การพัฒนารูปแบบการอนุรักษ์ป่าชุมชนโดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและแนวคิด7 เสาหลักของพระสงฆ์และ ชุมชนวัดป่าจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ยกระดับขีดความสามารถของพระสงฆ์และชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าชุมชนโดยใช้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาและแนวคิด 7 เสาหลักของพระสงฆ์ 2) ส่งเสริมการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าชุมชนเพื่อการท่องเทียวเชิงนิเวศน์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมาย คือพระสงฆ์วัดปาจตุรพัตรพิมาน และชาวบ้านชุมชนเทศบาลจตุรพักรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด รวม 50 รูป/คน เครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสนทนากลุ่ม และแบบบันทึกกิจกรรม เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ สังเกต และสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารเชิงเนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) พระสงฆ์และชุมชนได้มีการประยุกต์หลักศรัทธา หลักจาคะ หลักอรรถประโยชน์ หลักความกตัญญูกตเวที หลักสามัคคีธรรม หลักศีล และหลัก อิทัปปัจจยตา และแนวคิด 7 เสาหลัก ได้แก่ การรวมกลุ่มคน การบริหารจัดการป่า การจัดระบบนิเวศ ผลผลิตที่ได้จากการอนุรักษ์ป่า การมีส่วนร่วมของคนในชุมชน การดำรงไว้ซึ่งวัฒนธรรมที่เกื้อกูลต่อการอนุรักษ์ป่า และการสืบทอดหรือการส่งไม้ต่อจากรุ่นสู่รุ่น นำแนวคิดทั้ง 2 มาออกแบบแผนการบริหารจัดการป่าชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นที่การมีส่วนร่วมของผู้ที่เกี่ยวข้อง 2) ป่าไม้หรือต้นไม้คือปอดของชุมชนและมีบทบาทที่สำคัญต่อการรักษาประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น รวมถึงการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในท้องถิ่น การอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าชุมชนของพระสงฆ์และชุมชนเป็นการทำให้พื้นที่ป่าสามารถทำหน้าที่เพื่อการผลิตและบริการได้อย่างต่อเนื่องโดยการสนับสนุนการดำเนินโครงการจากหน่วยงานภาครัฐ และองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นอย่างดีตลอดระยะเวลาที่ดำเนินโครงการ