ความรู้ที่จำเป็นและแนวทางการจัดการความรู้สำหรับพนักงานปฏิบัติงานเดินรถโดยสารประจำทางองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.)

บทคัดย่อ

ความรู้เป็นสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุดขององค์กร มีลักษณะโดดเด่นกว่าสินทรัพย์อื่น ๆ ในองค์กรอย่างไม่มีขีดจำกัดยิ่งใช้มากเท่าไรคุณค่ายิ่งเพิ่มมากขึ้น ยิ่งองค์กรมีความรู้มากเท่าไรก็ยิ่งเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ได้มากขึ้น เมื่อเรียนรู้ได้มากขึ้นก็สามารถสร้างความรู้ใหม่ได้มากขึ้น ดังนั้นความรู้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องมีการเก็บรักษาและถ่ายทอด เพื่อต่อยอดความรู้ให้กลายเป็นความรู้ใหม่ที่ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกและสามารถนำออกมาใช้ได้ทันเวลาที่ต้องการ เพื่อบรรลุเป้าหมายในการปฏิบัติงานขององค์กร โดยการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบความรู้ที่จำเป็นสำหรับพนักงานปฏิบัติงานเดินรถโดยสารประจำทางองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ 2) สร้างแนวทางการจัดการความรู้ของพนักงานปฏิบัติงานเดินโดยสารประจำทางองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed methods) กลุ่มตัวอย่างเป็นพนักงานปฏิบัติงานเดินรถองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำนวน 1,360 คน กำหนดขนาดโดยใช้อัตราส่วนกลุ่มตัวอย่างและตัวแปรเท่ากับ 20: 1 คิดเป็น 20 เท่าของตัวแปรที่ใช้วิเคราะห์ ซึ่งเป็นไปตามช่วงที่ (Hair et al.) กำหนดไว้ เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม แบบมาตราส่วน 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่น 0.95 วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (Factor Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบความรู้ที่จำเป็นสำหรับพนักงานปฏิบัติงานเดินรถโดยสารประจำทางองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ ได้แก่ (1) ความรู้เกี่ยวกับคุณลักษณะของพนักงานปฏิบัติงานเดินรถ (2) ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการการปฏิบัติงานของพนักงานเดินรถ (3) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง (4) ความรู้เกี่ยวกับทักษะการแก้ปัญหา (5) ความรู้เกี่ยวกับองค์กร (6) ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมองค์กร (7) ความรู้เกี่ยวกับทฤษฎีการบริการ (8) ความรู้เกี่ยวกับแนวทางการดำเนินการขององค์กร (9) ความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีสื่อสาร 2) แนวทางการจัดการความรู้ของพนักงานปฏิบัติงานเดินรถโดยสารประจำทางองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ พบว่า (1) มีการสร้างและแสวงหาความรู้โดยการสังเคราะห์ความรู้จากผู้ปฏิบัติงานที่ใกล้เกษียณอายุ (2) มีการฝึกอบรม (3) พนักงานส่วนใหญ่จะเก็บความรู้ไว้กับตัวเอง (4) แลกเปลี่ยนเรียนรู้หรือต่อยอดความรู้ด้วยการเรียนรู้ด้วยตนเองจากการปฏิบัติงาน (5) เผยแพร่ความรู้ด้วยการบอกเล่าพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในชุมชนของพนักงาน