การพัฒนาภาวะผู้นำทางการปกครองเชิงพุทธเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการเมือง DOI:

บทคัดย่อ

ดุษฎีนิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ดังนี้ (1) เพื่อศึกษาสภาพการณ์ภาวะผู้นำทางการปกครองเชิงพุทธเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการเมือง (2) เพื่อพัฒนาภาวะผู้นำทางการปกครองเชิงพุทธเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการเมือง และ (3) เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางการปกครองเชิงพุทธเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการเมือง กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ประชาชนผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในจังหวัดกาฬสินธุ์ที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปี จำนวน 398 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 22 รูป/คน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธี โดยออกแบบการวิจัยเชิงอธิบายเป็นลำดับ (Explanatory Sequential Design) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งมีค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.60–1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 รวมทั้งแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

        ผลการวิจัยพบว่า สภาพการณ์ภาวะผู้นำทางการปกครองเชิงพุทธเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการเมือง โดยรวมและรายด้าน โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน โดยเรียงจากค่าเฉลี่ยสูงไปต่ำ ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการเป็นผู้นำในการเปลี่ยนแปลง รองลงมาคือ ด้านความสามารถในการเป็นผู้นำ และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ ด้านการครองคน การพัฒนาภาวะผู้นำทางการปกครองเชิงพุทธเพื่อมุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางการเมือง อาศัยการสังเคราะห์องค์ประกอบสำคัญ 2 ด้าน ได้แก่ คุณลักษณะของผู้นำที่มีประสิทธิภาพ อันประกอบด้วยภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง ความสามารถในการพัฒนาคน และการคิดเชิงกลยุทธ์ และภาวะผู้นำเชิงพุทธที่อธิบายผ่านกรอบการครองตน ครองคน และครองงาน โดยบูรณาการหลักพุทธธรรมสำคัญ แนวทางดังกล่าวช่วยส่งเสริมการใช้อำนาจรัฐให้เป็นไปอย่างโปร่งใส เป็นธรรม และตรวจสอบได้ ลดการเลือกปฏิบัติและความไม่เสมอภาคในการเข้าถึงทรัพยากรและกระบวนการตัดสินใจทางการเมือง พร้อมทั้งเสริมสร้างความเชื่อมั่นของประชาชนและความชอบธรรมของอำนาจรัฐในระยะยาว ทั้งนี้ การพัฒนาเน้นการเสริมสร้างคุณธรรมและจิตสำนึกของผู้นำ การบริหารความสัมพันธ์กับประชาชนอย่างเสมอภาค และการบริหารภาครัฐอย่างมีประสิทธิผลและตรวจสอบได้ อันจะนำไปสู่การลดความเหลื่อมล้ำทางการเมืองอย่างยั่งยืน