การศึกษาผลการใช้รูปแบบการเรียนการสอนออนไลน์โดยใช้โครงงานเป็นฐานร่วมกับสะเต็มศึกษา เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ

ปิยวรรณ  รัตนภานุศร; สุธิดา ชัยชมชื่น; จิรพันธุ์ ศรีสมพันธุ์

ผู้แต่ง

ปิยวรรณ รัตนภานุศร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
สุธิดา ชัยชมชื่น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
จิรพันธุ์ ศรีสมพันธุ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ

คำสำคัญ:

การเรียนการสอนออนไลน์, โครงงานเป็นฐาน, สะเต็มศึกษา, ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การศึกษาผลการใช้รูปแบบการเรียนการสอนออนไลน์โดยใช้โครงงานเป็นฐานร่วมกับสะเต็มศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน ก่อนและหลังเรียนด้วยรูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้น และ 2) เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของผู้เรียน ก่อนและหลังเรียนด้วยรูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้น โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในรายวิชาเทคโนโลยี ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564 จำนวน 36 คน การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีผลการวิจัย พบว่า ผู้เรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้น มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และมีทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง: กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน.

กุลิสรา จิตรชญาวณิช. (2563). การจัดการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เจนจิรา ทิพย์ญาณ, นันทิยา บุญศรีนุ้ย, และ ชุติมา สุวรรณศรี. (2565). ผลการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานฐานวิจัย ผ่านห้องเรียนออนไลน์เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนสุราษฎร์ธานี. วารสารวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ศึกษา. 5(2), 310-321.

ณัฐธยาน์ แวงอุบล. (2566). การคิดโดยใช้วิจารณญาณ: ทักษะจำเป็นศตวรรษที่ 21. วารสารการศึกษาประยุกต์, 1(2), 53-66.

ธนาพร เพชรสมบัติ. (2566). การสอนแบบการเรียนรู้เชิงรุกเพื่อพัฒนาผู้เรียนสู่ศตวรรษที่ 21. วารสารการศึกษาประยุกต์, 1(6), 49-60.

ปิยวรรณ รัตนภานุศร, และ สุธิดา ชัยชมชื่น. (2564). กรอบแนวคิดระบบการเรียนการสอนออนไลน์โดยใช้โครงงานเป็นฐานร่วมกับสะเต็มศึกษา เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ. ใน วรภาคย์ ไมตรีพันธ์ (บ.ก.), นวศึกษาที่ยั่งยืนในช่วงเวลาแห่งความท้าทาย.รายงานสืบเนื่องจากการประชุมทางวิชาการระดับชาติศึกษาศาสตร์วิจัย ครั้งที่ 8 และนานาชาติ ครั้งที่ 4. (น. 651-664). คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.

ปัฐมาภรณ์ พิมพ์ทอง. (2564). การจัดการเรียนรู้สะเต็มศึกษา. กรุงเทพฯ: อินเตอร์ปริ้นท์.

วิชญะ น้อยมาลา. (2564). ทักษะจำเป็นของการทำงานในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 3(1), 45-57.

วัชราภรณ์ เรืองสิทธิ์ และ ตรีคม พรมมาบุญ. (2565). การสังเคราะห์งานวิจัยรูปแบบสะเต็มศึกษาของไทย: การวิเคราะห์ อภิมาน. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 28(2), 238-254.

ศิริวรรณ ฉัตรมณีรุ่งเจริญ. (2567). การจัดการเรียนรู้เชิงบูรณาการสำหรับครูวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ: ดีเซมเบอรี่.

ศิริวรรณา ภูกองไชย, สนิท ตีเมืองซาย, และ ประวิทย์ สิมมาทัน. (2563). การพัฒนารูปแบบการเรียนแบบบูรณาการโดยใช้การเรียนรูแบบโครงงานเป็นฐานออนไลน์ ส่งเสริมความสามารถในการคิด เชิงระบบสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารครุศาสตร มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 32(1), 309-321.

สมหญิง จันทรุไทย, สุเทพ อ่วมเจริญ, และ ยุภาวรัตน์ ขันตีกรม. (2566). ระบบนิเวศการเรียนรู้และการสอนในการเรียนรู้ ออนไลน์: ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาการศึกษางานวิจัยทางหลักสูตรและการสอน สำหรับนักศึกษาบัณฑิต ศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร. 21(1), 104-116.

อรพิณ พัฒนผล. (ม.ป.ป.). แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ. วารสารการวัดผลการศึกษา, 28(1), 31-45.

Gavrilas, L., & Kotsis, K. T. (2025). Integrating learning theories and innovative pedagogies in STEM education: A comprehensive review. Eurasian Journal of Science and Environmental Education, 5(1), 11–17.

Kasim, N. H., Borhan, M. T., & Shapri, N. I. M. (2025). The effectiveness of integrated STEM approaches on secondary school students’ critical thinking: A systematic literature review (2019–2025). International Journal of Research and Innovation in Social Science (IJRISS), 9(27), 84–91.

Saad, S., & Abdullah, A. (2025). Exploring Learner Autonomy: A Conceptual Perspective on Self-Directed Learning in Higher Education. International Journal of Modern Education, 7(24), 1304–1315.

Sumarni, W., & Kadarwati, S. (2020). Ethno-STEM project-based learning: Its impact to Critical and creative thinking skills. Journal Pendidikan IPA Indonesia, 9(1), 11-21.