การพัฒนาโมเดลการยกระดับครัวเรือนยากจนสร้างโอกาสในการยกระดับฐานะทางสังคม (Social Mobility) อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง

ผู้แต่ง

  • วิศท์ เศรษฐกร
  • Worraya Jatupatrangsee -
  • วรรักษ์ หน่อสีดา

คำสำคัญ:

ความยากจน, โมเดลแก้จน, การยกระดับฐานะทางสังคม

บทคัดย่อ

               การพัฒนาโมเดลการยกระดับครัวเรือนยากจนสร้างโอกาสในการยกระดับฐานะทางสังคม (Social Mobility) อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาโมเดลการยกระดับครัวเรือนยากจนสร้างโอกาสในการยกระดับฐานะทางสังคม (Social Mobility) อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ นักวิจัยในโครงการ และตัวแทนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของโครงการจำนวน 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลบ่อแฮ้ว ตำบลพิชัย และตำบลบ้านเสด็จ ตำบลละ 5 คน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการประชุมกลุ่มย่อย การสัมภาษณ์แบบเจาะลึกรายบุคคล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา เพื่อนำเสนอข้อมูลตามวัตถุประสงค์ จากผลการศึกษาพบว่า การพัฒนาและยกระดับครัวเรือนยากจนสร้างโอกาสในการยกระดับฐานะทางสังคม (Social Mobility) ดำเนินการใน 2 กระบวนการหลัก ได้แก่ การถ่ายทอดนวัตกรรมที่สำคัญและเหมาะสมกับกิจกรรมผ่านกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยเป็นการถ่ายถอดนวัตกรรมผ่านผู้เชี่ยวชาญ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากภาคีเครือข่าย เพื่อให้สามารถพัฒนานวัตกรรมที่เหมาะสมให้กับกลุ่มเป้าหมายได้อย่างเหมาะสม กระบวนการที่สอง ได้แก่ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของกลุ่มเป้าหมาย และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ภาคีเครือข่ายที่ร่วมบูรณาการทำงานในพื้นที่ ที่มุ่งเน้นการทำงานร่วมกันและมีส่วนร่วมของกลุ่มเป้าหมายเพื่อให้เกิดองค์ความรู้ที่พัฒนาไปพร้อมกันทั้งกลุ่มเป้าหมาย ภาคีเครือข่าย และทีมวิจัย ผลที่เกิดขึ้นจากการพัฒนายกระดับครัวเรือนกลุ่มเป้าหมาย พบว่า ในพื้นที่เป้าหมายในทั้ง 3 ตำบล จากการดำเนินการสามารถพัฒนานวัตกรรมใหม่ในพื้นที่ ได้แก่ การปรับใช้นวัตกรรมองค์ความรู้อย่างเหมาะสมและสามารถยกระดับครัวเรือนเป้าหมายในพื้นที่ได้ รวมถึงการสร้างนวัตกรรมทางสังคมใหม่ ที่ช่วยให้การส่งเสริมกลุ่มเป้าหมายมีประสิทธิภาพในการดำเนินการมากขึ้น 

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

จันทมร สีหาบุญลี. (2566). การแก้ไขปัญหาความยากจนในบริบทของไทย. วิจัยปริทัศน์, 41, 1-16.

จันทิมา ล่ามแขก และอจิรภาส์ เพียรขุนทด. (2564). การแก้ไขปัญหาความยากจนแบบบูรณาการ: กรณีศึกษาโครงการคู่เสี่ยว เกี่ยวก้อย แก้จน คนขอนแก่น. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 21(2), 109-122.

ฉลาด จันทรสมบัติ และคณะ. (2555). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาท้องถิ่น. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ธนพล สราญจิตร์. (2558). ปัญหาความยากจนในสังคมไทย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 5(2), 12-21.

ธนพฤกษ์ ชามะรัตน์, ดุษฎี อายุวัฒน์ และอรนัดดา ชิณศรี. (2558). กระดานโดดทางสังคม: คะแนนสถานภาพอาชีพนายหน้า แรงงานไทย. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 32(1), 1-20.

ยุทธนา กาเด็ม และคณะ. (2568). การพัฒนายุทธศาสตร์การแก้ปัญหาครัวเรือนยากจนแบบเบ็ดเสร็จและแม่นยำใน 2 อำเภอต้นแบบ (อำเภอรามัน/อำเภอบันนังสตา) จังหวัดยะลา. วารสารศิลปศาสตร์, 25(1), 227-255.

วรายุทธ โดยพิลา และคณะ. (2566). แนวทางการบริหารภาครัฐเพื่อแก้ปัญหาความยากจน. วารสารการบริหาร การจัดการ และการพัฒนาที่ยั่งยืน, 1(1), 53-69.

วิชชุดา วงศ์พานิชย์. (2565). การถ่ายทอดกระบวนการแก้ไขปัญหาความยากจนอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาบ้านหนองแค ตำบลหนองแค อำเภอราศีไศล จังหวัดศรีสะเกษ. Journal of Modern Learning Development, 7(7), 74-92.

วิศท์ เศรษฐกร และคณะ. (2568). การพัฒนาโมเดลแก้จน (Operating Model) เพื่อพัฒนาอาชีพ รายได้ และ การเข้าถึงโอกาสการยกระดับฐานะทางสังคม อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง. หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.).

วิบูลย์ รัตนาภรณ์วงศ์ และคณะ. (2563). การพัฒนารูปแบบการแก้ปัญหาความยากจนของชุมชนในประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(4), 261-279.

หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.). สู้ชนะความจน บนฐานพลังความรู้ พลังภาคี. บริษัท ดีไซต์ ดีไลท์ จำกัด.

ภาษาอังกฤษ

Alam, K. (2017). Poverty reduction through enabling factors. World Journal of Science,Technology and Sustainable Development, 14(4). 310-321.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-26

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย