มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการลงโทษโดยใช้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อการแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำความผิดในประเทศไทย
คำสำคัญ:
อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์, การลงโทษ, การแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำความผิดบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงทฤษฎี แนวคิด และที่มา ของการใช้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Monitoring: EM) ในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการใช้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์ทั้งในกฎหมายไทยและต่างประเทศ เพื่อศึกษาปัญหาและวิเคราะห์ถึงการบังคับใช้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์ ในประเทศไทย ทั้งนี้เพื่อได้บทสรุปและข้อเสนอแนะแนวทางที่เหมาะสมของการใช้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทย งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยวิจัยจากเอกสาร (Documentary Research) โดยศึกษาค้นคว้าจากตำรา หนังสือ บทความ วิทยานิพนธ์ วารสาร ทฤษฎี หลักกฎหมายตลอดจน ข้อมูลทางอินเตอร์เน็ต เป็นต้น จากการศึกษาพบว่า การนำอุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาของประเทศไทยมีประเด็นปัญหาทางกฎหมาย ได้แก่ ปัญหากรณีการกำหนดประเภทนักโทษในการบังคับใช้ EM ตามประมวลกฎหมายอาญา ความยินยอมของผู้กระทำผิดหรือจำเลย กรณีการปล่อยตัวชั่วคราวโดยใช้อุปกรณ์ EM และกรณียากจน ตลอดจนมาตรการทางอาญากรณีการบังคับโทษสำหรับผู้ทำลายอุปกรณ์และกรณีละเมิดข้อมูลในระบบปฏิบัติการอุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์ ผู้วิจัยได้บทสรุปว่าการกำหนดมาตรการทางเลือกอื่นนอกจากการลงโทษจำคุกและปรับ จำเลยได้รับโอกาสแก้ไขความผิดของตนโดยไม่มีมลทินติดตัว สร้างความรู้สำนึกในการกระทำความผิดให้แก่จำเลย เป็นการแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำความผิดโดยไม่ควบคุมตัวไว้ในเรือนจำ ทั้งนี้ ศาลใช้ดุลพินิจในการรอการกำหนดโทษหรือรอการลงโทษได้เหมาะสมยิ่งขึ้น โดยศาลสามารถกำหนดเงื่อนไขคุมประพฤติผู้กระทำความผิดได้โดยการใช้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้เป็นมาตรการทางกฎหมายที่มีประโยชน์สอดคล้องกับบริบทของกระบวนการยุติธรรมทางอาญา อย่างไรก็ตาม ผู้วิจัยได้ข้อเสนอะแนะทางกฎหมายเพื่อปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการนำอุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์ ดังนี้ ขั้นตอนการคุมประพฤติผู้กระทำความผิดโดยกำหนดความผิดทางเพศที่มีโทษร้ายแรงให้ต้องใช้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์ หากบุคคลนั้นมีลักษณะเป็นอันตรายต่อสังคมอย่างร้ายแรง ส่วนขั้นตอนหลังการตัดสินของศาล ให้สิทธิจำเลยยื่นคำร้องให้ศาลพิจารณาการใช้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์แทนโทษจำคุก เฉพาะคดีที่ไม่ร้ายแรง และในขั้นตอนการปล่อยตัวนักโทษ ให้จำเลยมีสิทธิยื่นคำร้องต่อผู้บัญชาการเรือนจำเพื่อขอให้อุปกรณ์ควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์เพื่อขอพักการลงโทษได้
เอกสารอ้างอิง
ณัฐฐ์วัฒน์ สุทธิโยธิน. (2554). เอกสารทฤษฎีการลงโทษ แนวการศึกษา ชุดวิชากฎหมายอาญาและอาชญาวิทยาชั้นสูง หน่วยที่ 6. นนทบุรี: สาขาวิชานิติศาสตร์.
