การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเชิงรุกเพื่อเข้าถึงเด็กที่มีความต้องการพิเศษของเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษา ศูนย์การศึกษาพิเศษ เครือข่ายที่ 9

ทาริกา เครือวัลย์; ศักดินาภรณ์   นันที; สุขุม  พรมเมืองคุณ

ผู้แต่ง

ทาริกา เครือวัลย์ สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
ศักดินาภรณ์ นันที สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
สุขุม พรมเมืองคุณ สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการเชิงรุก, รูปแบบการบริหารจัดการเชิงรุก, เด็กที่มีความต้องการพิเศษ, ศูนย์การศึกษาพิเศษ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารจัดการเชิงรุกเพื่อเข้าถึงเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ของเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษา ศูนย์การ ศึกษา พิเศษ เครือข่ายที่ 9 2) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเชิงรุก และ 3) ประเมินรูปแบบการบริหารจัดการเชิงรุกเพื่อเข้าถึงเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ผลการวิจัยพบว่า 1) การศึกษาสภาพปัจจุบันจำนวน 3 องค์ประกอบ ได้แก่ สภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็น โดยรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านองค์ประกอบความต้องการ จำเป็น ลำดับที่สูงที่สุด คือการให้บริการศูนย์การศึกษาพิเศษ รูปแบบหน่วยบริการ การฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการโดยชุมชน แผนการให้บริการช่วยเหลือเฉพาะครอบครัว และการนิเทศติดตามการให้บริการ 2) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเชิงรุกเพื่อเข้าถึงเด็กที่มีความต้องการพิเศษ พบว่า 2.1) ด้านปัจจัยนำเข้า 2.2) ด้านกระบวนการ 2.3) ด้านผลลัพธ์ สรุปได้ว่าครูและบุคลากรต้องตระหนักรู้ในการเข้าถึงผู้เรียน และความพร้อมของครูผู้สอนที่ได้รับการพัฒนาให้มีความรู้ตรงตามความต้องการจำเป็นพิเศษของแต่ละบุคคล โดยใช้กระบวนการจัดการเชิงรุกโดยใช้หลักการ PDCA และผลผลิต คือการดูที่เด็กจบเมื่อเด็กจบแล้วไปไหนต่อ 3) ประเมินรูปแบบการบริหารจัดการเชิงรุก พบว่ารูปแบบที่มีความเหมาะสมและเป็นประโยชน์มากที่สุดคือด้านความมุ่งหมาย รองลงมาคือ หลักการและเหตุผล รูปแบบหน่วยบริการ และการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการโดยชุมชน โดยวิธีเงื่อนไขความสำเร็จการบริหารตามแนวคิดวงจรคุณภาพ (PDCA)

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. กรุงเทพฯ: กระทรวงฯ.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2558). ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานว่าด้วยเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษาสถานศึกษา สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ.

กระทรวงศึกษาธิการ. สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2564). ขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: กระทรวงฯ.

กฤษฎา พรหมอินทร์, สวนีย์ เสริมสุข; และ เกรียงศักดิ์ สุวรรณวัจน์ (2561). การศึกษากระบวนการนิเทศแบบเสริมพลังอำนาจในการสร้างประสิทธิภาพระบบการประกันคุณภาพภายในของศูนย์การศึกษาพิเศษ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 29(1): 175-187.

คณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ ฉบับที่ 5 พ.ศ. 2560-2564. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ.

ชูศักดิ์ ศิริเชียงพิณ, พนัส นาคบุญ, จิรุตถ์ ภู่เจริญ, อนุชา ภูมิสิทธิพร, สุวพัชร์ ช่างพินิจ และศิริวิมล ใจงาม (2564). สภาพการบริหารงานวิชาการของหน่วยบริการอำเภอ ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 7 จังหวัดพิษณุโลก. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. 15(1): 198-208.

ธนนท์ วีรธนนท์. (2559). การพัฒนาระบบองค์การเพื่อความมีประสิทธิผลของศูนย์การศึกษาพิเศษ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสยาม.

