การบริหารการพัฒนาวิถีชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

สิริศักดิ์ ชายชาตรี
ณัฐวัฒน์ สิริพรวุฒิ

บทคัดย่อ

      การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิถีชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดเชียงใหม่ 2) ศึกษาความต้องการพัฒนาวิถีชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดเชียงใหม่ 3) หาแนวทางการบริหารการพัฒนาวิถีชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดเชียงใหม่ รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง เป็นเครื่องมือในการวิจัย โดยการสัมภาษณ์แบบเชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 35 ท่าน คัดเลือกแบบเจาะจง แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ประกอบด้วย กลุ่มผู้นำชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 30 ท่าน และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 ท่าน เก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่เดือนมีนาคม ถึงเดือนมิถุนายน 2568 และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ทฤษฎีการจัดการสมัยใหม่ POLC เป็นกรอบสำหรับการวิเคราะห์เนื้อหา สังเคราะห์เนื้อหา และการประมวลข้อมูล
      ผลการวิจัย 1) วิถีชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดเชียงใหม่ เป็นวิถีที่มีความผูกพัน และใช้ประโยชน์จาก ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ ในทุกด้านทั้งเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมประเพณี สุขภาพ 2) กลุ่มชาติพันธุ์ต้องการการได้รับรองสิทธิในฐานะคนไทยอย่างถูกต้อง และต้องการการพัฒนาศักยภาพโดยใช้ทรัพยากร ภูมิปัญญาและวัฒนธรรม ในท้องถิ่นเป็นหลัก 3) แนวทางการบริหารการพัฒนาวิถีชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ 3.1การพัฒนาคน โดยเน้นคนในชุมชนเป็นศูนย์กลาง ให้พึ่งตนเองได้ 3.2 การพัฒนาบนฐานชุมชน ใช้พื้นที่ภายในชุมชนเป็นแหล่งเรียนรู้และการพัฒนา โดยการใช้ฐานทุนวัฒนธรรม 3.3 การพัฒนาทักษะศาสตร์สมัยใหม่ พัฒนาศูนย์การเรียนรู้ ส่งเสริมเรียนรู้การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและเครื่องมือดิจิทัลให้กับคนในชุมชน 3.4 การสร้างภาคีเครือข่ายในรูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนและเครือข่ายภายนอกพื้นที่


1หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, กรุงเทพมหานคร
²*คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, กรุงเทพมหานคร
*Corresponding author E-mail: phuketchalong@hotmail.com

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชายชาตรี ส., & สิริพรวุฒิ ณ. (2026). การบริหารการพัฒนาวิถีชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครปฐม, 13(1), 198–213. https://doi.org/10.14456/jmsnpru.2026.14
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2558). แผนแม่บทการพัฒนากลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 31 กรกฎาคม 2568 จาก https://hhdc.anamai.moph.go.th/th/master-plan-for-ethnic-development-in-thailand/download?id=115024&mid=25621&mkey=m_ document&lang=th&did=4851

จุฬามณี แก้วโพนทอง. (2561). การบริหารจัดการชุมชนเพื่อความยั่งยืน. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์,18(1), 263-273.

ณัฏฐวุฒิ ทรัพย์อุปถัมภ์. (2558). ทฤษฎีและหลักการพัฒนาชุมชน. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 30 กรกฎาคม 2568 จาก http://www.academy.rbru.ac.th/uploadfiles/books/58-2018-08-01-08-41-20.pdf

ทัศนีย์ ประกอบบุญ. (2566). เดินหน้าต่อ…คุ้มครองวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 31 กรกฎาคม 2568 จาก https://theactive.thaipbs.or.th/data/protecting-indigenous-cultures

ธาวิดา ศิริสัมพันธ์. (2560). วิถีชีวิต. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 29 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.khaosod.co.th/technologychaoban/how-to/tips/article_41473

นภาพร อัศวะรังสีกุล. (2562). ปัญหาของกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย: อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่เปลี่ยนแปลง. งานประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิตประจำปี 2562, (หน้า 947-957). มหาวิทยาลัยรังสิต.

บุญยิ่ง ประทุม. (2566). เอกสารประกอบการสอน วิชาทฤษฎีและหลักการพัฒนาชุมชน. สาขาวิชาการพัฒนาชุมชน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.

พระมหามิตร ฐิตปญฺโญ, ชญาภา น่าบัณฑิตย์ และ สุขสมัย น่าบัณฑิตย์. (2562). การพัฒนาคุณภาพชีวิตบนความหลากหลายวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ ในภาคอีสานตอนล่างของประเทศไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 38(5), 1-11.

วรรณพร อนันตวงศ์. (2561). วิถีชีวิตและอัตลักษณ์ของชุมชนคีรีวง. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 9, (หน้า 27-41), มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

ศุภฤทธิ์ ธาราทิพย์นรา และ โอกามา จ่าแกะ. (2565). การสร้างเครือข่ายฟื้นฟูวิถีชีวิตและสืบสานมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ เพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม จังหวัดสุโขทัย ตาก กำแพงเพชร. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(2), 33-43. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JSD/article/view/256812

สมชาย ชัยจันทร์. (2562). วิถีชุมชน: พื้นที่ประกอบสร้างอัตลักษณ์เชิงคุณค่าผู้สูงอายุ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี, 2(2), 12-21.

https://he02.tci-thaijo.org/index.php/SNC/article/view/234710

สิริยา รัตนช่วย. (2560). การพัฒนาชุมชนท้องถิ่นภายใต้พลวัตของโลกยุคใหม่. วารสารการเมืองการปกครอง, 7(1), 72-81. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jopag/article/view/147542

อภิชาดา โฆษิตวานิช. (2560). รูปแบบการบริหารจัดการชุมชนตามแนวทางชุมชนเข้มแข็งและการพัฒนาที่ยั่งยืน เพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต. ดุษฎีนิพนธ์หลักสูตรปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและการจัดการการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

อุทยานหลวงราชพฤกษ์. (2566). วันชนเผ่าสากล. [ออนไลน์], ค้นเมื่อ 29 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.royalparkrajapruek.org/Knowledge/view/388

อุทิศ ทาหอม. (2564). การพัฒนาชุมชนท้องถิ่นบนฐานวัฒนธรรม เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม. วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 16(2), 55-72. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/RDIBRU/article/view/250269

Jones, G. R., & George, J. M. (2022). Contemporary Management (12th ed.). McGraw Hill.

Robbins, S. P., & Coulter, M. (2020). Management (15th ed.). Pearson.