การแก้ปัญหาสังคมแบบบูรณาการโดยใช้หลักอธิกรณสมถะ

พระระพีพงษ์  นิพฺภโย; จักรี  ศรีจารุเมธีญาณ

doi:10.14456/iarj.2021.25

ผู้แต่ง

พระระพีพงษ์ นิพฺภโย มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน จังหวัดขอนแก่น
จักรี ศรีจารุเมธีญาณ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน

DOI:

https://doi.org/10.14456/iarj.2021.25

คำสำคัญ:

การแก้ปัญหา, สังคม, การบูรณาการ, หลักอธิกรณสมถะ

บทคัดย่อ

ในยุคสมัยปัจจุบันนี้ความเสื่อมเสียทางศีลธรรมขาดคุณธรรมจริยธรรมส่งผลต่อการพัฒนาความเจริญงอกงามทางจิตใจและสติปัญญาของคนในสังคม การพัฒนาของคนในสังคมชุมชนนั้นเป็นเรื่องละเอียดอ่อน ปัจจุบันการปกครองบ้านเมืองพยายามที่จะทำให้สังคมไทยเป็นสังคมทันสมัย มีเครื่องมือสื่อสารทันสมัย อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น โทรศัพท์มือถือ ที่ทำให้คนในสังคมไทยปัจจุบันมีปฏิสัมพันธ์ในครอบครัว และมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมแบบ “สังคมคนก้มหน้า” สนทนากันได้ตลอดเวลา เราเข้าใจกันดีว่าโลกหมุนเร็วมาก จำเป็นต้องพัฒนาให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก วิธีการแก้ปัญหาความขัดแย้งในสังคมปัจจุบันจะเห็นความเหมือนและความต่างที่ชัดเจน ปัญหาความขัดแย้งเกี่ยวกับหลักการทางศาสนา แนวคิดทางการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม รวมทั้งวิธีคิดของคนในองค์กร ในสังคมประเทศชาติ ดังที่กล่าวมาแล้วที่เรียกว่า วิวาทาธิกรณ์ จำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างเป็นระบบ ตามหลักการและวิธีการที่นักคิดแนวสันติวิธีวางกรอบเอาไว้บ้าง ที่นักรัฐศาสตร์วางกรอบเอาไว้บ้าง ที่นักการศาสนาวางกรอบเอาไว้บ้าง การพัฒนาสังคมไทยที่ล้วนแต่เป็นพุทธสาศนิกชนควรนำหลักพุทธธรรมมาบูรณาการมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ ให้เกิดการพัฒนาในสังคมไทย การเจริญเติบโตไปพร้อมกันทั้งทางวัตถุและทางด้านจิตใจ พุทธบูรณาการนั้น คือ การนำหลักธรรมของพระพุทธเจ้านั้นมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับสถานการณ์นั้นๆ ในที่นี้จะเสนอธรรมพื้นฐานเพื่อการอยู่ร่วมกันด้วยความสามัคคี พร้อมกับหลักการและวิธีการที่พระพุทธเจ้าได้วางเอาไว้และถือปฏิบัติในสมัยพุทธกาล พุทธวิธีแก้ปัญหาความขัดแย้งโดยกรอบแห่งอธิกรณสมถะ 7 ศึกษาแนวการประยุกต์ใช้สัมมุขาวินัย เยภุยยสิกาวินัย เป็นวิธีแก้ปัญหาความขัดแย้งพระพุทธเจ้าใช้ในการแก้ปัญหาในสมัยพุทธกาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงได้นำมาบูรณาการเป็นกรณีศึกษาในการประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในสังคมสมัยปัจจุบันนี้

เอกสารอ้างอิง

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2546). การคิดเชิงสังเคราะห์. กรุงเทพฯ: บริษัทซัคเซส มีเดีย.

