การนิเทศออนไลน์สำหรับการจัดการศึกษาปฐมวัยในยุคดิจิทัลผ่านแพลตฟอร์ม MOOC

นุชรินทร์  ชาพันดุง; สิรินาถ  จงกลกลาง; นาตยา  ปิลันธนานนันท์

doi:10.60027/iarj.2026.e291526

ผู้แต่ง

นุชรินทร์ ชาพันดุง คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0002-9963-366X
สิรินาถ จงกลกลาง คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา https://orcid.org/0009-0007-1103-1370
นาตยา ปิลันธนานนันท์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0000-8347-4647

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e291526

คำสำคัญ:

การนิเทศออนไลน์, การศึกษาปฐมวัย, การเรียนรู้ในรูปแบบ MOOC

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: MOOC เป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและเพิ่มโอกาส การเข้าถึงความรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา การนิเทศการศึกษาผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและเปิดโอกาสเข้าถึงแหล่งข้อมูลการพัฒนาวิชาชีพได้ง่ายขึ้น การศึกษาครั้งนี้มีพื้นฐานมาจากการบูรณาการแนวคิดสำคัญ 3 ประการ คือ การนิเทศการศึกษาออนไลน์ การเรียนรู้ในรูปแบบ MOOC และสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงในการศึกษาปฐมวัยเพื่อพัฒนาและแก้ปัญหาที่เหมาะสมต่อการเป็นครูในศตวรรษที่ 21 งานวิจัยนี้พัฒนามาจากผลการสำรวจความต้องการในการนิเทศเพื่อตอบสนองสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงสำหรับครูปฐมวัย โดยเป็นการพัฒนาการนิเทศออนไลน์รูปแบบ MOOC และที่สำคัญยังไม่มีงานวิจัยที่นำ MOOC มาใช้ในการนิเทศครูปฐมวัย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของการใช้ระบบ MOOC ต่อการพัฒนาทักษะการจัดประสบการณ์ การเรียนรู้ของครูระดับปฐมวัย MOOC ในบริบทห้องเรียนจากการนิเทศออนไลน์การจัดการศึกษาปฐมวัยเพื่อตอบสนองสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง ด้วยการเรียนรู้ในรูปแบบ MOOC

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยพื้นฐาน โดยมีประชากรเป็นครูผู้สอนปฐมวัยโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 จำนวน 379 คน และกลุ่มตัวอย่าง ครูปฐมวัยจำนวน 10 คน ที่ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เนื่องจากรูปแบบการนิเทศออนไลน์ตามความต้องการพัฒนาและความสนใจและเป็นการทดลองแพลตฟอร์มการเรียนรู้ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ บทเรียนในรูปแบบ MOOC จำนวน 3 โมดูล 5 หัวข้อย่อย แบบประเมินความพึงพอใจ และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย: ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่ากลุ่มตัวอย่างมีระยะเวลาการเรียนรู้เฉลี่ยที่สอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้ โดยผู้เข้าร่วมทั้งหมดสำเร็จการศึกษาครบถ้วนทั้ง 3 โมดูล และแสดงระดับความพึงพอใจต่อการเรียนรู้ผ่านระบบ MOOC ในระดับสูงสุด ซึ่งสะท้อนถึงประสิทธิผลของรูปแบบการเรียนรู้ดังกล่าวในการบูรณาการเข้าสู่กระบวนการจัดการเรียนการสอนในสภาพแวดล้อมจริง การวิเคราะห์ข้อมูลชี้ให้เห็นว่าระบบ MOOC มีศักยภาพในการขจัดอุปสรรคด้านข้อจำกัดของเวลาและพื้นที่ในการพัฒนาวิชาชีพครู อันเป็นการตอบสนองต่อความต้องการในการพัฒนาครูปฐมวัยให้สอดรับกับบริบทดิจิทัลและการเปลี่ยนแปลงของสังคม อย่างไรก็ตาม การศึกษาได้เสนอแนะทิศทางการพัฒนาในด้านการเพิ่มความสะดวกในการเข้าถึงระบบ รวมถึงการปรับปรุงให้รองรับการใช้งานผ่านทั้งระบบคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์เคลื่อนที่ เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพการเรียนรู้อย่างยั่งยืน

สรุปผล: การศึกษานี้ยืนยันถึงประสิทธิภาพและความนิยมของการเรียนรู้แบบ MOOC สำหรับการเตรียมความพร้อมของนักการศึกษาปฐมวัย โดยเน้นย้ำถึงความสามารถในการปรับตัวให้เข้ากับความต้องการของสังคมและดิจิทัล พร้อมกับเอาชนะข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่ ขอแนะนำให้ปรับปรุงการเข้าถึงอุปกรณ์ต่างๆ อย่างต่อเนื่องเพื่อรับประกันผลการเรียนรู้ที่ยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กนกวรรณ วงศ์คำ. (2564). การนิเทศออนไลน์รูปแบบและกลยุทธ์การพัฒนาคุณภาพการศึกษา. วารสารการศึกษาและการพัฒนา, 9(1), 15–29.