รักมณี บุตรชน, สุรเดช ดวงทิพย์สิริกุล, ศุภวรรธน์ เพิ่มผลสุข, Saudamini V. Dabak; และ ยศ ตีระวัฒนานนท์. (2562). สถานการณ์ปัจจัยส่วนบุคคลและครัวเรือนที่มีความสัมพันธ์กับความพิการของเด็ก. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 13(1): 106-115.

ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดเลย. (2563). หลักสูตรศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดเลย ตามหลักสูตรการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับเด็กพิการ ศูนย์การศึกษาพิเศษ พุทธศักราช 2556 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2563). ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดเลย.

สุรัญจิต วรรณนวล. (2549). การดำเนินงานการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มแก่เด็กพิการของ ศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัด. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต (การศึกษานอกระบบ). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2548). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เอกราช สุเต็ม, หยกแก้ว กมลวรเดช และ มานี แสงหิรัญ. (2563). แนวทางการบริหารจัดการหน่วยบริการประจำอำเภอ กรณีศึกษาศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจงหวัดน่าน. วารสารมหาจุฬานาครทร. 7(9): 138-152.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), pp. 607-610.

Majchrzak, M. (1984). Methods for policy research: Applied social research methods serie vol.3. Newbury Park: Sage.

Murphy, N. A. & Carbone,P.S. (2011). Council on Children With Disabilities Pediatrics. originally published online September 26, 2011.

Yucel, G. & Cavkaytar, A. (2007). The Effectiveness of a Parent Education Programme Offered Through Distance Education about Independent Autistic Children Education Centre (IACEC). Turkish Online Journal of Distance Education.

Translated Thai References

Butchon, R., Doungthipsirikul, S., Permpolsuk, S., Saudamini V. &, Teerawattananon, Y. (2019). Situation, Personal and Household Characteristics Associated with Disability in Children. Journal of Health Systems Research. 13(1): 106-115. (in Thai)

Ekarach Sutem, Yokkaew Kamolvoradej and Manee Sanghirun.(2020). Guidelines for the Managing District Units. A cace of Nan Special Education Center. Journal of MCU Nakhondhat. 7(9): 138-152. (in Thai)

Empowerment of persons with Disabilities. (2017). The Fifth National Quality Improvement of Disabilityplan 2017–2021. Bangkok: Department of Empowerment Of Persons With Disabilities. (in Thai)

Loei Special Education Centre. (2020). Loei Special Education Program in Early intervention services system for children with disabilities of Special Education Centre 2013 (edited 2020). Loei Special Education Centre (in Thai)

Ministry of Education (2015). The Regulations of the Office of the Basic Education Commission about The Network to Promote the Efficiency of School under the Bureau of Special Education Administration (in Thai)

Ministry of Education. (2010). The National Education Act of 1999, amended (No. 2), B.E. 2545 and (No.3), B.E. 2010. Bangkok: Ministry of Education. (in Thai)

Ministry of Education. Office of Special Education Administration. (2021). Driving policy into action. Bangkok: Office of Special Education Administration Ministry of Education. (in Thai)

Phrom-In, K., Sermsuk, S.;& Suwanawat, K. (2018). A Study of Empowerment Supervision Process to Enhance Efficiency For Internal Quality Assurance System in Special Educational Center. Journal of Education, Burapha University. 29(1): 175-187. (in Thai)

Siricheangpin, C. , Nakboon, P., Phucharoen, J., Phoommisittiporn, A., Changpinit, S.;& Jaingam, S. (2021). A Study of State in the Academic Administration of the Supervision of District Service Unit of Regional Special Education Center 7, Phitsanulok. Humanities and Social Sciences Journal of Pibulsongkram Rajabhat University. 15(1): 198-208. (in Thai)

Suranchit Wannuan. (2006). The Provision of Early Intervention Service for Disabled children of Provincial Special Education Centres journal of Master of education (Nonformal Education). Sukhothai Thammathirat Open University (in Thai)

Veerathanon, T. (2016). Development of the organization system for the effectiveness of Special education center Under the Office of Special Education Bureau. Journal of Doctor of Philosophy. Siam University. (in Thai)

Vongvanich, Suwimol. (2005). Research to assess the need for necessity. Bangkok: Chulalongkorn Publishing House University (in Thai)