การจัดการข่าวปลอมและสายโทรศัพท์จากมิจฉาชีพของประชาชนในกรุงเทพมหานคร

รุ่งรัตนา เจริญจิตต์
Thailand
คำสำคัญ: ข่าวปลอม, ความรอบรู้ด้านดิจิทัล, การป้องกันอาชญากรรมไซเบอร์
เผยแพร่แล้ว: ก.ค. 26, 2026

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการจัดการข่าวปลอมและสายโทรศัพท์จากมิจฉาชีพของประชาชนในกรุงเทพมหานคร 2) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการจัดการข่าวปลอมและสายโทรศัพท์จากมิจฉาชีพของประชาชนในกรุงเทพมหานคร 3) เพื่อเสนอแนวทางการจัดการข่าวปลอมและสายโทรศัพท์จากมิจฉาชีพของประชาชนในกรุงเทพมหานคร โดยใช้การวิจัยเชิงปริมาณร่วมกับการวิจัยเชิงเอกสาร กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชน 400 คน จาก 50 เขตในกรุงเทพมหานคร เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) ประชาชนส่วนใหญ่มีความสามารถในการจัดการข่าวปลอมและสายโทรศัพท์จากมิจฉาชีพในระดับมาก โดยเฉพาะด้านการควบคุมอารมณ์และการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง แสดงให้เห็นถึงกลไกการจัดการตนเองที่มีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม ยังคงมีจุดอ่อนด้านความรู้เฉพาะเกี่ยวกับกลโกงการโอนเงินผิด การข่มขู่ด้วยคลิปหลุด และเทคนิค VoIP ซึ่งประชาชนยังรู้เท่าทันในระดับปานกลาง 2) ปัญหาสำคัญและอุปสรรคในการจัดการข่าวปลอมและสายโทรศัพท์จากมิจฉาชีพ คือช่องโหว่ทางกฎหมาย ความไม่โปร่งใสของหน่วยงานและความล่าช้าในการระงับธุรกรรมของสถาบันการเงิน 3) แนวทางการจัดการที่ได้รับความเห็นชอบมากที่สุด คือ การบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชนและภาคประชาชน การออกกฎหมายเฉพาะควบคุมเบอร์ต้องสงสัย การส่งเสริมทักษะรู้เท่าทันสื่อในระดับชุมชน การพัฒนาแอปพลิเคชันตรวจสอบเบอร์มิจฉาชีพ และการสื่อสารภาครัฐให้เข้าใจง่าย โดยมีหลัก “3 ไม่” (ไม่เชื่อ-ไม่โอน-ไม่ให้ข้อมูล) เป็นแนวปฏิบัติสำคัญ และข้อเสนอเชิงนโยบายมุ่งให้การรู้เท่าทันสื่อเป็นวาระแห่งชาติ ปรับปรุงกฎหมายให้ทันภัยดิจิทัลและพัฒนาระบบเตือนภัยเชิงรุก ส่วนข้อเสนอเชิงพฤติกรรมเน้นการฝึกทักษะการจัดการตนเองเพื่อรับมือกับภัยข่าวปลอมและกลโกงสมัยใหม่อย่างมีสติและรอบคอบความเสี่ยง ตรวจสอบโครงการ และเปิดเผยข้อมูลสาธารณะได้อย่างรอบด้าน อันนำไปสู่การลดปัญหาการทุจริต และยกระดับคุณภาพการพัฒนาท้องถิ่นให้ตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนอย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง

เจริญจิตต์ ร. . (2026). การจัดการข่าวปลอมและสายโทรศัพท์จากมิจฉาชีพของประชาชนในกรุงเทพมหานคร. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 10(2), e296775 . สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JLGISRRU/article/view/296775

ประเภทบทความ

บทความวิจัย (Research Articles)

หมวดหมู่

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2568). เตรียมตัวพร้อมเป็นเจ้าภาพการประชุม ADGMIN ครั้งที่ 5 หวังอาเซียนร่วมจับมือปราบ “ภัยออนไลน์”. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, https://www.mdes.go.th/service/detail/8989

เกลียวพันธ์ ลีละศร. (2561). ว่าด้วย Fake News. สืบค้นเมื่อ 22 พฤษภาคม 2568, https://www.secnia.go.th/2019/10/ว่าด้วย-fake-news/

จันทิมา เขียวแก้ว และคณะ. (2560). ข่าวปลอมและการตอบสนองของหน่วยงานภาครัฐ. สำนักงานนโยบายและแผนการสื่อสาร กระทรวงวัฒนธรรม.

เจิด บรรดาศักดิ์. (2562). ข่าวปลอมจากมุมมองนักปรัชญาเหตุผลของการมีอยู่และการรับมือให้ได้. สืบค้นเมื่อ 2 พฤษภาคม 2568, สืบค้นจาก https:// themomentum.co/philosophy-of-fake-news/

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2566). รายงานผลกระทบจากแก๊งคอลเซ็นเตอร์และการหลอกลวงทางโทรศัพท์. กรุงเทพฯ: ธนาคารแห่งประเทศไทย.

iLaw. (2562). กฎหมายต่อต้าน “ข่าวปลอม” มีมากมาย ไม่ควรใช้เพื่อประโยชน์ทางการเมือง. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, https://www.ilaw.or.th/articles/3713

MGR Online. (2566). เปิด 4 มาตรการเร่งด่วน จัดการแก๊งคอลเซ็นเตอร์. สืบค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2568, https://mgronline.com/cyberbiz/ /detail/9660000076675

มาโนช ชุ่มเมืองปัก. (2560). การจัดการข่าวปลอมในยุคดิจิทัล: แนวทางการป้องกันและควบคุม. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2567). รายงานสถานการณ์คดีอาชญากรรมทางไซเบอร์ในปี 2567. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ.

หนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0505/7406, 7408 ลงวันที่ 4 เมษายน 2567. (2567). เรื่อง การปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี. สืบค้นเมื่อ 11 พฤษภาคม 2568, https://resolution.soc.go.th/PDF_UPLOAD /2567/P410854_2.pdf

อิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์. (2560). Fake News ข่าวปลอม ปัญหาใหญ่ของโลกอินเทอร์เน็ต. สืบค้นเมื่อ 21 พฤษภาคม 2568, http://www.okmd.tv/ blogs/all-things-digital/fake-news-ข่าวปลอมปัญหาใหญ่ของโลกอินเทอร์เน็ต

AIS. (2567). เตือนภัย! 12 วิธีที่แก๊งคอลเซ็นเตอร์หลอกให้โอนเงิน พร้อมวิธีรับมือกับแก๊งคอลเซ็นเตอร์. สืบค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2568, https://sustainability.ais.co.th/th/update/aunjai-cyber/789/gang-call-center-scam

AIS. (2568). รายงานสถานการณ์การหลอกลวงจากแก๊งคอลเซ็นเตอร์ในปี 2566 และ 2567. เอไอเอส.

Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

Kanfer, F. H. (1991). Self-management methods. In F. H. Kanfer & A. Goldstein (Eds.), Helping people change: A textbook of methods. New York, NY: Pergamon.