ฐิติมา ประเสริฐ. (2553). การจำคุกในสถานที่อื่นที่ไม่ใช่เรือนจำ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ไทยรัฐออนไลน์. (2562). เปิดไส้ใน “กำไล EM” ผลิตจากอะไร ใช้ของใกล้ตัวตัดสะบั้น วินาทีหั่นไม่มีใคร รู้. วันที่ค้นข้อมูล 31 มกราคม 2562, เข้าถึงได้จาก https://www.thairath.co.th/content/1482896
ไทยรัฐออนไลน์. (2562). ยกเลิกกำไล EM ยุติธรรมปรับเงิน 83 ล้าน 541 คนให้ใช้ของศาลไปก่อน. วันที่ค้นข้อมูล 23 กันยายน 2562, เข้าถึงได้จาก https://www.thairath.co.th/news/local/1665453
ปิยะพร ตันณีกุล. (2559). แนวทางพัฒนาการนำระบบการควบคุมตัวอิเล็กทรอนิกส์มาใช้กับผู้กระทำผิดในประเทศไทย. วารสารสังคมสงเคราะห์, 24(2), 121-149.
ประธาน วัฒนวาณิชย์. (2546). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอาชญาวิทยา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ โฟร์พริ้นติ้ง จำกัด.
ประธาน วัฒนวาณิชย์. (2561). ทางเลือกการลงโทษ การลงโทษระดับกลางและการแก้ไขผู้กระทำผิดในชุมชน. หนังสือที่ระลึก 60 ปี พี่ใหญ่ ใจหาญ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. หน้า 243-260.
วิชัย ลีลาสวัสดิ์. (2557). การนำเครื่องมือติดตามตัว (Electronic Monitoring) มาใช้กับผู้ถูกคุมความประพฤติในศาลแขวงพระนครเหนือ. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาข้าราชการฝ่ายตุลาการ ศาลยุติธรรม.
สุพจน์ สุโรจน์, ลาวัลย์ หอนพรัตน์ และณัฐวัฒน์ สุทธิโยธิน. (2554). ทฤษฎีการลงโทษและทฤษฎีวิธีการเพื่อความปลอดภัย. วันที่ค้นข้อมูล 5 พฤษภาคม 2562, เข้าถึงได้จาก http://law.stou.ac.th/dynfiles.pdf
สื่อศาล. (2562). วันที่ค้นข้อมูล 7 ตุลาคม 2562, เข้าถึงได้จาก https://www.facebook.com/pr.coj/photos/a.122051428496860/426542944714372/?type=3&theater
ศุภกิจ แย้มประชา. (2558). มองกระบวนการยุติธรรมทางอาญาไทยผ่านการศึกษาเปรียบเทียบ (The Thai Criminal Justice System: A Comparative Perspective). กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เจริญรัฐ การพิมพ์.
อัจฉรียา ชูตินันทน์. (2557). อาชญาวิทยาและทัณฑวิทยา (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิญญูชน.
Aebi, M. F., & Marguet, Y. (2014). SPACE II: Council of Europe Annual Penal Statistics: persons serving non-custodial sanctions in 2012. Strasbourg: Council of Europe.
Beyens, K., & Roosen, M. (2013). Electronic Monitoring in Belgium: A Penological Analysis of Current and Future Orientations. European Journal of Probation, 5, 56-70.
Bülow, W. (2014). Electronic Monitoring of Offenders: An Ethical Review. Science & Engineering Ethics, 20(2), 505-518.
Erez, E., & Ibarra, P. R. (2014). Electronic monitoring: international and comparative perspectives. Crime, Law and Social Change, 62(4), 385-387.
Haverkamp, R. (2014). Electronic Monitoring. In G. Bruinsma & D. Weisburd (Eds.), Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice (pp. 1329-1338). New York, NY: Springer New York.
Haverkamp, R., & Woessner, G. (2016). The Emergence and Use of GPS Electronic Monitoring in Germany: Current Trends and Findings. Journal of Technology in Human Services, 34(1), 117- 138.
Kilgore, J. (2013). Progress or More of the Same? Electronic Monitoring and Parole in the Age of Mass Incarceration. Critical Criminology, 21(1), 123-139.
Lilly, J. R. (2014). The 2014 Council of Europe recommendation on electronic monitoring: an American perspective. Crime, Law and Social Change, 62(4), 511-513.
Nellis, M. (2014). Understanding the electronic monitoring of offenders in Europe: expansion, regulation and prospects. Crime, Law and Social Change, 62(4), 489-510.
Sainju, K. D., Fahy, S., Hamilton, B. A., Baggaley, K., Baker, A., Minassian, T., & Filippelli, V. (2018). Electronic Monitoring for Pretrial Release: Assessing the Impact. Federal Probation, 82(3), 3-10.
Weisburd, K. (2015). Monitoring Youth: The Collision of Rights and Rehabilitation. Iowa Law Review, 101, 297-341.
