อัตลักษณ์วัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนไทยวน ตำบลต้นตาล อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี

คมกริช  บุญเขียว

doi:10.14456/iarj.2023.278

ผู้แต่ง

คมกริช บุญเขียว มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี https://orcid.org/0009-0000-1886-6150

DOI:

https://doi.org/10.14456/iarj.2023.278

คำสำคัญ:

อัตลักษณ์วัฒนธรรม; , ไทยวน; , การท่องเที่ยวชุมชน

บทคัดย่อ

การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมถือได้ว่าเป็นรูปแบบการท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน นอกจากจะเป็นการส่งเสริมรายได้ให้แก่คนในชุมชนแล้ว ยังถูกใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการธำรงรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของตนให้คงอยู่กับชุมชน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยใช้อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมไทยวน ของชุมชนต้นตาล อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม และการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ประธานกลุ่มทอผ้า กลุ่มเยาวชน ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และประชาชนในชุมชนรวม 26 คน รวบรวมข้อมูลด้านประวัติศาสตร์ชุมชน อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมชุมชน และวิเคราะห์การใช้อัตลักษณ์วัฒนธรรมของไทยวน เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชน นำเสนอแบบการบรรยายพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า ไทยวนชุมชนต้นตาล อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ที่ได้รับการถ่ายทอดวัฒนธรรมจากบรรพบุรุษ และได้นำเสนออัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว โดยใช้การนำเสนอด้านการท่องเที่ยวได้แก่ 1) การนำเสนออัตลักษณ์เชิงกายภาพประกอบด้วย ตลาดท่าน้ำโบราณบ้านต้นตาล หอวัฒนธรรมพื้นบ้านไทยวน วัดและสิ่งปลูกสร้างในชุมชนและ 2) การนำเสนออัตลักษณ์วัฒนธรรมประกอบด้วย ภาษา การแสดง การแต่งกาย และอาหาร

เอกสารอ้างอิง

เจริญเนตร แสงดวงแข. (2564). การสื่อสารอัตลักษณ์ท้องถิ่นเพื่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนตำบลเกาะหมาก อำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 29(2), 1-23.

ฉัตรทิพย์ นาถสุภา. (2542). วัฒนธรรมชุมชนกับศักยภาพชุมชน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิหมู่บ้าน สถาบันพัฒนาชนบท.

ทรงคุณ จันทจร, พิสิฏฐ์ บุญไชยะและไพรัช ถิตย์ผาด. (2552). คุณค่าอัตลักษณ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นกับการนำมาประยุกต์เป็นผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคใต้. มหาสารคาม: สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ประยูร ลิ้มสุข. (2565). รำวงย้อนยุคอำเภอหล่มสักจังหวัดเพชรบูรณ์: อัตลักษณ์และบทบาทต่อ ชุมชน. วารสารพิกุล, 20(2), 197-223.

เมธาวี จำเนียร. (2562). การสื่อสารอัตลักษณ์ชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว. วารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 6(1), 235-256.

วรพงศ์ ผูกภู่, ฐิติ ฐิติจำเริญพร,วุฒิพงษ์ ฉั่วตระกูล, อิสรี แพทย์เจริญ, พินทุสร อ่อนเปี่ยม และ จิตรลดา ปิ่นทอง. (2564). รูปแบบการพัฒนาชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม กรณีศึกษาพื้นที่ต้นแบบชุมชนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.

วรรณรัตน์ ศรีรัตน์, สุชาดา คุ้มสลุด, น้ำผึ้ง ไขว้พันธุ์, ภัทรพร ทิมแดง, นฤมล โสภารัตนกุลและอังคณา โสภารัตนกุล. (2564). การสื่อสารอัตลักษณ์ชุมชนเพื่อเพิ่มศักยภาพการประกอบการวิสาหกิจชุมชนบ้านริมคลองโฮมสเตย์ จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารศรีวนาลัยวิจัย, 11(2), 27 -34.

เสรี พงศ์พิศ. (2541). แนวคิดแนวปฏิบัติพัฒนาท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: พลังปัญญา.

อารียา บุญทวี จินดา เนื่องจำนงค์ และวชิรพงศ์ มณีนันทิวัฒน์. (2561). แนวทางการพัฒนาศักยภาพทุนทางวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของ อำเภอคลองเขื่อน จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารมนุษยสังคมปริทัศน์, 20(1), 67-85.

อินทิรา พงษ์นาค และศุภกรณ์ ดิษฐพันธุ์. (2558). อัตลักษณ์ชุมชนเมืองโบราณอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี. Veridian E-Journal, Slipakorn University. 8 (3), 511-523.