ระบบคิดเชิงเหตุผลของการศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองในสังคมไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อทดลองตั้งคำถาม (problematize) ต่อองค์ความรู้ทางรัฐศาสตร์ในประเด็นหลักเรื่อง “การสร้างประชาธิปไตย” (democratization) โดยมีจุดเน้นในประเด็นที่เฉพาะเจาะจงลงไปที่การให้การศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง (civic education) ทั้งนี้ สิ่งที่ต้องการสืบค้น คือการอธิบายลักษณะของระบบคิดเชิงเหตุผล (rationality) ที่วาทกรรมการศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง (civic education) แสดงออก ในกรณีนี้ ผู้เขียนเลือกศึกษาผ่านกรณีรายวิชาสังคมธรรมาธิปไตย RSU 101 เป็นหลัก พร้อมเสริมกรณีอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน เช่น รายวิชา TU100, การอบรมให้ความรู้, คู่มือสำหรับการสร้างพลเมือง ฯ ทั้งนี้ข้อเสนอหลักของบทความคือ มีหลายกรณีของการศึกษาเพื่อสร้างพลเมืองที่กลับกลายเป็นการสร้างความไม่เป็นพลเมืองหรือความไม่พร้อมของประชาชนให้เกิดขึ้น สาเหตุหลักเกิดจากการหมกมุ่นในการชี้วัดและปรับแต่งตัวตนของพลเมืองมากกว่าจะส่งเสริมให้เกิดประสบการณ์จริงของการมีส่วนร่วม