้าใจในระยะยาว หมั่นตรวจสอบความเข้าใจของผู้รับสาร (5) ด้านช่องทางการติดต่อสื่อสาร ควรพัฒนาผู้บริหารให้มีความรู้ในการเลือกช่องทางการสื่อสารที่เหมาะสม สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย ปรับเปลี่ยนช่องทางการสื่อสารได้ตามสถานการณ์ (6) ด้านความสามารถของผู้รับสาร ควรพัฒนาผู้บริหารให้มีความรู้รอบด้าน เข้าใจข้อคำถามได้อย่างรวดเร็ว ตอบคำถามได้ทันทีและเหมาะสม หาวิธีการค้นหาคำตอบได้อย่างรวดเร็ว (7) ด้านความชัดเจนของข่าวสาร ควรพัฒนาผู้บริหารให้มีความรู้ความสามารถในการอธิบายรายละเอียด ให้เข้าใจภายในเวลาสั้นๆ ได้ใช้ภาษาที่กระชับ เข้าใจได้ง่าย และเหมาะกับผู้รับสาร สามารถนำเสนอได้อย่างน่าสนใจ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มาศิริ ไ. ., อุตฺตโร (มากดี) พ. ., & เมธีวรฉัตร อ. . (2025). แนวทางการพัฒนาทักษะการสื่อสารตามหลักปฏิสัมภิทา 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 6(3), 305–316. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JOB_EHS/article/view/292408
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรรณิการ์ อานทอง และคณ. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างทักษะการสื่อสารของผู้ริหารสถานศึกษากับประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 2.วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 4(11), 13-26.

จุฬาลักษณ์ สรรพยาบรรพต. (2557). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการสื่อสาร. แหล่งที่มา https://julalakdee.wordpress.com/ความรู้เบื้องต้นเกี่ยว/ สืบค้นเมื่อ 26 สิงหาคม 2567.

ณัฏฐ์ชุดา วิจิตรจามรี. (2554). การสื่อสารในองค์กร. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ธวัชชัย เกิ้นโนนกอก. (2559). องค์ประกอบและตัวบ่งชี้ความสามารถในการสื่อสารของผู้อํานวยการโรงเรียน สังกัดสํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 12(2), 98-106.

พรพรรณ โสภา และสุมิตร สุวรรณ. (2568). การสื่อสารเพื่อการบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิภาพภายในโรงเรียน สังกัดเทศบาล อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. แหล่งที่มา https://shorturl.asia/GYH7k สืบค้นเมื่อ 16 พฤษภาคม 2568.

พระมหาญาณวัฒน์ ฐิตวฑฺฒโน และคณะ. (2567). การขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการสื่อสารเชิงพุทธเพื่อรู้เท่าทันสื่อของเยาวชนไทย. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 11(3), 1-14.

พัชรินทร์ ถาปันแก้ว. (2567). ทักษะการสื่อสารของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติตามมาตรฐานการปฏิบัติงานของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 12(46), 171-181.

รตนพร โชติทวีศักดิ์ศรี และคณะ. (2567). แนวทางการพัฒนาทักษะการสื่อสารตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 5(3), 108-119.

ศิริรัตน์ วงศ์คำจันทร์ และชลาภรณ์ สุวรรณสัมฤทธิ์. (2566). ทักษะการสื่อสารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(3), 825-838.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2562). ปฏิสัมภิทา 4 ที่ฉายแสงแห่งพุทธปัญญา. กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮ้าส์.

สอลีห๊ะ หลีแจ้ และสุทธิพงศ์ บุญผดุง. (2566). ทักษะการสื่อสารของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล ในการประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 5.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3. (2567). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. แหล่งที่มา https://www.shorturl.asia/K9Y5Q สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2567.

อิทธิศักดิ์ ศิริจันทร์ และพิมลพรรณ เพชรสมบัติ. (2562). ทักษะการสื่อสารของผู้บริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 13(2), 136-144.