ผลการจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ร่วมกับกระบวนการ GPAS ที่มีต่อ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์และความคิดสร้างสรรค์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5

ณภัทร โรจนประทีป; เกษมสันต์  พานิชเจริญ; สิราวรรณ  จรัสรวีวัฒน์

doi:10.60027/iarj.2026.e291171

ผู้แต่ง

ณภัทร โรจนประทีป คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0009-0705-4857
เกษมสันต์ พานิชเจริญ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0000-1145-4954
สิราวรรณ จรัสรวีวัฒน์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0009-5637-7994

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e291171

คำสำคัญ:

ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน, การจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน CBL, กระบวนการ GPAS, ความคิดสร้างสรรค์

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ร่วมกับกระบวนการ GPAS ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์และความคิดสร้างสรรค์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 การวิจัยในครั้งนี้มีจุดประสงค์ 1) เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ก่อนเรียนและหลังเรียน 2) เพื่อหาดัชนีประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ร่วมกับกระบวนการ GPAS 3) เพื่อศึกษาความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หลังได้รับการจัดการเรียนรู้

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้น (Pre-Experimental Research) ศึกษา 1 กลุ่ม วัดผลการทดลองก่อนหลัง (One-Group Pretest-posttest design) กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ เป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนขนาดเล็กแห่งหนึ่งในอำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้โดยแบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ร่วมกับกระบวนการ GPAS 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 3) แบบวัดความคิดสร้างสรรค์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าดัชนีประสิทธิผล (E.I)

ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่จัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ร่วมกับกระบวนการ GPAS หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน โดยก่อนเรียนเท่ากับ 6.60 (µ = 6.60 , σ= 1.93) และหลังเรียนเท่ากับ 14.10 (µ = 14.10 , σ= 3.42) 2) ค่าดัชนีประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ร่วมกับกระบวนการ GPAS ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 มีค่าเท่ากับ 0.5597 และ 3) ความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่จัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ร่วมกับกระบวนการ GPAS อยู่ในระดับ ดี (µ = 43.60 , σ= 4.45)

สรุปผล: ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่จัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ร่วมกับกระบวนการ GPAS หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน โดยมีค่าดัชนีประสิทธิผลของเท่ากับ 0.5597 และความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนอยู่ในระดับดี

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). รายงานการพัฒนากระบวนการ GPAS เพื่อส่งเสริมการคิดขั้นสูงของผู้เรียน. กรุงเทพฯ: สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา.

กิติมา กิจประเสริฐ. (2562). การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์โดยการจัดการเรียนการสอนแบบ CBL ร่วมกับอินโฟกราฟิก วิชาคอมพิวเตอร์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.

คนึงนิตย์ ดีพันธ์. (2562). การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานวิทยาศาสตร์เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.

ธีรภาพ เจนไพบูลย์. (2563). การส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนด้วยการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์. วารสารวิชาการครุศาสตร์, 18(3), 112–129.

บุญญฤทธิ์ คงเสน. (2564). การจัดการเรียนรู้แบบ CBL กับการส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 23(3), 56–72.

พิชญ์สินี ชื่นใจ. (2562). การเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน (CBL) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงเหตุผลและความคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ไพลิน แก้วดก. (2562). การจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา, 11(1), 47–58.

มงคล เรียงณรงค์. (2558). การพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้รูปแบบการสอนแบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL). วารสารวิจัยทางการศึกษา, 12(2), 33–49.

รัชดาภรณ์ ไชยวิวิช. (2564). วิธีการ GPAS กับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน. วารสารการเรียนรู้นวัตกรรม, 9(1), 21–38.

ล้วน สายยศ และอังคณา สายยศ. (2543). การวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: บรรณกิจ 1991.

วนิดา ทองสาย. (2560). การจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์การศึกษาไทย.

วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์, & วรวรรณ นิมิตพงษ์กุล. (2562). การจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน: สู่การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยห้องเรียนแห่งอนาคต.

วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์. (2558). แนวคิดการจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL). กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยห้องเรียนแห่งอนาคต.

วิสูตร โพธิ์เงิน. (2564). การใช้กระบวนการ GPAS เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง. วารสารครุศาสตร์, 42(4), 101–118.

สมลักษณ์ สกุลพาณิชย์. (2560). การจัดการเรียนรู้แบบ CBL เพื่อส่งเสริมการคิดสร้างสรรค์. วารสารการวิจัยทางการศึกษา, 20(1), 44–58.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. (2564). รายงานผลการดำเนินงานประจำปี พ.ศ. 2564. ชลบุรี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2551). แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดวิเคราะห์ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สุวิทย์ มูลคำ. (2557). การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ในศตวรรษที่ 21. เชียงใหม่: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. New York, NY: McGraw-Hill.

Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom (ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1). The George Washington University, School of Education and Human Development.

Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice-Hall.

Piaget, J. (1970). Science of education and the psychology of the child. New York, NY: Orion Press.

Torrance, E. P. (1974). Torrance tests of creative thinking: Norms-technical manual. Bensenville, IL: Scholastic Testing Service.

Torrance, E. P. (2008). The nature of creativity as manifest in its testing. Cambridge Journal of Education, 38(3), 281–295. https://doi.org/10.1080/03057640802286834

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.