กฤษณพงศ์ กีรติกร. (2562). นวัตกรรมการศึกษาและการพัฒนาเด็กยุคใหม่ (น. 145–148). มติชน.

ชโรชนีย์ ชัยมณี. (2562). MOOC เพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตในศตวรรษที่ 21. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, 1(1), 46–68.

ถนอมพร เลาหจรัสแสง. (2554). อาจารย์มหาวิทยาลัยกับการใช้คอมพิวเตอร์ในการสอน. สำนักพัฒนาคุณภาพการศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น ฉบับปรับปรุงใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

ปราวีณยา สุวรรณณัฐโชติ, & เสมอ กาญจน์โสภณ. (2560). การสอน MOOC ที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ. โครงการพัฒนามหาวิทยาลัยไซเบอร์ไทย สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา.

พัชรา เอี่ยมกิจการ. (2557). พัฒนาการเด็กปฐมวัย รากแก้วแห่งชีวิต. ใน การประชุมวิชาการอภิวัฒน์การเรียนรู้สู่จุดเปลี่ยนประเทศไทย ครั้งที่ 9. สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพของเยาวชน (สสค).

วัชรา เล่าเรียนดี. (2553). การนิเทศการสอน: Supervision of Instruction (พิมพ์ครั้งที่ 7). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วิทยา ปัญญาพิทักษ์. (2563). การปรับตัวสู่การนิเทศออนไลน์ในยุคสังคมเครือข่าย. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

วิไลลักษณ์ ศิริภัทราวณิชย์. (2560). พัฒนาการเรียนรู้และการสอนแบบผสมผสาน (น. 82–85). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ศิริพร ธรรมสัจการ. (2565). การพัฒนาหลักสูตร MOOC สำหรับการจัดการเรียนรู้ในระดับปฐมวัย. วารสารวิชาการเทคโนโลยีการศึกษา, 15(3), 87–102.

ศิริพร สุวรรณวัฒนากุล. (2566). นิเทศศาสตร์ออนไลน์: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ (น. 112). มติชน.

สมนึก ภัททิยธนี. (2558). การวัดผลการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 10). ประสานการพิมพ์.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (2567). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5.

สุทธิพรรณ ธีรพงศ์, & คณะ. (2561). การนิเทศเสมือนจริง นิเทศออนไลน์ 1 ถึง 2. https://wbscport.dusit.ac.th/artefact/file/download.php?file=393485&view=209106

สุพจน์ พงษ์ภมร. (2565). การนิเทศแบบออนไลน์ในยุคดิจิทัล (น. 95). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุภาพร วิจิตรสุวรรณ. (2566). การประเมินผลการเรียนรู้แบบองค์รวม. โรงพิมพ์วิชาการ.

Calder, J., & McCollum, A. (1998). Open and flexible learning in vocational education and training. Kogan Page.

Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute. https://learningpolicyinstitute.org/product/effective-teacher-professional-development-report

Freeth, D., & Reeve, J. (2004). Learning in health and social care: Professional and interprofessional learning. Blackwell Publishing.

Gamage, D., Staubitz, T., & Whiting, M. (2020). Effective dimensions of interactive learning in MOOCs: A systematic literature review. Proceedings of the Seventh ACM Conference on Learning, 329–332. https://doi.org/10.1145/3386527.3406731

Kim, H. J. (2015). The effect of MOOC-based instruction on learner engagement in higher education. International Journal of Online Learning, 12(3), 45–60.

Powell, C., & Bodur, Y. (2019). Teachers’ perceptions of an online professional system based on web. Teacher Education, 77, 19–30.

support.thaimooc. (2018). What is ThaiMOOC? https://support.thaimooc.org

Tyler, R. W. (2013). Basic principles of curriculum and instruction. University of Chicago Press.

Worathan Technology. (2019). การเรียนการสอนออนไลน์ คือ?. https://shorturl.asia/bTMoc