การศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในอำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: รัฐบาลได้ดำเนินโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐเพื่อบรรเทาภาระค่าครองชีพ และส่งเสริมการเข้าถึงบริการพื้นฐาน โดยมีเป้าหมายเพื่อช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อยให้สามารถเข้าถึงสินค้าอุปโภคบริโภคและบริการพื้นฐานได้มากขึ้น การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิตของผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในอำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ และ 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในอำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่

ระเบียบวิธีการวิจัย: ประชากร คือ ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในอำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ มีจำนวน 10,140 ราย และกำหนดกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ จำนวน 398 คน โดยใช้สูตรของทาโร่ ยามาเน่ ใช้วิธีสุ่มการเลือกตัวอย่างแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ได้ค่าดัชนีความสอดคล้องของข้อคำถามระหว่าง 0.67 – 1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.82 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมาน คือ การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบปกติ

ผลการวิจัย: ผลการศึกษาพบว่า 1) ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 57.8) อายุระหว่าง 51 - 60 ปี (ร้อยละ 28.5) มีสถานภาพสมรส (ร้อยละ 67.5) และสำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 48.2) และประกอบอาชีพเกษตรกรรม (ร้อยละ 42.8) ในด้านคุณภาพชีวิตผู้ถือบัตรฯ มีระดับคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับปานกลาง โดยพิจารณาจากรายได้ (\bar{x}  = 2.98) ชีวิตการงาน (\bar{x}  = 2.60) ชีวิตครอบครัวและชุมชน (\bar{x}  = 4.27) และการมีส่วนร่วมในสังคม (\bar{x}  = 3.34) 2) การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิต พบว่า ด้านรายได้ อายุและการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นมีความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญ การว่างงานและรายได้รวมของครัวเรือนมีอิทธิพลเชิงลบอย่างมีนัยสำคัญ ด้านการมีส่วนร่วม การศึกษาระดับมัธยมต้นยังส่งผลเชิงบวกต่อการมีส่วนร่วมในครอบครัว ในขณะที่รายได้ครัวเรือนที่สูงกลับลดทอนการมีส่วนร่วมในชุมชน ในด้านชีวิตการงาน ผู้ที่มีการศึกษาสูงและรายได้ครัวเรือนสูงกลับมีความพึงพอใจในการทำงานลดลง และด้านครอบครัวและชุมชน พบว่า การศึกษาระดับประถม การศึกษาระดับมัธยม อาชีพเกษตรปลูกพืช รายได้รวมของครัวเรือน และสัดส่วนการมีงานทำ มีอิทธิพลเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญ แสดงให้เห็นว่าการมีรายได้ที่เพิ่มขึ้นและความมั่นคงในการทำงานของสมาชิกในครัวเรือนส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตที่ดี

สรุปผล: คุณภาพของผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในอำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ หลังจากได้รับบัตรสวัสดิการแห่งรัฐความในรูปแบบวงเงินสำหรับซื้อสินค้าอุปโภคบริโภค ถูกมองว่ายังไม่เพียงพอเมื่อเปรียบเทียบกับค่าครองชีพ ณ ปัจจุบัน ทำให้ไม่สามารถยกระดับคุณภาพชีวิตระยะยาวได้