การพัฒนาคู่มือออนไลน์และการประเมินผลการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร ของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าของธุรกิจโรงแรมและที่พักในเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์

สงกรานต์  ถุงแก้ว

doi:10.60027/iarj.2026.e290221

ผู้แต่ง

สงกรานต์ ถุงแก้ว คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ https://orcid.org/0009-0000-8880-7746

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e290221

คำสำคัญ:

การพัฒนา, คู่มือออนไลน์, ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร, พนักงานต้อนรับส่วนหน้า, ธุรกิจโรงแรมและที่พัก

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาษาอังกฤษ นับเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการสื่อสาร มีบทบาทสำคัญในด้านการประกอบอาชีพและการศึกษาในด้านธุรกิจโรงแรม ท่องเที่ยว โดยเฉพาะการทำงานด้านโรงแรม รีสอร์ท เช่น ฝ่ายต้อนรับ ฝ่ายการบริการอาหารและเครื่องดื่มของโรงแรม ซึ่งเป็นอาชีพที่ต้องมีทักษะเฉพาะด้าน จากการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการธุรกิจโรงแรมที่พักในจังหวัดอุตรดิตถ์เมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2566 พบว่า พนักงานต้อนรับหลายแห่งมีวุฒิการศึกษาในระดับชั้นมัธยมปลาย ปวช. ปวส. และปริญญาตรี แต่ยังไม่สามารถสื่อสารกับชาวต่างชาติได้อย่างคล่องแคล่ว จึงมีความเห็นว่าถ้ามีการสร้างสื่อออนไลน์ให้พนักงานต้อนรับได้เรียนรู้และพัฒนาภาษาอังกฤษ จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อสถานประกอบการ ด้วยเหตุนี้ ผู้วิจัยจึงได้ให้ความสนใจที่จะพัฒนาคู่มือออนไลน์และประเมินผลการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าของธุรกิจโรงแรมและที่พักในเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างคู่มือออนไลน์การใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าของธุรกิจโรงแรมและที่พัก 2) เปรียบเทียบความสามารถในการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าฯ ก่อนและหลังใช้คู่มือออนไลน์ และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าฯ ที่มีต่อคู่มือออนไลน์การใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีวิทยาการวิจัยแบบผสมผสาน ประชากร ได้แก่ พนักงานต้อนรับของที่พักโรงแรมในเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน 99 คน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พนักงานต้อนรับส่วนหน้าของโรงแรมและที่พักในเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน 80 คน ได้มาจากการคำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ Yamane ที่ระดับความคลาดเคลื่อน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความต้องการพัฒนาทักษะการสื่อสารภาษาอังกฤษ แบบสอบถามความพึงพอใจของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าของธุรกิจโรงแรมและที่พักที่มีต่อคู่มือออนไลน์การใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร และคู่มือออนไลน์ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าของธุรกิจโรงแรมและที่พัก สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การทดสอบค่าที ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า ความต้องการพัฒนาทักษะการสื่อสารภาษาอังกฤษของกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับมาก นำมาพัฒนาเป็นคู่มือออนไลน์ โดยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ คำแนะนำสำหรับการใช้คู่มือ และสาระสำคัญของเนื้อหาจำนวน 5 บท ผลการเปรียบเทียบความสามารถในการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าฯ ก่อนและหลังใช้คู่มือออนไลน์ โดยใช้แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน พบว่า คะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนทุกบทอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจต่อคู่มือออนไลน์โดยรวมอยู่ในระดับมาก (\bar{x} = 4.28) จากการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง พบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความรู้ภาษาอังกฤษในระดับพื้นฐาน และสามารถสื่อสารได้เพียงประโยคง่าย ๆ เท่านั้น พนักงานพบว่าเป็นเรื่องยากในการสื่อสารกับลูกค้าชาวต่างชาติ เนื่องจากในการปฏิบัติหน้าที่ประจำวันแทบไม่มีโอกาสใช้ภาษาอังกฤษ และเนื่องจากลูกค้าที่เข้าพักมากกว่า 90% เป็นคนไทย ทำให้กลุ่มตัวอย่างไม่มีความจำเป็นในการใช้ภาษาอังกฤษ และไม่ได้รับการฝึกอบรมด้านการสื่อสารภาษาอังกฤษอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม การเข้าร่วมเป็นกลุ่มตัวอย่างในงานวิจัยนี้เปิดโอกาสให้ได้รับการพัฒนาทักษะภาษาอังกฤษผ่านคู่มือออนไลน์ ซึ่งเป็นสื่อการเรียนรู้ที่สามารถศึกษาและทบทวนได้ตามความสะดวก ช่วยให้กลุ่มตัวอย่างสามารถพัฒนาความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษได้ง่ายและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

สรุปผล: งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า คู่มือออนไลน์สามารถพัฒนาทักษะการสื่อสารภาษาอังกฤษของพนักงานต้อนรับส่วนหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยกลุ่มตัวอย่างมีโอกาสใช้ภาษาอังกฤษในงานประจำน้อยมากในช่วงเริ่มต้น ทั้งนี้ คู่มือดังกล่าวได้รับความพึงพอใจจากผู้เข้าร่วมเป็นอย่างดี เนื่องจากสามารถเข้าถึงได้ง่าย เนื้อหามีความเหมาะสมกับการใช้งานจริง และรองรับการเรียนรู้ด้วยตนเองตามความสะดวกของผู้เรียน

เอกสารอ้างอิง

กรมประชาสัมพันธ์ ศูนย์ข้อมูลข่าวอาเซียน. (2561). นโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนและการกระจายรายได้สู่ท้องถิ่น. สืบค้นจาก https://aseanthai.net

กรมวิชาการ. (2545). การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภา

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2565). รายงานสถานการณ์การท่องเที่ยวของประเทศไทย ปี 2565. สืบค้นจาก https://www.mots.go.th

ชมพู อิสริยาวัฒน์. (2560). การพัฒนาคู่มือภาษาอังกฤษสำหรับชุมชนท่องเที่ยวบ้านหนองตาไก้. มหาวิทยาลัยขอนแก่น

นิลุบล ศรีเทพ. (2563). ความต้องการพัฒนาความสามารถด้านภาษาอังกฤษของบุคลากรด้านการท่องเที่ยวในเขตอำเภอเมือง จังหวัดน่าน. มหาวิทยาลัยนเรศวร

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์น

ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2548). จิตวิทยาการศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

วันทนี แสงคล้ายเจริญ, และนิชาภัทรชย์ รวิชาติ. (2563). ความต้องการใช้ภาษาอังกฤษของผู้ให้บริการที่พักในจังหวัดยะลา. มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา

ศาตรา สหัสทัศน์, และคณะ. (2560). การพัฒนาคู่มือสนทนาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารกับนักท่องเที่ยวต่างชาติสำหรับวิสาหกิจทอผ้าไหมแพรวาบ้านโพน. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

สุวิมล ว่องวาณิช. (2548). การวิจัยและพัฒนาเครื่องมือทางการศึกษา. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

Benson, P. (2013). Teaching and researching autonomy (2nd ed.). Routledge.

Canale, M., & Swain, M. (1980). Theoretical bases of communicative approaches to second language teaching and testing. Applied Linguistics, 1(1), 1–47. https://doi.org/10.1093/applin/I.1.1

Chapelle, C. A. (2001). Computer applications in second language acquisition: Foundations for teaching, testing and research. Cambridge University Press.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

Croft, W. (2004). Cognitive linguistics. Cambridge University Press.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). Harper Collins.

Dudley-Evans, T., & St John, M. J. (1998). Developments in English for specific purposes: A multi-disciplinary approach. Cambridge University Press.

Ellis, R. (2003). Task-based language learning and teaching. Oxford University Press.

Eraut, M. (2004). Informal learning in the workplace. Studies in Continuing Education, 26(2), 247–273. https://doi.org/10.1080/158037042000225245

Guglielmino, L. M. (1977). Development of the self-directed learning readiness scale (Doctoral dissertation, University of Georgia). University Microfilms International.

Hoyer, W. D., & MacInnis, D. J. (1997). Consumer behavior (2nd ed.). Houghton Mifflin.

Hutchinson, T., & Waters, A. (1987). English for specific purposes: A learning-centered approach. Cambridge University Press.

Hymes, D. (1972). On communicative competence. In J. B. Pride & J. Holmes (Eds.), Sociolinguistics: Selected readings (pp. 269–293). Penguin.

Johns, A. M., & Dudley-Evans, T. (2000). English for specific purposes: International in scope, specific in purpose. TESOL Quarterly, 34(2), 147–156.

Kirkpatrick, D. L. (1998). Evaluating training programs: The four levels (2nd ed.). Berrett-Koehler.

Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education: From pedagogy to andragogy. Follett Publishing Company.

Krashen, S. D. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Pergamon Press.

Lindgren, C. (2008). Learning in the digital age: Supporting learners in online environments. Oxford University Press.

Long, M. H. (1996). The role of the linguistic environment in second language acquisition. In W. C. Ritchie & T. K. Bhatia (Eds.), Handbook of second language acquisition (pp. 413–468). Academic Press.

Maslow, A. H. (1997). Motivation and personality (3rd ed.). HarperCollins.

Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed.). Cambridge University Press.

Munby, J. (1978). Communicative syllabus design: A sociolinguistic model for defining the content of purpose-specific language programmes. Cambridge University Press.

Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill.

Ortega, L. (2009). Understanding second language acquisition. Hodder Education.

Patton, M. Q. (2015). Qualitative research and evaluation methods (4th ed.). Sage Publications.

Ricard, M. (2007). Self-directed learning and technology integration. Educational Technology Publications.

Robinson, P. (1991). ESP today: A practitioner’s guide. Prentice Hall.

Swain, M. (1985). Communicative competence: Some roles of comprehensible input and comprehensible output in its development. In S. Gass & C. Madden (Eds.), Input in second language acquisition (pp. 235–253). Newbury House.

UNESCO. (2018). A global framework of reference on digital literacy skills for indicator 4.4.2. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.

Widdowson, H. G. (1978). Teaching language as communication. Oxford University Press.