ยุทธศาสตร์การพัฒนาสมรรถนะองค์กรสำหรับสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหาสมรรถนะองค์กรและพัฒนายุทธศาสตร์การพัฒนาสมรรถนะองค์กรสำหรับสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสม ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 80 รูป/คน การพัฒนาเครื่องมือวัดจากผู้เชี่ยวชาญ 31 คน และดำเนินการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบวัดสมรรถนะองค์กร เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างบุคลากร พศ. 418 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า ภาพรวมสมรรถนะองค์กรอยู่ในระดับดี (= 4.05, S.D. = 0.62) อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณารายละเอียดพบว่า องค์กรยังเผชิญความท้าทายและช่องว่างสมรรถนะใน 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ ความเปราะบางเชิงจริยธรรม ช่องว่างทักษะวิชาชีพเฉพาะทาง และภาวะผู้นำเชิงรับ ผู้วิจัยได้พัฒนายุทธศาสตร์ BUILD ประกอบด้วย 5 มิติ ดังนี้ 1) B–Becoming: การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ 2) U–Uplifting: การยกระดับวัฒนธรรมองค์กร 3) I–Improving: การพัฒนาสมรรถนะบุคคล 4) L–Leading: การเสริมสร้างผู้นำเชิงรุก และ 5) D–Developing: การพัฒนาศักยภาพองค์กร ยุทธศาสตร์นี้เป็นกลไกเชิงระบบในการปิดช่องว่างสมรรถนะ เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานของหน่วยงาน และสนับสนุนการบริหารจัดการกิจการพระพุทธศาสนาให้ยั่งยืน
Downloads
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)
หมวดหมู่
Copyright & License
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กัลยา โอภาสเสถียร. (2561). การพัฒนาตัวบ่งชี้สมรรถนะระหว่างวัฒนธรรมของอาจารย์หลักสูตรนานาชาติ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
จำนงค์ สายวงค์ปัญญา. (2550). แนวทางการเสริมสร้างสมรรถนะของข้าราชการสำนักบริหารพื้นที่ อนุรักษ์ที่ 12 นครสวรรค์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
ฉัตราภรณ์ อักษร และจตุภูมิ เขตจัตุรัส. (2562). โมเดลการวัดสมรรถนะการปฏิบัติงานของบุคลากรสายสนับสนุนตำแหน่งนักวิชาการศึกษา. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา) สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(3), 12–25.
นนทยา สร้อยพะยอม. (2554). แนวทางพัฒนาสมรรถนะหลักการปฏิบัติงานของปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดกำแพงเพชร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
นพภา บุญมาแย้ม. (2559). แนวทางการพัฒนาสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดเชียงใหม่สู่การเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ปริญญา จิตอร่าม. (2563). การพัฒนาตัวชี้วัดสมรรถนะการแก้ปัญหาและการพัฒนาสาธารณสุขชุมชนของนักสาธารณสุขชุมชน. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 6(1), 84–99. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ajcph/article/view/247336
ภัทรชนก คุณธร. (2561). การพัฒนาสมรรถนะของบุคลากรเพื่อรองรับระบบราชการ 4.0 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ลัดดาวรรณ พุดเดช. (2559). วัฒนธรรมองค์การกับผลสัมฤทธิ์ในการดำนเนินงานของบุคลากร สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติส่วนกลาง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช.
วิทยา ดวงจันทร์. (2559). การบริหารงานของสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด ภายใต้สถานการณ์ความไม่สงบของจังหวัดชายแดนภาคใต้ : กรณีศึกษาจังหวัดปัตตานี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2560). โครงการจัดทำแผนยุทธศาสตร์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ 20 ปี: ระยะที่ 1 พ.ศ. 2560–2564. https://www.onab.go.th
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2553). คู่มือการกำหนดสมรรถนะในราชการพลเรือน: คู่มือสมรรถนะหลัก. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2564). รายงานประจำปี 2564 Annual Report 2021. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
สุชีรา มะหิเมือง. (2548). การศึกษาสมรรถนะการบริหารจัดการของผู้บริหารระดับสูงในองค์กรภาครัฐและภาคเอกชน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา].
Antonopoulou, H. (2024). The Value of Emotional Intelligence: Self-Awareness, Self-Regulation, Motivation, and Empathy as Key Components. Technium Education and Humanities, 8, 78–92. https://doi.org/10.47577/teh.v8i.9719
Areed, S., Salloum, S. A., & Shaalan, K. (2021). The Role of Knowledge Management Processes for Enhancing and Supporting Innovative Organizations: A Systematic Review. In M. Al-Emran, K. Shaalan, & A. E. Hassanien (Eds.), Recent Advances in Intelligent Systems and Smart Applications, 143–161. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-47411-9_8
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2017). Research Methods in Education (8th ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315456539
Dubus, A. (2019). Buddhism and Politics in Thailand. Bangkok: Research Institute on Contemporary Southeast Asia. https://doi.org/10.4000/books.irasec.2951
Duckworth, A. L., Peterson, C., Matthews, M. D., & Kelly, D. R. (2007). Grit: Perseverance and Passion for Long-Term Goals. Journal of Personality and Social Psychology, 92(6), 1087–1101. https://doi.org/10.1037/0022-3514.92.6.1087
Frazier, M. L., Fainshmidt, S., Klinger, R. L., Pezeshkan, A., & Vracheva, V. (2017). Psychological Safety: A Meta-Analytic Review and Extension. Personnel Psychology, 70(1), 113–165. http://dx.doi.org/10.1111/peps.12183
Hashemian, M., Zare-Farashbandi, F., Yamani, N., Rahimi, A., & Adibi, P. (2021). A core competency model for clinical informationists. Journal of the Medical Library Association, 109(1), 33–43. https://doi.org/10.5195/jmla.2021.1065
Nubsaen, C., Visaetsilapanonta, P., Jiawiwatkul, U., & Chianchana, C. (2025). Soft skills development among vocational students in courses related to medical and comprehensive healthcare industry. Kasetsart Journal of Social Sciences, 46(1), Article 460129. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kjss/article/view/279078
Santos, A. C., Simões, C., Melo, M. H. S., Santos, M. F., Freitas, I., Branquinho, C., Cefai, C., & Arriaga, P. (2023). A systematic review of the association between social and emotional competencies and student engagement in youth. Educational Research Review, 39, Article 100535. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2023.100535
Tadesse, B. A., & Debela, K. L. (2024). Organizational Culture: A Systematic Review. Cogent Business & Management, 11(1), 1-23. https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2340129
Tarafdar, M., Tu, Q., Ragu-Nathan, T. S., & Ragu-Nathan, B. S. (2007). The Impact of Technostress on Role Stress and Productivity. Journal of Management Information Systems, 24(1), 301–328. https://doi.org/10.2753/MIS0742-1222240109
von der Gracht, H. A. (2012). Consensus measurement in Delphi studies: Review and implications for future quality assurance. Technological Forecasting and Social Change, 79(8), 1525–1536. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2012.04.013
Wong, E., Yau, J., Sze, L., Kanagawa, H., Leung, D., Liu, T., & Lum, T. (2023). A core competency framework for mental health peer supporters of older adults in a Chinese community: Cross-culturally informed Delphi study. BJPsych Bulletin, 1–8. https://doi.org/10.1192/bjb.2023.45