กนก แสนประเสริฐ. (2559). หลักการบริหารงานสมัยใหม่กับหลักการบริหารงานเชิงพุทธศาสตร์เพื่อความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนา. นครปฐม : สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

กัลยา ตากูล. (2550). การศึกษาการจัดการเรียนการสอนและสภาพแวดล้อมเพื่อส่งเสริมทักษะ การคิดและกระบวนการคิดแก้ปัญหาอนาคตของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 : กรณีศึกษาโรงเรียนวชิราวุธวิทยา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

คชาภรณ์ คำสอนทา. (2557). การศึกษากระบวนการและขั้นตอนการระงับอธิกรณ์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขาวิชาสันติศึกษา : มหาวิทยาลัยหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

จักรี ศรีจารุเมธีญาณ. (2561). วัฒนธรรมทางการเมืองกับประชาธิปไตยของไทย. วารสารวิชาการแพรวากาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์. 5 (3),148-137.

จำนงค์ อภิวัฒนสิทธิ์. (2548). สังคมวิทยาตามแนวพุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์.

จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา. (2561). ตามรอยพ่อ ชีวิตพอเพียง – สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน.กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

จุรีวัลย์ ภักดีวุฒิ. (2556) คุณลักษณะของสถาบันการเงินชุมชนที่มีคุณภาพและประสบความสำเร็จ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 32 (3), 117-131.

ทิศนา แขมมณี. (2548). รูปแบบการเรียนการสอนทางเลือกที่หลากหลาย. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ มหาวิทยาลัย.

ประเวศ วะสี (2554). ประชาชนปฏิรูปประเทศไทย. นนทบุรี : สำนักงานปฏิรูป.

ประเวศ วะสี. (2556). ปฏิรูปโครงสร้าง 3 อย่าง. นนทบุรี : สำนักงานประสานการพัฒนาสังคมสุขภาวะ (สปพส.) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.

ประสิทธิ์ กุลบุญญา. (2557). ความขัดแย้งและการจัดการความขัดแย้งตามหลักพระพุทธศาสนา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 5 (1), 18-39.

ปราณี เกษมสันต์. 2550. ความหมายของสังคม. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่.

พระธรรมกิตติวงศ์ ทองดี สุรเตโช. (2551). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ : คำวัด : อธิบายศัพท์และความหมายที่ชาวพุทธควรรู้. กรุงเทพฯ : สถาบันบันลือธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ: เอส. อาร์. พริ้นติ้งแมสโปรดักส์.

พระมหาดวงเด่น ฐิตญาโณ (ตุนิน) และคณะ, พระปลัดสมชาย ปโยโค (ดำเนิน) พระมหาดนัย อุปวฑฺฒโน (ศรีจันทร์) และ พระวีระศักดิ์ ชยธมฺโม (สุวรรณวงศ์). (2561). การบูรณาการองค์ความรู้หลักการและ วิถีปฏิบัติตามแนวทางศาสนา เพื่อการพัฒนากระบวนการสร้างสันติภาพ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์มจร. 6 (2), 474-489.

พระมหาประกาศิต อาจารปาลี. (2554). การสร้างความปรองดองระหว่างศาสนาในพุทธธรรมกับการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจ. พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส บรรณาธิการ. กรุงเทพฯ: บริษัท 21 เซ็นจูรี่จำกัด.

พระศรีคัมภีรญาณ. (2558). พุทธวิธีแก้ปัญหาความขัดแย้งโดยกรอบแห่งอธิกรณสมถะ 7 : ศึกษาแนวการประยุกต์ใช้สัมมุขาวินัย เยภุยยสิกาวินัย. สารนิพนธ์: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มานิต ไชยกิจ. (2557). รวบรวมความรู้การบูรณาการจากเอกสาร – สำนักบริการวิชาการ, คณะกรรมการการอุดมศึกษา. [Online]. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2564. จาก https://asl.kpru.ac.th › main › contents.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2524). พจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยา อังกฤษ -ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (2559). สมถะ. [Online]. https://th.wikipedia.org/wiki/สมถะ

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แห่งชาติ ฉบับที่ 12. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุกัญญา ศรีสาคร. (2547) การพัฒนาความสามารถในการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่จัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนิคการคิดแก้ปัญหาอนาคต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Beane, J. (1991). The Middle School: The natural home of integrated curriculum. Integrating the Curriculum, 9-13.

Popenoe, David. (1993). Sociology. New Jersey: Prentice-Hall.

Souillard, Alain; & Kerr, Anthony. (1990, April). Problem Solving Activities for Science and Technology Students. English Teaching Forum. 28-32.

Spencer, Herbert (1903). The principles of ethics. London : Williams and Norgate.