ปัญหาทางกฎหมายที่เกี่ยวกับการควบคุมจำนวนและการใช้อาวุธปืน ในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • จิดาภา พรยิ่ง นักวิจัยอิสระ
  • รศ.(พิเศษ) ดร.ประทีป ทับอัตตานนท์ ผู้พิพากษาอาวุโสศาลจังหวัดปทุมธานี

คำสำคัญ:

อาวุธปืน, จำนวนอาวุธปืน, ข้อสันนิษฐาน

บทคัดย่อ

               ปัญหาเรื่องการครอบครองอาวุธปืนและการใช้อาวุธปืนในอาชญากรรมร้ายแรงได้เกิดขึ้นในประเทศไทยมานาน และจำนวนอาชญากรรมเกี่ยวกับอาวุธปืนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งที่มีพระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 บัญญัติความผิดที่เกิดจากการทำ ซื้อ มี ใช้ สั่ง หรือนําเข้าอาวุธปืน รวมถึงการพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตมีบทลงโทษสูง แต่กฎหมายมิได้กำหนดจำนวนอาวุธปืนที่ประชาชน
ขออนุญาตซื้อและครอบครอง จึงทำให้มีอาวุธปืนจำนวนมากอยู่ในความครอบครองของประชาชนโดยชอบด้วยกฎหมาย ส่งผลถูกนำไปใช้ประกอบอาชญากรรมได้ง่าย

               ผลการวิจัยพบว่า พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และ
สิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 มาตรา 9 กำหนดเพียงให้ผู้ประสงค์ที่จะซื้อ ครอบครองอาวุธปืน ต้องยื่นคำร้องขอใบอนุญาตให้มีและใช้อาวุธปืน สำหรับการป้องกันตัวหรือทรัพย์สิน หรือในการกีฬาหรือยิงสัตว์เท่านั้น มิได้กำหนดจำนวนของอาวุธปืนที่ผู้ขอรับใบอนุญาตพึงจะมีได้ ทำให้จำนวนอาวุธปืนที่อยู่ในความครอบครองของประชาชนมีจำนวนมากเกินความจำเป็น ส่วนผู้ที่มิได้รับใบอนุญาตให้พาอาวุธปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะกระทำความผิดตามมาตรา 8 ทวิ วรรคหนึ่งและรับโทษตามมาตรา 72 ทวิวรรคสอง แต่จุดประสงค์พาอาวุธปืนดังกล่าวไปในที่สาธารณะนั้น เพื่อประกอบอาชญากรรมร้ายแรงโดยใช้อาวุธปืน เพียงแต่ผู้นั้นยังมิได้ลงมือกระทำผิดเท่านั้น แต่รัฐลงโทษผู้นั้นได้เพียงความผิดฐานพาอาวุธปืนติดตัวไปในเมือง หมู่บ้าน หรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต ดังนั้น เพื่อระงับ ยับยั้งอาชญากรรมร้ายแรงดังกล่าว กฎหมายควรกำหนดข้อสันนิษฐานทางกฎหมายว่าผู้นั้นมีอาวุธปืนเพื่อประกอบอาชญากรรมร้ายแรง

               ดังนั้น จึงควรแก้ไขพระราชบัญญัติ อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 ในส่วนการกำหนดจำนวนอาวุธปืนแก่ผู้ขอรับใบอนุญาต ทั้งควรกำหนด
ข้อสันนิษฐานทางกฎหมายแก่ผู้พาอาวุธปืนในที่สาธารณะว่าพาอาวุธปืนไปเพื่อประกอบอาชญากรรมร้ายแรง

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กฎกระทรวงฉบับที่ 3 พ.ศ. 2491. (2491, 17 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 65 ตอนที่ 47. หน้า 472.

กฎกระทรวงฉบับที่ 11 พ.ศ. 2522. (2522, 14 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 96 ตอนที่ 140 ฉบับพิเศษ. หน้า 1.

เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์. (2566). หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน (พิมพ์ครั้งที่ 6). สำนักพิมพ์วิญญูชน จำกัด.

Khaosod. (2565). เปิดสถิติการครองปืนและอาชญากรรมจากปืนในไทย ติดอันดับสูงของโลก. วันที่ค้นข้อมูล 15 พฤศจิกายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://today.line.me/th/v3/article/oqg920q

Soclal Eyes Thai Land. (2565). เรื่องน่าตกใจ!! องค์กรวิจัย Small Arms Survey (SAS) ในสวิตเซอร์แลนด์ ปี 2560 ระบุว่าในประเทศไทย มีพลเรือนมากกว่า 10.3 ล้านคน ที่ครอบครองอาวุธปืน. วันที่ค้นข้อมูล 13 พฤศจิกายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://socialeyesthailand.com/20221007-2/

THE MATTER. (2565). เปิดสถิติการครองปืนและอาชญากรรมจากปืนไทยเป็นอย่างไรอยู่ตรงไหนของโลก?. วันที่ค้นข้อมูล 23 พฤศจิกายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://thematter.co/brief/187366/187366

Thai PBS. (2565). รายงานพิเศษ; รู้หรือไม่ พลเรือนไทยมีปืนากที่สุดในอาเซียน. วันที่ค้นข้อมูล 26 พฤศจิกายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/320232

Thairath. (2566). อึ้งสถิติคนไทยครอบครองอาวุธปืน 10.3 ล้านกระบอก สูงเป็นอันดับ 13 ของโลก. วันที่ค้นข้อมูล 8 พฤศจิกายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.thairath.co.th/news/crime/2730321

BBC NEWS. (2568). ข่าว BBC NEES ไทย. วันที่ค้นข้อมูล 28 มกราคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://www.bbc.com/thai/thailand-63155949

ปราโมทย์ เสริมศีลธรรม. (2564). หลักเกณฑ์ในการกำหนดโทษทางอาญา. ภายใต้โครงการสนับสนุนสารสนเทศเพื่อการทำงานของสมาชิกรัฐสภา. สถาบันพระปกเกล้า.

ปริญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ค.ศ. 1948. (1948). Universal Declaration of Human Rights: UDHR. วันที่ค้นข้อมูล 10 ตุลาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://lms.nhrc.or.th/ulib/ document/Fulltext/F03988.pdf

พระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทำร่างกฎหมายและการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย พ.ศ. 2562. (2562, 31 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 72 ก. หน้า 1-2.

พระราชบัญญัติอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 (2490, 9 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 64 ตอนที่ 42. หน้า 556.

วิชิตา คะแนนสิน และณัฐมน สุนทรมีเสถียร. (2564). มองโลกแบบ ‘ประโยชน์นิยม’ แนวคิดที่เชื่อว่าประโยชน์ของคนส่วนใหญ่คือสิ่งที่ดีที่สุด. วันที่ค้นข้อมูล 1 ธันวาคม 2568, เข้าถึงได้จาก https://becommon.co/culture/thought-utilitarianism/

วิภาพร เนติจิรโชติ. (2548). การบัญญัติความผิดลหุโทษให้เป็นความผิดอาญาทั่วไปศึกษาเฉพาะความผิดลหุโทษตามประมวลกฎหมายอาญา. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.

วีระพล ตั้งสุวรรณ. (2559). การใช้ข้อสันนิษฐานตามกฎหมายในคดียาเสพติดภายใต้หลักนิติธรรมรายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของการอบรมหลักสูตรนิติธรรมเพื่อประชาธิปไตย รุ่นที่ 3. วิทยาลัยรัฐธรรมนูญ สํานักงานศาลรัฐธรรมนูญ, เอกสารวิชาการส่วนบุคคล.

สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ). (2567). รายงานสถานการณ์อาชญากรรมและความปลอดภัยสาธารณะในประเทศไทยปี 2566-2567. TIJ Press.

สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2567). หนังสือสำนักงานตำรวจแห่งชาติ. ที่ 0026.15/4236 ลงวันที่ 23 ธันวาคม 2567. วันที่ค้นข้อมูล 10 พฤศจิกายน 2568, เข้าถึงได้จาก https://cib.go.th/uploads/26_15_4236_54a2c131c2.pdf

ภาษาอังกฤษ

Act on the Safety Management of Guns, Swords, and Explosives, Act No. 14839, Jul. 26, 2017, Names. Retrieved November 26, 2025, from https://elaw.klri.re.kr/eng_service/lawView.do?hseq=45740&lang=ENG

Arms Act 1960. (Act 206). Retrieved November 25, 2025, from https://www.scribd.com/ document/37546763/ACT-206-ARMS-ACT-1960

Code de la Sécurité Intérieure. Retrieved November 26, 2025, from

https://www.legifrance. gouv.fr/codes/texte_lc/LEGITEXT000025503132/

Firearm and Sword Possession Control Law 1958. (1958). Retrieved November 26, 2025, from

https://www.mofa.go.jp/policy/un/disarmament/weapon/report0306.html

Gun Control Law of the People’s Republic of China. (1996). Retrieved November 25, 2025, from

http://www.npc.gov.cn/zgrdw/englishnpc/Law/2007-12/11/content_1383600.htm

Stuart, M. J. (1963). Collected works. In: John M, editor. Robson and Michael laine. University of Toronto Press.

Weapons Act (WaffG). (2002). Retrieved November 26, 2025, from

https://www.gesetze-im-internet.de/englisch_waffg/englisch_waffg.html

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-05-07

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย